1e Lauwersmeer Kennedymars

Met de ondergang van diverse Kennedymarsen zoals Cuijk, Zwolle en Steenwijk is het prettig als er ook nieuwe marsen worden geïnitieerd. Op 7 januari 2018 sloeg de Kennedy Walkers groep op Facebook aan op de aankondiging van de Stichting 40 Mijl. Naast hun jaarlijkse Lauwersmeer nachtmars organiseren ze 26 mei – Cuijk stond hier eerder geprogrammeerd – een Kennedymars versie voor maximaal 250 deelnemers.

Inschrijven en wachten voor start bij camping Rousant voor Lauwersmeer KennedymarsNa 3u sta ik deze zaterdagmorgen op en rijd met een thermoskannetje koffie richting Zoutkamp. Een klein lek in één van de achterbanden speelt elke paar weken na de wisseling van winter- naar zomerbanden op. Ik had er vannacht nog aan liggen denken, en natuurliijk – op de slingerende buitenwegen tussen Aduard en Oldehove meldt het dashboard, dat er verlies aan bandenspanning rechtsachter is. Ik kijk bij twee tankstations in Oldehove of er een luchtpomp is, maar tevergeefs zo vroeg. Dan komt dat vanavond wel.

Aangekomen bij Camping de Rousant mag de auto geparkeerd worden op gepaste afstand. De camping ligt op een smalle landtong tussen het Muntsjesylster Ryd en Reitdiep. Wat honderden meters extra om me warm te lopen. Om 5u sluit ik me aan in de rij wachtenden bij de ingang van het restaurant. Veel bekenden weer. Het duurt ruim 20 minuten voor de 15-20 mensen voor me vanaf één tafel door vrijwilligers aan een startbewijs geholpen zijn, hoewel we allemaal een deelnemersnummer gemaild hebben gekregen. Het Waddenland Magazine gaat de sporttas in, de routekaart de broekzak. Vertrek 1e Lauwersmeer Kennedymars bij camping Rousant ZoutkampEn dan is het al 5.25u. Ik stel m’n GPS logger in en ga precies 5.30u lopen. Er is geen opening, welkomstwoord, huldiging van jubilarissen of een startschot voor de kleine honderd deelnemers aan de Kennedymars of de ook startende wandelaars voor de dagmarsen (40 of 60km). Bij de opblaasboog vooraan bij de Nittersweg vraag ik of we echt weg mogen. Ja, hoor, ga maar, is het antwoord.

Zoutkamp – Oostmahorn – Lauwersoog
Wandelaars 1e Lauwersmeer Kennedymars verlaten Zoutkamp bij zonsopgangLinksaf, over het fietspad langs de dijk. Zonsopgang achter ons die niet gemist mag worden, zo mooi. Al snel heb ik Sikko, een voormalige postbode uit het oosten van de provincie Groningen en fervent wandelaar, naast me. Het Pronkjewailpad t-shirt levert vandaag veel aandacht en aanspraak op. Meermalen kan ik uitleggen wat deze individuele Tocht om de Noord inhoudt. Welkom op Zoutkamperplaat 1e Lauwersmeer Kennedymars Weg van het fietspad, de Hoge Zuidwal op, de Zoutkamperplaat op. In het veld heeft een groepje jagers zich bij een camouflagekleurig scherm opgesteld en proberen overtrekkende vogels neer te halen. Dat gaat nog niet zo voortvarend, is onze conclusie. Maar goed, beter op bijvoorbeeld ganzen schieten, dan per ongeluk te laag richten en een Kennedymarsloper van het leven beroven. Ongemerkt wordt Groningen Friesland. Sybe de Jong, bij FLAL tocht of voorloper en anders toch zeker in de voorhoede, komt ons op hoge snelheid voorbij. We trekken door het natuurgebied langs rietkragen, gras- en bos aan het Rechteind en Middelgat, voormalige prielen naar de Waddenzee, nu Lauwersmeer. In omgekeerde richting liepen we in maart 2017 met de FLAL een 60+km lange mars om het Lauwersmeer.

Rustpost in Dokkumer Nieuwe Zijlen op 1e Lauwersmeer KennedymarsOp een kleine 12km lopen is bij het Lunegat een eerste scanpost met een gevulde koek en vruchtensap. Welkom in Dokkumer Nieuwe Zijlen waar een sluis en brug over het Dokkumerdiep met een paar huizen er omheen ook wel is. Coupure in dijk Dokkumer Nieuwe ZijlenOp de Saatsenwei krijgt ons duo versterking van Karin uit Uden en een man uit het oosten van het land. Via Mounebuorren en Nylân, rustige buitenwegen langs nu niet meer functionele dijken is er even onrust in het open veld met Ezumazijl in het vizier. Een pijl naar links hebben we niet gezien. Een paar wandelaars komen terug. Met de groep wandelaars waar onder andere ook Cora Spruit, Wiebe de Haan en Agnes Sijtsma bij zitten, overleggen. De redenering dat de FLAL route in 2017 ook even rechtdoor en dan pas linksaf ging, volgen we, ook zonder de bepijling hier ter plekke. 1e Lauwersmeer Kennedymars bij sluisDe kasseien over, de trap langs de sluiswand. Welkom in Ezumazijl, waar we de dijk naar het noorden volgen. Even later links het Landal vakantiepark Esonstad dat van een afstandje oogt als een heus dorp met trapgevels, compacte bebouwing van een stadshart. Allemaal recent gebouwd, niks authentieks dus. Welkom wandelaars bij De Gouden Stek OostmahornDe volgende rustpost is bij restaurant De Gouden Stek Hier is de koffie en thee gratis. Voor appelflappen en andere koeken moet €2 betaald worden. Dan de gratis koffie maar en een toiletbezoek beneden. Hoe verleidelijk het zonovergoten buitenterras ook maar, ons groepje gaat weer door via Oostmahorn – in het Fries De Skâns, dan begrijp je ook het kanon op de dijk en de gracht om Esonstad weer – naar het westen en dan naar het noordoosten met de Cleveringsluizen als richtpunt. Onbedoeld en ongemerkt loop ik steeds harder dan de drie anderen in het groepje dat zoëven nog de mond volhad van gemakkelijk 6,5km/u lopen, waarom hardlopen en wandelen niet te combineren is en welke medische checks afgenomen zijn om de eigen gezondheid te peilen. Ik doe mijn oortjes in en geniet van een eerste portie Kennedy’s Marching On Spotify afspeellijst. Onverzorgde stempelpost 1e Lauwersmeer Kennedymars bij Zeezicht LauwersoogOnderweg naar Lauwersoog haal ik nog enkele koppels wandelaars in. Blijft leuk om een haasje te hebben en langzaam maar zeker steeds dichterbij te komen. De laatste in de rij is Hilde van Oosterwijck uit Westerhaar met wie ik tot Kruisweg oploop en klets.

Bij restaurant Schierzicht in Lauwersoog Haven, wordt wel gescand, maar is géén verzorging. Apart, want er zit al wel 30km op en aan etenswaar is een gevulde koek het enige waarop de organisatie heeft getracteerd. De onvrede onder de wandelaars is hoor- en merkbaar, al heeft het geen zin een zomerse dag en mooie wandeling door te laten verpesten.


Lauwersoog – Kruisweg – Leens
Ik rust voorbij P4 aan Haven zelf even met uitzicht op de Waddenzee. Zoals op elke Kennedymars heb ik twee flessen drinken, bolletjes en koeken mee voor onderweg, zodat ik ook bij een minder goed verzorgde tocht mezelf niet tekort doe. De hellingbaan die de geasfalteerde zeezijde van de dijk kenmerkt, schapen en bijbehorende stront in veelvoud aanwezig, loopt niet fijn. Regelmatig moet een hekje geopend of beklommen worden om in een volgende sectie door te kunnen. Volg 40 mijl routepijl - bleek later van 2017 te zijn en nu voor detour te zorgenWaar het pad de dijk opgaat en op de Kustweg kruist, zijn geen kleine gele pijlen te zien. Wel staan op diverse plekken 40 mijl pijlen op het asfalt geschilderd. Die volg ik, aan de overzijde van de Kustweg een fietspad op, de Marnewaard in. Het natuurgebied hier blijft schitterend. Op 2 april liep ik hier met Pronkjewailpad lopers ook van Pieterburen naar Lauwersoog. Dit fietspad loopt eerst evenwijdig aan de Kustweg, buigt daarna af naar het zuiden om in bossen te eindigen. Geen gele pijlen (meer). Navigeren met OSMAnd door open veld in Marnewaard naar KustwegIk pak OSMAnd erbij en check de papieren routekaart van de organisatie. Hé, zij wilden de Kustweg of zelfs de dijk blijven volgen. Om de drie kilometer terug te lopen, is zinloos, als de scanpost juist in de hoek van het voormalige Lauwerszee en de dijk boven Hornhuizen is. Aan de bosrand tref ik de drie wandelaars met wie ik tot nu toe ben opgetrokken. Ze hadden dezelfde ‘foute’ route genomen. Samen trekken we door het open veld naar het oosten. De anderen laten mij voorop in mijn eigen tempo soort van verkenner spelen. Er zijn weinig wegen in dit stuk Marnewaard, ik volg de pijl op het navigatiescherm in zo recht mogelijke lijn naar de Kustweg. De bosrand van het militair oefenterrein heeft een serieuze watergang als buitengrens. Waterpartij in MarnewaardGelukkig zie ik een stuw waar ik overheen kan lopen. De beide hellingen staan vol met brandnetels. Het zij zo. Met flinke passen die voor de nodige prikkels en schrammen zorgen baan ik me een weg en neem nog twee laatste hekken om weer op de Kustweg uit te komen. De rest van de groep heeft een grote achterstand, maar ook Hilde heeft een navigatie app, dus dat vertrouw ik wel. Op de Kustweg zie ik een andere groep wandelaars. Bij de rust- en scanpost is water en een banaan te krijgen. De hitte wordt steeds serieuzer, de windkracht 4 uit het oosten minder goed voelbaar. Ik drink flink wat water en vul mijn flessen bij. Geen enkele groep wandelaars komt via het buitendijks liggende voetpad aan, waar vlak voor de scanpost prompt wel pijlen staan. De een na de ander beklaagt zich, maar de vrijwilligers hier excuseren zich slechts dat zij de route niet hebben uitgezet. Enig initiatief om snel wat extra pijlen vóór het fietspad de Marnewaard in te plaatsen, is er niet.

Schaap langs zeedijkMet Hilde vertrek ik als eerste. We volgen de dijk langs de schapen tot de afslag naar Hornhuizen. Bekend terrein van het Pronkjewailpad en Tocht om de Noord. Via de Dijksterweg gaat het naar Kruisweg, waar direct voorbij het bebouwde kombord Camping Bie Diek is. Op dit 46,5km punt staat de aanhanger met sporttassen. Een kom groentensoep is welkom, evenals weer extra water. Ik wissel mijn schoenen en sokken, druk de heuptas vol met weer twee bollen en koekrepen. Meer wandelaars melden zich op de post. Blaren worden ontbloot, de masseur probeert klanten te werven. Eben Haëzer kerk KruiswegIk ga verder door het dorp en over polderwegen naar Leens. Hier is een scanpost bij Bakkerij Peters in Leens, waar ik een na 51km wandelen stukje poffert krijg en water uit een jerrycan. Meer dan een al bezet wandelbankje is hier niet, of je moet bij de bakker zelf consumpties willen afnemen. Op het terras zit een aantal Pronkjewailpad lopers die geïnteresseerd naar mijn shirt kijken, maar niets zeggen.

Huis in Leens 2Verderop is het oppassen. Gele pijlen in tegengestelde richtingen aan een lantaarnpaal rechts. Links laag tegen de grond een bordje met uitleg welke afstand welke kant op gaat. Het fietspad naar de Hoornse Vaart en dan over de Trekweg langs het Warfhuisterloopdiep. Verderop zie ik de voormalige uitkijktoren van de Luchtmacht staan. In het dorp Warfhuizen zelf verder zuidwaarts. Autoluw zijn de wegen vandaag niet. Het mooie weer laat veel mensen erop uitgaan. Via Schouwen kom ik in Schouwerzijl achterop een wandelaar lopen. Schouwerzijlstersluis en brug over Kromme RakenHet is Douwe uit een dorpje bij Bakkeveen. Met hem loop ik de rest van de mars uit. Bij Schaphalsterzijl wacht een Friese vrijwilligster met haar auto. In de kofferbak pakjes sap en een Mars. De warmte maakt er chocoladepasta van voor andere wandelaars straks. We volgen de sluis over het Reitdiep via de buurtschappen Schapehals, Schilligeham, Alinghuizen, Klein Garnwerd naar Garnwerd met de molen als ijkpunt. Hier volgt een positieve verrassing. Mosterdoep aan boord De Verwachting Garnwerd aan ZeeNa 65km wandelen kan ik aan boord van De Verwachting bij restaurant Garnwerd aan Zee eindelijk lekker zitten en genieten van mosterdsoep, brood, cola en ijskoud water. Ik vul mijn flessen bij. Zo moet een verzorgingspost zijn! Buiten zwemt een vrouw in het Reitdiep, terwijl ze met de vrijwilligsters kwebbelt. Ik vraag hen of we ook verder mogen zwemmen. Het mag. Met heuptas om wat lastig. We gaan wel te voet verder. Op 25 augustus is er de Groningen Swim Challenge en Groningen City Swim door de grachten van Stad voor het UMCG Kanker Research Fund. En op 22 september kun je meedoen aan de SwimRun door het Lauwersmeer. 10km en 10 mijl rennen en zwemmen, afwisselend in één wedstrijd, twee initiatieven waar de Stichting 40 Mijl ook bij betrokken is.

Kerk GarnwerdWe lopen samen verder door Garnwerd, de Torensmaweg af over het Aduarderdiep naar Feerwerd en Ezinge langs het Museum Wierdenland. Deze plaatsen ga ik de komende weken op etappes van het Pronkjewailpad nog wel in alle rust aandoen.

In Saaksum missen we op een kruispunt pijlen. Ik trek OSMAnd erbij voor de goede weg. We vragen een stel in hun tuin of we goed zitten. Zij hebben ons direct door als Kennedymarslopers en bieden uit hun eigen karaf ijskoud water en een biscuit aan. Met deze hitte is een extra waterpost om de paar kilometer geen overbodige luxe. Via Englum komen we in Oldehove. Het gaat verder naar Aalsum en Lammerburen om bij de volgende rustpost in Electra, de meest energiezuinige plaats in Nederland te komen. Rustpost 1e Lauwersmeer Kennedymars ElektraHier een grote partytent aan het Reitdiep met zitbankjen, koffie, thee en water. We praten wat met de vrijwilligers die openstaan voor onze feedback op de route. Met Douwe ben ik van mening dat alleen klagen niet helpt. We zien graag een 2e editie van een Kennedymars in deze omgeving. Dat er verkeersregelaars op de gevaarlijke kruispunten staan, is niet alleen verplicht, ook goed dat ze er zijn. Waar is of was nou het beloofde broodjesbuffet? Positief is ook zeker de grote, full colour, routekaart met insets van de doorkomstplaatsen.

Sculptuur Garnalenpelster ZoutkampAsfaltwegen, verrassende zandpaden langs een korenveld, de dijk langs het Reitdiep en het Spookbos ten zuidoosten van Zoutkamp. Dan opnieuw geen pijl. Een straat verderop dan? Nee, dan zeker bij de volgende straat linksaf. Het is ook een keer mooi geweest. De GPS logger zit al ver boven de 80km, ook na de aftrek van de 2km extra in de Marnewaard gemaakte kilometers. Zicht op haven ZoutkampIk ken Zoutkamp goed genoeg om terug naar de camping te lopen, waar we ons om 19.58u afmelden. Een stempel erbij voor de 22e voltooide Kennedymars, een certificaat van deelname (overigens zonder naam) en een medaille. We praten nog wat na met eerder gefinishte wandelaars. De in Elektra aangekondigde papieren evaluatieformulieren bij de finish zien of krijgen we niet. Brigitte, de vrouw van Mari Smits die ik vandaag in het geheel niet gezien heb, komt bij ons. Henk-Jan bij boog voor entree camping Rousant Zoutkamp - finish KennedymarsZe verwacht dat Mari al om 21u bij Zoutkamp zal zijn. In de wetenschap dat de grote groep wandelaars met onder meer Wiebe en Cora op best wat tijd van ons zaten en in geen velden of wegen te zien, temper ik haar verwachting over Mari’s aankomsttijd. Wie weet. Ik krijg een lift aangeboden van twee wandelaars die de auto wel op de camping bij het restaurant hebben voorgereden. Dat scheelt een wandeling terug naar de parkeerplaats. Moe en voldaan, tevreden over de resultaten onder deze weersomstandigheden. Op naar Hengelo over 2 weken waar mijn 23e Kennedymars gepland staat.


Zie ook:

Pronkjewailpad van Lauwersoog naar Leens

Vandaag vervolg ik het Pronkjewailpad waar ik 2e Paasdag geëindigd ben, het Waddenkwartier van Lauwersoog-Haven. Om daar te komen ben ik met de auto naar de finish in Leens gereden en daar de bus naar Lauwersoog gepakt. Als ik om 9u begin te wandelen is het al ruim 16 graden. Jas en onderste helft van de wandelbroek liggen thuis. Misschien dat ik nog ergens wit uitsla van de zonnebrandcrême. Het zij zo.Jachthaven Noordergat LauwersoogEen houten bushokje in de vorm van een visnet, even verderop drie visnetten waar je in kunt klauteren. De Kustweg tegenover de visafslag wordt nog avontuurlijk! Ik loop langs de jachthaven Noordergat, over een vlonderpad naar natuurschool Lauwersoog, museumhaven Lauwersoog en Het Booze Wijf. Hier vertrok 5 maart 2017 de FLAL wandeltocht rond het Lauwersmeer. De paadjes over de grasdijk en langs de stranden aan het Nieuwe Robbengat herken ik.

Relive ‘Pronkjewailpad Lauwersoog – Leens’


De route in de kaart van de Pronkjewailpad app leidt naar het restaurant, maar het is geen stempelpost. Wat verderop ligt Paviljoen Meerzicht, wel een stempelpost, maar pas open om 11u. Ik heb m’n Lauwersoog stempel al, dus noodzaak om nog anderhalf uur te wachten is er zeker niet. Pas op gevaarlijke kruising in bos LauwersoogHet gaat verder over vlonders, tussen de muggen door – je zult weten dat de winter voorbij is! – over gras en door bossages, waar in drukkere tijden ATB’ers je pad kunnen kruisen. De NTFU wielersportbond heeft al een waarschuwingsbord geplaatst.

Gelukkig zijn de routebouwers creatief met de mogelijkheden rond het Nationaal Park Lauwersmeer omgegaan en wordt niet het obligate fiets / langzaam verkeer asfalt van de Strandweg gevolgd. Zo is een lus over De Rug van het Ballastplaatbos gelegd. Wat later op de dag kun je ook terecht in het Staatsbosbeheer activiteitencentrum De Bosschuur.

Net vóór de Strandweg afbuigt van de Marneweg houdt een man met een joekel van een fotocamera me staande. Of ik een rondje Lauwersmeer loop. Nee, de Kennedymars variant van de Lauwersmeermars op 26 mei heb ik nog tegoed. Hij raadt me aan zeker af te slaan, want het is een erg mooi weggetje. Het Pronkjewailpad loopt ook zo, dat scheelt. Zicht vanuit Jaap Deensgat Lauwersmeer 2De ee ena de andere vogelspotter met camera en verrekijker is hier te vinden, maar weer niet in Vogelkijkhut Jaap Deensgat.

Jammer, er gaat geen wandelpad langs de zuidzijde van de Willem Lodewijk van Nassau Kazerne, en dus er omheen met een verrassende afdaling van het dijktalud. Het platgetrapte gras verraadt vorige Pronkjewailpad wandelaars 🙂 Langs de aardappelakkers en een dijkoversteek naar het dorp Vierhuizen, waar molen De Onderneming een rustdag heeft en de bewoners nog niet buiten vertoeven. Kerk Vierhuizen buitenzijdeIk bekijk de in 2006-7 gerestaureerde kerk en teken binnen het gastenboek. De stempelpost bij B&B en sauna D’Olle Pastorie is wel herkenbaar aan de Pronkjewailpad sticker bij de ingang. De uitbaters zijn niet thuis. Hun mobiele nummers zijn wel op een krijtbord aangegeven, maar er zijn alternatieven. De informatie bij de post in de app legt al uit dat per vandaag wandelaars ook welkom zijn op de honderd meter verder gelegen Camping Lauwerszee. Aan de weg staat Herberg Het Lachende Paard en dat is de stempelpost. Welkom Pronkjewailpad bij stempelpost in Camping VierhuizenDe gastvrouw heeft de krijtjes nog in de hand. Het bord met welkom aan de wandelaars Pronkjewailpad staat nog maar net buiten. Vruchtenbrood met roomboter en bruine suiker in herberg Het lachende paard VierhuizenAls pronkjewail wordt hier Groninger poffert geserveered met roomboter en bruine suiker. Alles is nog even wennen. Gisteren was er al een wandelaar langsgekomen voor een stempel, terwijl de post officieel nog gesloten was. Gastvrij Grunn’n….en zo werd er gewoon gestempeld. Ik laat me de poffert en een glas thee goed smaken en klets nog wat over de etappes, het voorlopen, al het werk achter de schermen, en de reacties tot nu toe op het Pronkjewailpad. De Maallust bieren lonken, maar ik moet nog door.

Hoeve bij VierhuizenLandelijke weggetjes, bij boeren over het erf en smalle fietspaden kenmerken het stuk naar Panser en de jachthaven aan het Zoutkamperril. Welkom in Zoutkamp, twee jaar geleden finish locatie van de 1e dag van de Tocht om de Noord. Langs de gerestaureerde kalkoven en de haven zijn twee stempelposten bijna buren van elkaar. Paling op toast als pronkjewail bij Gaele Postma ZoutkampIn het VVV kantoor annex Visserijmuseum haal ik m’n eerste stempel en bij palingrokerij en visrestaurant Gaele Postma de tweede. Daar krijg ik een stuk paling op toast. Ik merk wel bij de verschillende stempelposten dat het nog even wennen is. En ook al heb ik een geel op groen Pronkjewailpad t-shirt aan, zie je medewerkers toch even staren, zo van wat wil hij nou?

Een stuk Tocht om de Noord route in omgekeerde richting volgt achter de voormalige visafslag en bebouwing aan de Reitdiepskade, de op zeewering hoogte aangelegde dijk langs het Reitdiep naar de Vliedorpsterweg het ‘binnenland’ weer in naar Houwerzijl.

Met een briesje is het goed te doen, maar er zijn stukken in de blakende zon die voor behoorlijk wat zweet zorgen.Zicht op De Theefabriek HouwerzijlIk ben al diverse keren in De Theefabriek geweest. Opvallend is wel, dat het elke keer met schitterend zonnig weer is, waardoor de geelgeverfde kerk en pastorie tegen een strakblauwe lucht afsteken. De eigenaar wijst de medewerkerster in het restaurant waar de stempel te vinden is. Ik mag het theemuseum bezoeken, maar die ken ik al van een bezoekje met Klazien en de Economentop 2014 puzzelrit. Ik heb net aan het Reitdiep nog gerust, dus ik laat het terras hier schieten. Wel snuffel ik in de theewinkel en neem Smokin Choco Lapsang thee mee.Trekkers en Truckers kalm aan in Hoofdstraat HouwerzijlTrekkers en truckers wordt gemaand het kalm aan te doen in het dorp. De smalle stratjes met onoverzichtelijke hoekjes dulden geen snelheidsmaniakken. Het zevenbruggenpad en later doorgaande weg naar het noordoosten is makkelijk navigeren. Rechtdoor om in de Hoofdstraat van Leens uit te komen. Ui op wandelbankje bij Hunsingokanaal bij LeensBij de kruising met de Hunsingokanaal en Grote Leenstertil ligt een rode ui op een wandelbankje. Geintje of expres neergelegd om te zien wat wandelaars ermee doen? Ik kan niet laten om een foto ervan te nemen. Kerk LeensIn het dorp Leens zijn de kerken gesloten en is de eerste stempelpost aan de oostrand van het dorp in Doe-Zoo. Hier heeft de gastheer wel direct door dat ik een stempel kom halen. Iets dat lijkt op een pronkjewail zit er niet in. Entree Doe-Zoo LeensHet is verleidelijk door te lopen naar Borg Verhildersum, iets verderop. Ik heb ook thuis in Balkbrug verplichtingen later vanmiddag en bewaar de borg en de tot eind oktober geëxposeerde werken van De Ploeg voor de volgende etappe. Het Achtervalge slingert me naar de supermarten, gemeentehuis en sportvoorzieningen rond de Breekweg waar de auto geduldig wacht.

FLAL wandeltocht rond het Lauwersmeer

Na een open dag van de Erasmus University Rotterdam en een lang weekend naar Florence – op beide locaties liggen weer veel voetstappen van me – deze zaterdag weer aan een lange afstand wandeling met de FLAL. Over 3 weken staat de eerste Kennedymars van het seizoen, de 5e editie van de door WS78 georganiseerde 80km mars vanuit Klarenbeek op het programma, een week later de PR jacht Kennedymars Hengelo. Zodoende vandaag de 60km, niet een ‘gewone’ 40km. Ik neem je mee op de Lauwersmeer wandeltocht.

Lauwersoog – Moddergat (12km)

60km lopers worden voor start FLAL Lauwersmeer wandeltocht toegesprokenHerkenning van bekende gezichten. Kort bijpraten over foto’s, verslagen en geplande wandelingen buiten voor de deur van Het Booze Wijf. Voor de start drukt FLAL voorzitter Jelle de 35 mensen die de 60km route gaan lopen op het hart om bij het rustpunt in Moddergat een consumptie te nemen om de organisatie er volgend jaar ook welkom te laten zijn.

Even voor 8u beginnen we meteen in rap tempo met een gang langs de jachthaven aan het Lauwersgat, over vlonderpaden door rietvelden naar de haven van Lauwersoog. Bekend terrein van de vele overtochten per boot en diverse keren wadlopen naar Schiermonnikoog. We volgen het fietspad langs de Clevering sluizen die de Waddenzeer scheiden van het Lauwersmeer en water uit het achterland kunnen lozen op de Waddenzee De sluizen en zeedijk zijn in 1969 gebouwd om investeringen in de dijken rond de voormalige Lauwerszee (die zelf ontstaan is door de Stormvloed van 1280) tot deltahoogte, te voorkomen. Sinds 2002 is het sindsdien ontstane gebied uitgeroepen tot Nationaal Park Lauwersmeer.

Zonsopgang aan zeedijk LauwersoogDe zeedijk volgen we 3km en daarna het fietspad langs de N361, de doorgaande weg van Lauwersoog naar Dokkum. Ten opzichte van de 40km route volgt nu een lus naar het westen. Afwisselend asfalt van de zeedijk, grasdijk langs de Bantpolder. De broekspijpen zien er al niet meer uit na zoveel modder, schapenstront en zeeklei. Interieur schenkerij Yke Muoi ModdergatIn Koffie- en theedrinkerij Yke Muoi de verplichte rust. En dus – geheel tegen mijn gewoonte in – bestel ik koffie. Het paar dat de schenkerij runt, heeft de handen vol aan de wachtende wandelaars. Bakkie pleur op, gaan weer. Welkom in Moddergat, ‘het mooiste plekje aan de Waddenzee’, aldus de eigen website.

Moddergat – Esonstad (13km)

Oude school in ModdergatNa de rust krijgen we het mooiste plekje aan de Waddenzee nog beter te zien. Knusse huisjes, een kerk, oude school en museum. Wel vraag je af hoe de mensen hier de kost verdienen. Dat is volgens Wikipedia nog steeds de visserij, zij het dat de vloot in Lauwersoog de thuisbasis heeft. Door een bossage en vervolgens verharde weg naar het zuidwesten om vervolgens via de watergang Paesens (Moddergat vormt met het plaatsje Paesens een tweelingdorp) weer naar het noordoosten te lopen. Na de stellingmolen De Hond steken we richting de zeedijk. Het veld lopers is trouwens door de wachttijden bij de eerste rust behoorlijk uit elkaar getrokken.

Wandelbank op Lytsewei richting AnjumWe lopen parallel aan de Alddyk, waar een dijk ooit een polder beschermde tegen het zeewater. De waterwerende functie is vervallen, maar net als elders in noord-Groningen en Friesland blijven de dijken liggen. De extra lus zit erop, we gaan voorlopig de route van de 40km volgen, zij het dat we de eerste uren geen wandelaars van deze kortere afstand zien. Zij zijn om 9u gestart en zouden ons vóór moeten blijven. Het dorpje Oostmahorn aan het Lauwersmeer met jachthaven en recreatiewoningen brengt ons naar Landal Esonstad, een in historische stijl opgetrokken autovrij stadje met trapgevelwoningen, winkels en restaurants, een plein met waaggebouw en heuse straten met nummers. Niet een doorsnee bungalowpark. Een enkel gezin loopt buiten, voor de rest zitten de gasten in hun huizen. We rusten in brasserie De Waegh met een kunstijsbaan voor de deur. Ik combineer een cola met eigen sap en bol.

Esonstad – Kolumerpomp (10km)

Plein in Esonstad AnjumHet ‘slaapstadje’ Esonstad – buiten de stadsmuur bevindt zich het receptiegebouw annex zwembad en het parkeerterrein – volgen we over een fietspad met links het Lauwersmeer en rechts een dijk en de Nije Feart. Het gaat regenen, en dus trek ik de regenjas aan. Dat blijft tot in Ezumazijl bij de monding van de Suderie in het meer. Lange fietspaden door de rietvelden volgen zuidwaarts. Bij Dokkumer Nieuwe Zijlen, waar het Dokkumer Grootdiep en Alddjip samenkomen en voorbij de sluis als Dokkumerdiep verder gaan naar het Lauwersmeer, maken we een ommetje langs de haven en sluiscomplex. Met je poten in de modder voor een mooi uitzicht op LauwersmeerDan weer fietspaden langs het Lunegat richting Kollumerpomp, waar in het natuurgebied Kollumerwaard een rust is ingericht in restaurant Het Roode Hoofd naast een groepsaccommodatie. Ik heb ditmaal geen zin voor een consumptie weer de portemonnee te trekken en leeg mijn rugzak verder.

Kollumerpomp – Zoutkamp (13km)

Modderpad langs rietvelden Kollumerwaard 1Speciaal voor de 60km lopers is er weer een extra lus: een rondgang van 3km door het natuurgebied Kollumeroord, bos en graspaden. Een aaneenschakeling van fietspaden door rietvelden, over veeroosters, modderpaden en zicht op schapen, Konikspaarden en Schotse hooglanders volgt. Ik blijf in dezelfde tred achter een wandelaar om het tempo hoog te houden. Vlak voor Zoutkamp klauteren we de Friese sluis op die het Muntsjesylster Ryd met het Zoutkamperril verbindt. We zijn de eerste langzame 40km wandelaars gepasserd, zoals een stel dat bij de grote grazers rustig aan een selfie werkt. IFLAL Lauwersmeer wandeltocht bij restaurant ZK 86 Zoutkampn Zoutkamp – in 2016 met de Tocht om de Noord de finish locatie op dag 2 – is een rust bij restaurant ZK 86. De bediening is er vergeten wat het is om met klanten om te gaan. Folkert Heida geeft aan een kwartier op zijn koffie gewacht te hebben. Eén wandelaar maakt namens een groep diverse malen aan de ober duidelijk dat hij nog op drinken zit te wachten, zonder dat hij echt antwoord krijgt. Zelf bestel ik voor het gemak een cola, maar moet ook 10min wachten. Als ze een kleine 20 wandelaars al niet aankunnen, hoe doen ze het dan in het hoogseizoen? NIet meer inzetten als rustlocatie, organisatie!

Zoutkamp – Lauwersoog (12km)

Zonsondergang boven Ballastplaat LauwersmeerDe laatste etappe loop ik gezellig met Folkert Heida. Een wandelmaat met wie hij eerder opliep, is direct na Zoutkamp afgehaakt. Spotify uit, bijpraten maar! Een goede tijdvulling voor de 9km lange saaie geasfalteerde Strandweg onder een bewolkte hemel. Totaal trekt de FLAL vandaag ruim 600 wandelaars, niet verkeerd voor deze uithoek van het land.

De laatste 2 kilometers nog even over het gras langs het Nieuwe Robbengat en Camping Lauwersoog. En dan: Het Booze Wijf in zicht. De 60,24km (volgens de routebeschrijving 59,3km) zit erop in een heel nette tijd van 9u38m. Ik lever mijn deelnemerspasje in en maak bij de auto de toestand van de opgezette voeten op. Met nog 2 bollen in de tas en drinken genoeg ga ik naar huis. Klazien heeft nog een pastamaaltijd voor me achtergehouden. Die gaat er soepel in!

Zie ook:

Tweede dag 11e Tocht om de Noord 2016 van Groningen naar Zoutkamp

tocht-om-de-noord-2016Op de 2e dag van de 11e editie van de Tocht om de Noord (zie verslag 1e dag gisteren) gaat de wandeling verder vanaf de Hanzehogeschool Groningen naar Zoutkamp. Dat betekent vanmorgen om 4u opstaan en de auto pakken naar het noorden. De auto kan ik kwijt op de ijsbaan net buiten Zoutkamp, op steenworp afstand van de groepsaccommodatie waar we eind mei 2014 onze jaarljkse Economentop hielden. Het terrein stroomt snel voor met de honderden wandelaars die in de eerste bussen terug naar ‘stad’ mogen voor de start van de wandeling.

Groningen – Garnwerd (10km)

Zicht op Starkenborghkanaal bij PaddepoelTwintig minuten wachten gaat in het zaaltje voor de stempelpost in de Hanzehogeschool Groningen zitten. Overal heenwaaierende kuddes wandelaars, één tafel met stempel en scan voor een paar honderd man die één ding willen: wandelen. Zodra ik eenmaal de gang te pakken heb op de Zernikelaan – één teen met blaar heb ik vanochtend van een pleister voorzien, voor de rest voelen de voeten weer goed – is het oponthoud snel vergeten. Op de Paddepoelsterbrug nog een blik op het Starkenborghkanaal en dan over het betonnen fietspad richting Paddepoel en Wierum. De zon komt achter ons steeds hoger en is nu nog schitterend om te fotograferen. Dit stuk is onderdeel van het Pieterpad. Regelmatig duikt een wandelaar naar rechts om deze altijd bijzondere momenten op een dag vast te leggen. Voorbij het buurtschap Wierum steken we het Reitdiep over. De Hunze die vanaf het noorden van de stad Groningen Reitdiep heet, is het centrale thema van deze tweedaagse.

Na de buurtschappen Oostum met opengestelde Kerk Oostum en Krassum naderen we Garnwerd. In 2014 passeerde de Tocht om de Noord dit dorp ook. Nu is er een open kerk, doorgang door het café en een feestelijk versierde molen, muziek en spotgoedkope koffie of thee met taart (€1) achter de school De Kromme Akkers, waar ik op bijna 10km lopen een eerste rust houd.

Garnwerd – Schaphalsterzijl (12km)

Kerk Garnwerd Tocht om de Noord 2Na de schattige straatjes van Garnwerd en de oversteek van het Reitdiep gaat de volgende etappe via Allinghuizen naar Winsum. Vanaf Bellingeweer door de Hoofdstraat met imposante boerderijen, herenhuizen en het gemeentehuis van Winsum. Dan bij het station onder het spoor door, nog een slinger en weer over het spoor naar het historische centrum, met een lus door ‘t Appelhof. Bij de Gouden Karper schuiiven de 25km wandelaars aan. Op een trailer worden groepsfoto’s gemaakt. Ik maak de foto juist van de andere kant.

Snoep en boeken voor wandelaars Tocht om de Noord in Kinderboekenhuis WinsumWe wandelen door het Kinderboekenhuis, een museum met 30.000 historische kinderboeken. Menig wandelaar op leeftijd neemt zich direct voor snel terug te komen voor een langer bezoek. Bij Camping Marenland denken veel wandelaars dat de rij voor de wc een doorgang op de route betekent. Nee, aansluiten is niet verplicht. We verlaten Winsum aan de kant van het buurtschap Oldenzijl richting Schilligeham.  Bij de ecologische boerderij Kleikracht krijgen we een stukje kaas aangeboden.

Het is druk op de smalle fietspaden die langs het water en door de polders slingeren tussen Schapehals en Schaphalsterzijl. Regelmatig moet ik de berm in; als je met z’n drieën naast elkaar kunt lopen, doe je dat natuurlijk zonder verder om te kijken 😉

Boven op de sluis houd ik mijn tweede rust. De jas is al lang uit, de zon schijnt uitbundig!


Schaphalsterzijl – Zuurdijk (10km)

Wandelbankstel bij Waddenfun Tocht om de NoordMet enige fantasie volgen we de loop van het Reitdiep. Van het water zelf zie je niet veel. De betonnen fietspaden zijn voor de wandelaars vandaag. Via Schouwerzijl en Schouwen gaat het naar Warfhuizen, waar bewoners veel werk hebben gemaakt van muziek, uitdeelposten en een warm onthaal van de wandelaars, niet alleen rond het Dorpshuis De Warf Warfhuizen, maar tot voorbij de bebouwde kom.

Humor op de fietspaden naar Waddenfun. Zo kun je het landschap ingelijst fotograferen, op een blauw bankstel aan de rand van een akker uitrusten en jezelf uiitdagen op een kabelbaan. De route gaat door het indoor rope park. Er wordt gemusiceerd en koek & zopie verkocht. In Zuurdijk hebben ze humor. Alles wat maar ‘op smaak’ te maken is, is op borden uitgeschreven, wordt uitgedeeld of verkocht. De buurtschappen 2e Nijhoezen en 1e Nijhoezen brengen we maar de tent van Landschapsbeheer Groningen bij de opengestelde kerk. Piepers proeven, langs spoken wandelen over het kerkhof, of naar molen De Zwaluw.

Zuurdijk – Zoutkamp (8km)

Van Zuurdijk gaat het over fietspaden en doorgaande wegen eerst naar Houwerzijl. Je krijgt er een gratis proefdruk bij de drukker en boekbinder. De oproep van Doede Veltman heeft geholpen, het terras voor de Theefabriek zit vol!

Visafslag Zoutkamp Tocht om de Noord 3Ik ben in 2014 uitgebreid binnen in het museum, theewinkel annex schenkerij geweest en loop nu door. Om de hoek ligt het Speelbos Huizerzijl, waar we doorheen wandelen. Aan het eind een enorme siepel (ui) met weer koek & zopie. Van honger omkomen lukt niet vandaag. Van gratis ei, worst en kaas, koekjes, drop, aardappeltjes, paprika, komkommer en tomaat tot betaalde pannenkoeken, appeltaart en dergelijke. De ingehuurde barista haalt ons regelmatig in om z’n post weer in te richten. Ieder dorp en uitbater pakt zo wat mee van de toegestroomde wandelaars.

Dat geldt ook zeker in het vissersdorp Zoutkamp, waar we eerst over de zeedijk langs het Reitdiep gaan. Het Reitdiep stond in open verbinding met de Waddenzee en dus onderhevig aan eb en vloed, voordat sluizen in Zoutkamp voor veiligheid zorgden en de Lauwerszee in de 20e eeuw werd ingedamd. De dijk weer af, het bos door en Zoutkamp in onder begeleiding van percussionisten, de steelband Panmagic, op naar Palingrokerij Postma. We maken een ronde over de visafslag, door de palingrokerij en ook het Visserijmuseum. Hier krijgen we een plastic bakje garnalen aangereikt. Aan een prikker rijgen lukt me niet, dus gaan de garnalen groepsgewijs uit het bakje mijn keel in.

Een heuse finishvlag en toegejuicht worden bij de entree van de tent aan de S.H. Woldringhstraat. De 2 gestempelde Raaisbewiezen zijn goed voor een gouden Pronkjewail en een pakket ansichtkaarten van Groningen. Traditiegetrouw een stamppotbuffet. Hutspot en boerenkool, compleet met worst en spekjes, uien en augurk plus mosterd.

Selfie Henk-Jan met pronkjeail Tocht om de Noord 2016 in ZoutkampNagenieten met andere wandelaars en dan de laatste kilometer terug naar de auto, voldaan en blij. Complimenten aan de organisatie en vele vrijwilligers!

Eén kritische noot over de Tocht om de Noord app. Dat deze zondagmorgen tot in Winsum aan toe geen foto’s maken en uploaden op de ‘mijn Tocht om de Noord pagina’ toestaat, omdat dit alleen ‘tijdens de Tocht om de Noord kan’, is suf.

Zie ook:

Wandeling langs Groningse diepen, kanalen en tochten

Het Groningse landschap ten oosten van Zoutkamp nodigde met het fraaie weer op de vrijdag na Hemelvaart uit een lekkere wandeling te maken. Zonder kaart, met OSMAnd voor noodgevallen en een wijdse blik met enkele oriëntatiepunten, zoals de Heiploeg fabriek tussen Zoutkamp en start/finish Groepsaccommodatie Robersum en de skyline van Ulrum. Vanuit Robersum over het Robersumerpad tussen de akkers door, de Zuidema’s klap(brug) over het Hunsingokanaal, naar Niekerk. De plaatselijke 13e eeuwse kerk staat op een wierde. bij de garage is er al wat beweging. Door richting Houwerzijl, de borden wijzen hier al gauw naar de gisteren bezochte Theefabriek.

Buurtschappen aan dijken, cultuurlandschap rond ingepolderde stukken land, zeker geen vlak landschap hier: Zuurdijk met molen De Zwaluw, Ewer, 1e en 2e Nijhoezen en de Houwerzijlstervaart om daarna via wat stukken bos en korenvelden naar het noorden door te steken, richting Leens. Bij de brug over het Warfhuisterloopdiep schrikt een haas zo van me (de wind stond van het dier af naar mij toe), dat hij het water in sprong en in derde aanleg langs de steile oever omhoog kon, zich vervolgens droog schuddend uit de voeten makend. Langs de Trekweg dezelfde watergang naar het westen. Het diep komt er uit in de Hoornse Vaart. Ik kies ervoor rechtdoor te lopen richting Leens. Via de zuidwestkant, een korte blik op het dorpscentrum met kerk en oude werkplaatsen langs de Rietemastraat weer verder. Aan de Leenstervaart ligt een dode buizerd. Een rasechte Groninger geeft me uitleg (hij had het beest graag willen opzetten, als hij minder vergaan was) en waarschuwt me hier toch echt tegen het verkeer in te lopen en niet ‘zoals die andere wandelaars’ te doen wat zelf goed lijkt. Zeker, ik ken de verkeersregels 🙂

De Leenstervaart en het Hunsingokanaal kruisen elkaar hier. Ik neem het onverharde jaagpad langs het kanaal, dat helemaal naar Ulrum leidt. Vlak voor de bebouwde kom weer linksaf, naar Niekerk om daar het Hunsingokanaal nogmaals kruisend en flink wat andere wandelaars te zien, weer terug ben bij Robersum, ofwel het gehucht Panser. Een leuke route om te combineren met een wandeling door het Nationaal Park Lauwersmeer. De Lauwersmeermars en het LAW 5 Kustpad gaan er terecht langs. Zoek anders een leuke route via het knooppunten netwerk hier Waddenwandelen.

Enhanced by Zemanta