Paleizen Wandeltocht tussen Baarn, Soestdijk en Lage Vuursche

Elk jaar zetten de vrijwilligers van Kiwanis Club Hilversum-Baarn een unieke wandeltocht uit door het prachtige en afwisselende boslandschap tussen Baarn en Hilversum. De Paleizen Wandeltocht maakt de naam waar door de tuinen van paleis Soestdijk, de omgeving van kasteel Drakensteyn op te nemen in de route en te beginnen en te eindigen bij het fraaie Kasteel Groeneveld. Als deelnemer betaal je €7,50. De netto opbrengst komt ten goede voor de droomkinderen van stichting Dream4Kids. Deze stichting zet zich in voor kinderen die in hun jonge jeugd een ernstig traumatische ervaring hebben gehad. Als onderdeel van hun therapie krijgen ze een droomdag aangeboden, waarvan wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat de effecten zeer groot zijn. Klinkt als Wens op wielen of Opkikker, goede initiatieven.

Het is ook vandaag vroeg opstaan, als je tenminste om 7.30u wilt starten. Niet alleeen ben ik jarig vandaag – de reden om niet mee te doen met de 4e Kennedymars Hengelo (die anders van 5u ‘s morgens tot pak ‘m beet 18.30u lopen zou betekenen, gevolgd door een rit naar huis en heel snel naar bed) – maar ook in het gezelschap van Klazien. Koninklijk huis heeft haar interesse, net als wandelen, hoewel doorgaans veel kortere afstanden dan ik op zaterdag en in een wat lager tempo. Aanpassen dus, maar dat hoort bij echtelieden, toch?

Baarn – Lage Vuursche (12km)

Zicht op Kasteel GroerneveldHet is hoogst onwennig voor een doorgewinterde wandelaar om pas om 7.30u de poort naar het achterterras van Kasteel Groeneveld te zien opengaan en zich te kunnen inschrijven. Menigeen is ruim vóór die tijd al aan het ijsberen. Inschrijven gaat op zich vlot. Stempelkaart en routeboekje mee en gaan. De routes zijn zo opgezet, dat de eerste 8km voor iedereen gelijk is. Daarna volgt een uitbreiding voor de 25 en later nog één voor de 35km wandelaars. Kasteel Groeneveld werd in 1710 als buitenhuis gebouwd voor een rijke Amsterdamse koopman. Tegenwoordig beheert Staatsbosbeheer het complex. In een zijvleugel is een restaurant. Het Kasteel zelf is opengesteld voor bezichtiging.

Klazien bij boog Utrechtpad op Paleizen Wandeltocht BaarnWe gaan over de zichtlaan die haaks op het kasteel licht naar het zuiden tot aan de spoorlijn. Er was een tijd, dat het Trekvogelpad hier het spoor kruiste via een onbewaakte overgang. Nu is er wat verderop een nieuwe trap met oversteek aangelegd. Ik ken het stuk naar en in Baarn van zowel Westerborkpad, Trekvogelpad als Utrechtpad. Dat maakt de omgeving vandaag in het zonnetje niet minder mooi. De nog even aangetrokken jas is alweer uit en hoeft ook niet meer aan. Voor bij de Luitenant Generaal Van Heutszlaan liggen de vijver De Grote Kom en slingerende berceau van beuken. Het was destijds een geliefd laantje van Koningin Emma. De laan waar we nu lopen is opnieuw aangelegd, maar in de omgeving staan nog wel oude beuken.

Zicht op Paleis Soestdijk 1Vlak voor de Praamgracht zien we rechts Paleis Soestdijk door de bossen opduiken. Keurig via de oversteekplaatsen passeren we de N221 / Amsterdamse straatweg om bij de ingang van de paleistuin een eerste stempel te laten zetten, de bewaker te groeten en naar binnen te stappen. Dat er zelfs een wandelaar gebruik maakt van de aangegeven ‘omleidingsroute’ om niet door de paleistuin te hoeven, verbaast me. We pakken ‘ons’ bordesmomentje voor een selfie. Je zult maar opgegroeid zijn met het jaarlijkse défilé op Koninginnedag toen Juliana nog vorstin was.

Klaar om het defile af te nemen op bordes van Paleis Soestdijk. #wandelen #walking #wanderlust #soestdijk #utrecht

A post shared by Henk-Jan van der Klis (@hjvanderklis) on


Paleis Soestdijk is in 1638 gebouwd als buitenhuis voor Cornelis de Graef, burgemeester van Amsterdam. Het werd in 1674 verkocht aan de Prins van Oranje om drie eeuwen lang eigendom van het Koninklijk Huis te blijven. Prinses Juliana en Prins Bernhard waren de laatste koninklijke bewoners. Twee dagen geleden haalde de verkoop voor €1,7 miljoen aan vastgoedbedrijf MeyerBergman de krant. De kopers – sinds 2014 ook de eigenaren van Batavia Stad in Lelystad – hebben plannen voor een hotel, kennisdelen, etc.

Huizen in dorp Lage VuurscheWe laten de koffie in de Oranjerie voor wat het is, verlaten aan de zijkant het park weer om langs het hek van het landgoed naar het westen te lopen. Ook dit is een bekend stuk uit eerdere wandelingen. De heidevelden van De Stulp, waar in de 13e eeuw uit hoogveen turf werd gewonnen, leiden naar het hekwerk rond Kasteel Drakensteyn, waar Prinses Beatrix voordat ze in 1980 koningin werd woonde, en na haar abdicatie in 2013 opnieuw haar intrek heeft genomen. Van het kasteel dat in het bos staat, zie je vanaf de weg niets. In Lage Vuursche rijden motoren af en aan. Bij bushalte Dorp op zo’n 12km rusten we op een bankje.

Lage Vuursche – landgoed Hoorneboeg (10km)

Kasteeltje WolfsdreuvikDe route gaat al snel het dorp weer uit, de bossen in om langs rechte boslanen langs de grens tussen Noord-Holland en Utrecht het Maartendijkse Bos en Smithuyserbos te doorkruisen. Bij het klein kasteelachtig gebouwtje Wolfsdreuvik uit 1938 is weer een stempelpost. Om er op 17km wandelen alweer te rusten, vinden we wat overdreven. Daarna missen we een pijl aan een tak en lopen dus wat te ver door het bos. Paar honderd meter terug en een tweede kans. Het Smithuyserbos leidt naar de bossen ten westen van de autosnelweg A27. Het verkeer is van ver te horen. En als het geen auto’s zijn, dan veroorzaken de vele Cessna’s die op het nabijgelegen vliegveld van Hilversum hun thuisbasis hebbven wel lawaai.

Paleizen Wandeltocht bij Hoorneboegse Heide HilversumDe routemakers hebben een lus over de Zwaluwenberg om het landgoed Hoorneboeg over de Hoorneboegse Heide gebruikt. Het is allemaal Voetstappenpad, de in 1938 aangelegde wandelroute om Hilversum heen. En juist die route hebben Klazien en ik vorig jaar samen gedaan in combinatie met een Groene Wissel richting Maartensdijk.

Landgoed Hoorneboeg – Theehuis ‘t Hoge Erf (10km)

Leeuwenpaal als grens tussen Gooi en StichtTerug over de A27 en het spoor gaat het langs het ecoduct Zwaluwenberg naar het noorden, nog altijd over het Voetstappenpad. Langs het Hilversums Wasmeer en het Cronebos naar de provinciegrens, waar een hardstenen Leeuwenpaal de grens tussen Gooi en Sticht markeert. Iets verderop ligt links en rechts van de Zwarteweg het golfterrein van de Hilversumsche Golfclub.

Theehuis 't Hooge ErfHet Landgoed Pijnenburg is de opmaat voor de bossen rond Hoge Vuursche. Klazien op sandalen lopend krijgt het zwaarder, en dus lassen we bij Theehuis ‘t Hoge Erf een extra rust in. Jammer genoeg is Kasteel Hooge Vuursche niet in de Paleizenwandeltocht opgenomen.

Theehuis ‘t Hoge Erf – Kasteel Groeneveld (4,6km)

Klazien bij start scootmobielroute Hoge VuurscheDe 25km lopers zijn weer met ons samen, en de tempoverschillen hoog. Klazien poseert nog even gewillig bij de start van de scootmobielroute. Hopelijk kunnen we die fase nog vele jaren voor ons uitschuiven. Andere wandelaars groeten vriendelijk. Passerende fietsers hebben meer moeite met de wandelaars, maar dat hoort bij deze tijd, waar de gemiddelde fietser denkt de weg voor zich alleen te hebben en bellen kapot zijn. Rodondendrons bij Kasteel Groeneveld 2Was het in de bossen al goed zichtbaar hoe de regen van de afgelopen dagen zich slingerend een weg naar beneden zocht, is dat bij de rodondendrons op het landgoed Groeneveld ook goed te zien. Althans dat is mijn verklaring voor het tapijt aan roze bloemblaadjes. Het levert wel weer aparte foto’s op.

Voor Klazien duurt de laatste kilometer te lang, maar goed: met het kasteel dan eindelijk in zicht is ook alles weer snel vergeten. Zeker als zij op de weg terug lekker kan slapen, terwijl ik naar Balkbrug terugrijd.

Wandelen over Utrechtse Heuvelrug tussen Amersfoort en Woudenberg

Huis Bandenbroek Amersfoort 1Na vorige week zaterdag een eerste route uit de gids Wandelen over de Utrechtse Heuvelrug bij Hilversum te hebben gewandeld, staat vandaag een combinatie van 3 routes (Amersfoort, Den Treek en Woudenberg) op het programma. Een stadswandeling in combinatie met het bosrijke gebied ten zuiden van Amersfoort met cultuur, landgoederen, oorlogsverleden en nieuwe natuur.

Koppelpoort Amersfoort 2

Koppelpoort Amersfoort

Ik rijd ‘s morgens met de auto naar Amersfoort, om op aangeven van routebouwer Rob Wolfs de parkeerplaats bij de tennisbanen van LTV Flehite (‘de mooiste en gezelligste tennisclub van Amersfoort’) op te zoeken. Om kwart voor acht weigert de iGOTU gps logger signalen op te pikken. De Endomonde applicatie op de smartphone heeft er minder moeite mee. Goed, een keer op die manier.

Waterdaal – Amersfoort – Oud Leusden

Ik loop direct het bos Nimmerdor uit langs de bebouwing van de Boslaan naar de Arnhemseweg en spoorlijn om de wijk Dorrestein door te steken naar de Heilgenbergbeek. Het graspad langs de beek is kwetsbaar gebied, maar toch mag je er lopen. In Park Bandenbroek staat een fraai landhuis. Een enkele hardloper of hondenbezitter is op de been. Ook verderop aan de andere kant van de Stadsring is het in de binnenstad nog rustig. Winkels worden geopend. Ik heb intussen diverse wandelingen in Amersfoort gemaakt, maar ook vandaag vallen me weer nieuwe gevels, kunstwerken en panden op aan Muurhuizen, de Appelmarkt, de Bloemendalsestraat en het Plantsoen-Noord.

Golfterrein Hoge Kleij bij Kamp Amersfooret niet betreden

Golfterrein Hoge Kleij bij Kamp Amersfooret niet betreden

Door de Koppelpoort, langs het Eemhuis, waar deze dagen het Eemhavenfestival plaatsvindt. De foodtrucks en terrassen duiden op gezelligheid later. Ik doorkruis het station, waar het wel een drukte van belang is. Obligaat, maar blijvend mooi is de rondgang langs de villa’s in het chique Bergkwartier dat via het bosgebied Klein Zwitserland uitkomt bij de Stichtse Rotonde. Aan de overzijde van de N221 begint het landgoed Den Treek Henschoten, een 2000 ha groot landgoed, waar een flink deel van de route doorheen gaat. Ik passeer golfclub De Hoge Kleij,  waar op elke tee al golfers te vinden zijn,  en het Kamp Amersfoort. Op de WS78 wandeling Sporen rond Amersfoort (november 2015) ben ik in het Kamp zelf geweest, nu zie ik andere delen, waaronder het kunstwerk De Ladder en het te koop staande ‘t Huys te Kalkwegh. Een brug brengt me in Oud Leusden aan de overzijde van de A28, waar de onverharde Kerkweg wacht.

Oud Leusden – Langeveen – Treekerduinen – Griftpark – Woudenberg

De stad ligt achter me, de bossen en heidevelden in het landgoed voor me. De wandelgids laat me afwisselend bomenlanen, heidevelden, smalle graspaden en rulle ruiterpaden zien. Op sommige plekken, met name rond de heidevelden, zijn andere wandelaars te vinden. Voor het grootste deel ben ik alleen.

Huis Geerestein Woudenberg

Huis Geerestein Woudenberg

De Akkersesteeg verbindt Den Treek – Henschoten met het Griftpark en landgoed Geerestein. De Grift is hier een afwateringskanaal, dat naar het Valleikanaal voert. Hoeve Griftpark is een Rijksmonument, maar wordt gewoon bewoond. Aan het eind van de bomenlaan door Geerestein wacht het dorp Woudenberg. Een gang door de Oranjebuurt, het plein waar de zaterdagmarkt wordt afgebroken, en een bijna 1,5km lang stuk over de stoep van de Stationsweg West. Fraaie huizen, maar ruimte krijg ik weer op de Rumelaarseweg. De Monnickendijck is tegenwoordig een fietspad langs de Stulperbeek. Formeel is het de grens tussen Maarsbergen en Woudenberg. In 2008 is het traject hersteld, nadat de dijk in z’n geheel vervallen en onherkenbaar geworden was. De gids vraagt om bij de Woudenbergse Grift ‘een smal, soms flink begroeid graspaadje’ te volgen, maar dat is vandaag volledig ingenomen door een perceel mais. Na een 3e rust op de ANWB paddenstoel ter plaatse neem ik de naastgelegen asfaltweg.

Filosofenpad langs Paradijsweg Oud Leusden

Filosofenpad langs Paradijsweg Oud Leusden

De onverharde Meentsteeg leidt naar enkele campings dichtbij het Henschotermeer. De wandeling gaat naar het noorden over de Oude Utrechtseweg weer door het natuurreservaat Henschoten richting Den Treek. Het opnieuw over de Akkersesteeg gaan verruil ik voor een eigen doorsteek van het landgoed langs het Hazencasino en de Houtlaan. Direct na de 4e rust op weer een paddenstoel begint het onverwacht fel te regenen. De poncho dus maar uit de rugzak en een kwartier doorstappen ‘onder zeil’. Gelukkig schijnt op de onverharde Paradijsweg de zon weer. Hier zie ik veel hardlopers oefenen. Met een loopbrug de A28 weer over. De Utrechtpad markering mis ik nu – was handig geweest, want die leidt me naar het startpunt – dus volg ik die van het Westerborkpad, om in het bosgebied Zandbergen even OSMAnd erbij te pakken om de juiste bospaden naar het noordoosten te pakken en de auto terug te zien, nu ingeklemd tussen andere auto’s bij de tennisclub.

Klompenpaden wandelen tussen Putten en Nijkerk

Markering Klompenpad HuinerpadVandaag wandelen Klazien en ik voor de verandering weer eens samen. Ik heb een combinatie gemaakt van drie Klompenpaden tussen Putten en Nijkerk, het Oldenallerpad, Kruishaarderpad en het Huinerpad. De naam is niet voor niets zo. Het zit goed met de zandpadgarantie, regelmatig mag je als wandelaar langs randen van een weiland, over houtwallen langs doorgaande wegen en op eigen (landbouw)wegen, waar andere verkeersdeelnemers worden geweerd. Het betekent ook modder, zompige ondergrond, plassen op de heidevelden en via steggeltjes prikkeldraad afrastering passeren. En nee, je hoeft niet op klompen. Stevig schoeisel, waterdichte wandelschoenen bij voorkeur, is wel aan te raden!

We zetten ‘s morgens na 7.30u (de zon is net op) de auto op de parkeerplaats achter De Zoete Inval aan de Broekmolenweg in Putten. Deze boerderij is een startpunt voor het Oldenallerpad en heeft een rustpunt waar je koffie, thee, koek en boerderij ijs kunt krijgen in een schuur, maar ook een zaal die verhuurd wordt. We zijn nog de enige gast vanochtend.

De Zoete Inval – Nijkerk (11km)

Landgoed Oldenaller in water reflectieDe route gaat over het spoor, door het buitengebied van Putten naar de Schuitenbeek bij de entree van het bij Natuurmonumenten in beheer zijnde landgoed Oldenaller. De brug van de voormalige Zuiderzeestraatweg over de beek was 30 september 1944 het toneel voor een aanslag van een verzetsbeweging op Wehrmacht militairen. Deze daad werd vergolden met de Razzia van Putten. Nu is er een fluistersteen die de gebeurtenissen vertelt.

Zichtlanen, keienwegen leiden om het kasteel Oldenaller, dat in de winterzon prachtig oogt. Het LAW 8 Zuiderzeepad gaat hier ook langs.

De afwisseling van bossages, weilanden en zandpaden langs het spoor kenmerken deze route. Stukken Westerborkpad (ik liep hier in omgekeerde richting in juni 2012 van Amersfoort naar Harderwijk ) en dus ook kruisende wandelaars met de bijbehorende wandelgids in de hand. Het Oldenallerpad kent een routeverkorter en een -verlenger. Wij nemen de verlenging om verderop over te stappen op het Kruishaarderpad. Dichterbij Nijkerk zien we meer wandelaars. Op de sportvelden wordt gevoetbald, bij het station gewacht op de volgende sprinter naar Zwolle of Amersfoort. Wij rusten na 11km tegenover het karakteristieke1e Klasse NCS stationsgebouw uit 1863-1865.

Nijkerk – Meskampersteeg (9km)

Bospad 1Langs de Oude Barneveldseweg gaat het Nijkerk weer uit. Een relatief lang stuk fietspad langs de doorgaande weg, die verderop plaats maakt voor zijsprongetjes door het landgoed Balkenschoten. We komen door het buurtschap Driedorp. De halte van de in 1933 na 30 jaar gebruik opgeheven spoorlijn Nijkerk-Barneveld-Ede is nog herkenbaar.

Bos en zandwegen naar het oosten volgen. We zien konijnen, hazen en een enkele loslopende ree. Dan volgen slingerende stegen zonder wandelbankjes, wat een verschil met het Oldenallerpad vanochtend, zoveel bankjes stonden daar langs de route! Ach, zitten kun je op meer plekken. Op een ANWB paddenstoel bij de Meskampersteeg pauzeren we.

Meskampersteeg – Groete Brinkpad (10 km)

De Hogesteeg, een lange zandweg, brengt ons naar het Huinerpad. Het landschap blijft onverminderd mooi, rustig en afwisselend. Het zonnige winterweer trekt andere wandelaars. Asfaltwegen zijn alleen nodig om over te steken of kleine stukjes te volgen naar het volgende weiland, gras- of zandpad langs een bosrand of over een houtwal. De essen zorgen voor een licht verschil. We passeren het buurtschap Huinen, dat op voormalige veengrond ligt.

Vervallen boerderijen zie je hier nauwelijks. Er is veel uitbreiding, vernieuwing of vervanging door fraaie landhuizen. Aan het Grote Brinkpad, een in ere hersteld kerkenpad pauzeren we weer. In maart 2013 was ik hier ook op de Langste Boswandeling van Nederland, oftwel etappes van de Wandeling rondom de Veluwe van de Harskamp naar Putten.

Grote Brinkpad – De Zoete Inval (6km)

Klazien wandelt op heideveld langs Hellerweg PuttenHet wordt intussen een gokspel bij welke houtwal of sloot we nu weer zullen afslaan. Aan de horizon komen de windmolens in de zuidoostelijke punt van Flevoland in beeld, De boeren en andere voorbijgangers blijven vriendelijk (terug)groeten, We komen voorbij Landwinkel De Vrolijke Geit, zien jeugd bij elkaar in een oude bus die we maar “keet Veluwe stijl” noemen, en nemen nog een laatste lus over heideveld Heihoef, voordat we ons na 36,5km wandelen tegoed doen aan koffie en thee bij de Zoete Inval ter afsluiting van een lekkere dag buiten. Klazien gebruikte deze dag als test case om te bepalen of ze zich dinsdag 1 maart a.s. inschrijft voor de Tocht om de Noord. Dat blijft bij één dag in plaats van beide. Goed, voor mij de helft van dat wandelfestival in september samen op pad, en de andere helft zonder m’n wederhelft.

Wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam tussen IJburg en Oostzaan

Hoesfoto wandelgids en filmmuseum Eye IJpromomenade AmsterdamHet vijfde en laatste deel van het Wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam begint vandaag op IJburg en brengt me naar verschillende eilanden, laat me veel water en groen zien aan de oost- en noordzijde van de hoofdstad. ‘s Morgens met een nieuwe dagkaart (NS Spoordeelwinkel biedt 2 kaarten voor €25 aan, dus dat valt weer mee) per trein van Ommen naar Amsterdam Centraal station om tram 26 naar de IJburglaan te nemen, waar vorige week zaterdag deel 4 bij de Espressofabriek eindigde. Om 9.18u start ik de GPS logger en houd m’n fotocamera en wandelgids bij de hand.

Etappe 14 – van haveneiland naar stationseiland
Zicht op woonblokken Steigereiland Amsterdam IJburg

Steigereiland

Het gaat buitenom langs het Buiten-IJ, waar ik vorige week vanaf de Krijn Taconiskade foto’s heb gemaakt. De Bert Haanstrakade is voor mij en een paar hardlopers. Rechts het Vuurtoreneiland en het glinsterende water in de ochtendzon. Er wordt op het Haveneiland nog steeds gebouwd. Apart om voor te stellen dat het vrije uitzicht de komende jaren wordt weggenomen als ook de op kaarten al ingetekende Midden-eiland en Buiten-eiland worden opgespoten en volgebouwd.

Met de brug naar het Steigereiland, waar de huizen een kleurrijker en creatiever zijn vormggegeven dan de vele blokkendozen op het Haveneiland. Op de brug naar de Diemerzeedijk word ik gevolgd door een jeugdteam dat uit volle borst zingt op weg naar het Sportpark IJburg. De nachtelijke route in mei 2015 van de Kennedymars Hilversum herken ik weer als ik over de Nesciobrug, de langste voetgangers- en fietsbrug van Nederland. Wat er aan kolossen in het Science Park gebouwd wordt, bekoort me minder. Dan het Flevopark. Hier lijkt heel hardlopend Amsterdam te zijn samengekomen. Er wordt wat afgetraind, afstanden en tijden gemeten en strekoefeningen gedaan! De Indische buurt geeft weer een heel andere aanblik met het Badhuis Javaplein, de verse vis, brood en gezelligheid op de Dappermarkt.

Gevel aan Sarphatistraat Amsterdam

Sarphatistraat

Het Oosterpark kenmerkt zich door de vele kunstobjecten, onder meer De Schreeuw, dichtbij de plek waar Theo van Gogh werd vermoord. Ik wandel om het Koninklijk Instituut voor de Tropen heen en ga door de Muiderpooort (niet het station, zoals op het Westerbordpad, maar het gelijknamige poortgebouw). Aan de Sarphatistraat valt me een enorm wapen aan de gevel op. Linksaf langs het Entrepotdok met aan de linkerhand de giraffes van Artis.  In omgekeerde richting ging de Dam tot Dam wandeltocht hier langs. Aan het Kadijksplein rust ik een eerste maal na 10km wandelen.

Aan de overzijde staat het imposante Scheepvaartmuseum. De route trekt tussen de entree van Nemo Science Center heen, over de met banners rond het Nederlandse EU voorzitterschap versierde Van der Veldebrug naar het conservatorium en Openbare Bibliotheek (OBA) naar de voorzijde van het Centraal Station.

Etappe 1: van stad naar Schellingwoude
Dak van busstation Amsterdam Centraal

busstation Amsterdam Centraal

Nee, ik neem hier nog niet de trein. Dat ik eind december 2015 mijn deel 1 van het wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam bij de Houthavens ben gestart, betekent, dat ik nu met etappe 1 weer verder mag. Ik neem de middentunnel naar de IJzijde van het station, De drukte ben ik weer snel kwijt aan de Ruyterkade en aan de Dijksgracht, waar kunstenaars en lokale bewoners hun bomenrij (en wat andere vrijheden) willen behouden. Ik ga onder Pakhuis De Zwijger (voor TEDx Amsterdam 2012 zat ik hier binnen) door, en pak de brug naar het Java-eiland.

Kratontuin Java-eiland Amsterdam

Kratontuin Java-eiland

De charme van de woningbouw hier is, dat binnentuinen doorkruist worden door een fietspad en afgescheiden zijn met een gracht. Aan de buitenzijde zicht op het IJ. Ik tik het KNSM eiland even aan, steek over naar de Ertskade op het Sporenburg-eiland, rond de Sfinx . Modernne architectuur, een schuin afgestoken park naar de 10 meter hoge Pythonbrug die me naar het Borneo-eiland brengt. Onder het water loopt de Piet-Heintunnel voor de auto’s en tramlijn naar IJburg. Aan de lege Veemarkt rust ik een 2e maal.

Huizen aan Schellingwouderdijk Amsterdam 2

Schellingwouderdijk

Aan het Zeeburgerpad loopt een stel hardop te dromen van het willen wonen in een rustig dorp, zij het niet in de middle of nowhere. Tja, daar loop je dan met plezier wonend in Balkbrug juist op stap ‘in de grote stad’….

Het gaat verder naar een ander deel van het Flevopark. Aan de pijlers van de Amsterdamsebrug over het Amsterdam-Rijnkanaal spuit de plaatselijke jeugd onder toezicht nieuwe graffiti. De deels onverharde Zuider IJdijk geeft weer een heel ander zicht op Amsterdam. Verderop zigzag ik over de Oranjesluizen naar Schellingwoude. Ik ga even rechtsaf de oude dorpskern in naar de kerk en kijk of er een ommetje te maken is om toch weer terug te komen op de Schellingwouderdijk. Niet, dus ik vervolg de gewone route. De slinger die etappe 2 vormt langs het Markermeer en binnendoor terug naar Amsterdam-Noord ken ik al. In september 2014 liep ik deze met Klazien als onderdeel van de al genoemde Dam tot Dam wandeltocht. Vandaar dat ik hier niet rechtsaf ga over de Schellingdammerdijk, maar linksaf over de Schellingwouderdijk, Nieuwendammerdijk. Dit deel is in het Zuiderzeepad, het Trekvogelpad en de 2e helft van de Dam tot Dam wandeltocht,opgenomen. Dan in september met de lokale bevolking in feeststemming voor hun knusse huisjes. Nu is het vooral uitwijken voor sneller verkeer, de dijkhuisjes blijven een bezienswaardigheid.

Etappe 3: Stedelijk noord tot NDSM-werf
Onderdoorgang Tweede Vogelstraat Vogelbuurt Amsterdam

Tweede Vogelstraat

De kern van Nieuwendam met de sluis en kerk verlaat ik om het Vliegenbos te doorkruisen. Dan volgt een aantal typische tuindorpen, te beginnen met twee in Vogeldorp. Bij de onder architectuur van de Amsterdamse School gebouwde Bethlehemkerk aan het Zwanenplein rust ik voor een 3e maal.

De Noordwal leidt me naar de IJ-oever met uitzicht op het stadseiland IJdock en het Centraal Station. Bij de Sixhaven passeer ik de entree van het Noordhollands Kanaal. Ik wandel langs het Tolhuis, de Buiksloterweg, waar het altijd druk is rond de veerpont naar het Centraal Station. Om de hoek de IJpromenade met het Filmmuseum EYE en de van Shell tot A’dam Toren omgebouwde blikvanger.

De Bundlaan tussen het Shell research center, het Iepenarboretum en de appartementen aan het Oeverpark brengt me van stadsvernieuwing met het kleurrijke Hyperion Lyceum snel in de Van der Pekbuurt en een heel compact tuindorp Disteldorp. Dan wordt het groen. Het Noorderpark (er is vandaag wel wat creativiteit nodig, aangezien een deel van de aangegeven route wegens werkzaamheden niet te betreden is, dus met kaart zelf een omweg zoeken) en de groene zone Buiksloterbeek langs Zijkanaal I brengen me – weer op bekend Dam tot Dam terrein – op de Landsmeerderdijk. Het hoogteverschil met de veel lager gelegen polder Wilmkebreek valt op. Zodra het kan, tip ik de route overigens vanaf de Kadoelenbrug aan de linkeroever van het water te leggen. Dat is rustiger en geeft beter zicht op weer een nieuwbouwwijk op een voormalig bedrijfsterrein.

Nu is de Oostzanerdijk een variant op het thema kleurige dijkhuisjes met scheve gevels. Ik daal af naar de PKN Bethelkerk en rust er na 40km wandelen weer eens aan de rand van het nu leegstaande Pierenbad Tuindorp. Welkom in de socialistische hoogtijdagen opgetrokken Tuindorp Oostzaan. Het Zonnehuis en de Prinses Julianaschool zijn hier fotogeniek naast de straatjes.

Aan al het goede komt een eind. De bijna 100 jaar oude bebouwing maakt plaats voor herontwikkeling van de voormalige NDSM-werf met winkels, kantoren en uitgaansgelegenheden. Rond de aanlegsteiger van de veerboot zie ik oude bekende boten. De tijdens mijn studiejaren in Groningen afgemeerde radio Veronica zendschip ligt nu hier, evenals het Botel en een afgedankte Russische onderzeeër Foxtrot. Na bijna 7u wandelen zit er 41,5km wandelen op.

Ik neem veer 906 terug naar Centraal Station en geniet, ondanks de kou – de zon is aan het ondergaan – van het uitzicht vanaf het IJ.


Wat een bizarre, bijzondere en fotogenieke rondgang om en in de hoofdstad was dit. Als je de andere delen gemist hebt, heb ik ze hier voor je op een rijtje:

  1. Houthavens naar Osdorp (29 december 2015)
  2. Osdorp naar Zuid (3 januari 2016)
  3. Zuid naar Amstel (10 januari 2016)
  4. Amstel naar IJburg (16 januari 2016)

Wandelen van Amsterdam Amstel naar IJburg

Kleurrijke gevels langs ArenA Boulevard Amsterdam ZOVoor het vierde deel van het Wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam reis ik vandaag naar station Amsterdam Amstel. Ik haak rond 8.50u op de Hugo de Vrieslaan in aan de rand van het Park Frankendael, waar ik vorige week zaterdag etappe 11 verliet. Het wordt een rondgang vol herinneringen en nieuwe ontdekkingen.

Etappe 11 – Amsterdam Amstel – ArenA Boulevard (17km)

Betondorp Veeteeltstraat Amsterdam WatergraafsmeerDe Nieuwe Ooster begraafplaats staat als eerste op het programma, niet om de route langs door de auteur geselecteerde ‘bezienswaardigheden’ te volgen, maar om het graf van mijn in 2003 overleden nicht Petra te bezoeken. Niet alle vakken zijn even duidelijk gemarkeerd, en dus is het even zoeken, maar vind ik het wel. Op de weg terug valt m’n oog op het graf van majoor Bosshardt, samen met andere Leger des Heils soldaten op één plek rustend.

Betondorp werd tussen 1923 en 1925 gebouwd en betekende de introductie van diverse bouwsystemen voor betonbouw, heel revolutionair voor die tijd. De schrijvers Karel en Gerard van het Reve en Johan Cruijff woonden er. Onder de A10 door, even naar Duivendrecht zwaaien en over de Weesperzijde langs de Weespertrekvaart terug naar De Omval, aan de andere kant van het Amstelstation. Ditmaal niet naar Delta Lloyd zelf, maar eenmaal onder het spoor door naar het zuidwesten over de Ouderkerkerdijk langs de Amstel. Net als op de Weespertrekvaart trotseren hier veel roeiers de winterse buien. Opvallend hier dat naast studenten ook veel bemanningen met ouderen op het water zijn. Mijn capuchon blijft lang op, de wandelgids wordt opgeborgen in een plastic hoes. Onder het viaduct van de A10 rust ik. Geen mooie plek, maar wel droog. Afwezig vandaag is het geronk van vliegtuigen van en naar Schiphol.

Ten zuiden van het knooppunt Amstel sla ik pas linksaf, loop door een verrassend geplaatste bomenlaan, zo pal langs de A2 om de snelweg te kunnen oversteken. Aan de andere kant over de Buitensingel langs de in het winterseizoen gesloten Tuinpark Dijkzicht en Tuinpark De Federatie. De wandelroute slingert er doorheen, maar dat mogen mensen doen die er tussen april en oktober voor kiezen deze etappe te lopen.

De groene weiden en volkstuinen aan de rechterhand en het oprukkende talud van de spoorwegverdubbeling tussen Schiphol en Duivendrecht maken na de Amsterdam Old Course (golfterrein) plaats voor beton en winkelende mensen in de ArenA Poort en ArenA Boulevard.

Etappe 12 – ArenA Boulevard – Gaasperplas (16km)

Milovan Djilasstraat Amsterdam Bijlmerstation Amsterdam Bijlmer ArenA onderdoor, het winkelcentrum Amsterdamse Poort door, De Bijlmer(meer) in. De wandelgids laat me op plekken komen waar ik nog niet eerder ben geweest en toont zowel de oude, verguisde honingraat flats als de vele stukken nieuwbouw die in het kader van de in de jaren ’90 ingezette vernieuwing de plaats van afgebroken flats hebben ingenomen. Zo gaat het over het Anton de Komplein door de F-Buurt naar Ganzenhoef over het Nellesteinpad.

Monument Bijlmerramp mozaiektapijt Bijlmermuseum Amsterdam BijlmerHet Bijlmer Museum staat zowel voor het gebied ingeklemd tussen Ganzenhoef en Kraaiennest als voor een echt museum in oprichting. Het is in de jaren ’90 gestart om sloop van een aantal flatgebouwen en parkeergarages in de Bijlmermeer tegen te gaan en om de geschiedenis van de Bijlmermeer vast te leggen. De open ruimte tussen Groeneveen en Kruitberg is de plek waar de El-Al Boeing vrachtvliegtuig  4 oktober 1992 crashte. Die zondagavond heeft destijds thuiskomend in Groningen van een weekend Deventer enorme indruk gemaakt. Apart om (eindelijk) op de rampplek te zijn, het Bijlmermonument en de ‘boom die alles zag’, de bijzondere gevelschilderingen te zien. Sindsdien is ook de uitdrukking “mannen in witte pakken” in m’n vocabulaire opgenomen. Het mysterie over geheimzinnige mannen die volgens een complottheorie dubieuze lading aan boord van het El-Al toestel moesten veiligstellen op de rampplek werd 16 jaar later (!) opgelost.

Ik ga verder door de K-buurt, oudere laagbouw, de Gooiseweg onderdoor het Nelson Mandelapark (tot oktober 2014: Bijmerpark) in om voor een 2e maal te rusten. De passage via het Reigersbospad van de A9 (die ook verbreed wordt) naar het Reigersbos en Natuurterrein De Riethoek is versperd. Voetgangers en fietsers moeten een omweg volgen over het Huntumpad naar Meijehof. Ik verruil de Bijlmer voor Holendrecht in Gaasperdam. Toen ik in 2002-3 voor ABN AMRO Bank een project moest ik m’n auto vaak in deze wijk parkeren omdat op de Paalbergweg geen externen terecht konden. Een wijk die toen geen beste naam had. Nu heeft renovatie hier duidelijk kleur en opruiming gebracht in de M- en O-wijk met blauw, paars of strak wit.

Drassig pad platgetreden door runderen in GaasperzoomDe S- en T-buurten ogen duidelijk nog wat rommeliger en verouderd. In alle rust maakt de woonwijk plaats voor het buitengebied. Ik loop op de provinciegrens van Noord-Holland en Utrecht richting de nieuwere wijk Gein, maar blijf buiten in de groene zone om verderop het park en natuurgebied Gaasperzoom in te gaan. Een veerooster en duidelijk door runderen vertrapte ‘graspaden’ toveren in no time mijn schoenen en wandelbroek om tot een modderbende. Het is flink aanzetten om niet vastgezogen te raken. Wanneer ik de “schuldige” groep “uit de kluiten gewassen” grijze runderen in het oog krijg en de officiële route me dwars door de kudde wil hebben, kies ik toch voor het wat verderop gelegen fietspad naar het Gaasperpark. De Driemondweg ken ik van mei 2014 toen ik komend van de oostzijde van de Gaasperplas een stuk van het Trekvogelpad liep van Duivendrecht naar Hilversum wandelde. Nu gaat het linksom door het recreatiegebied rond de plas van zuid naar west. Het is alweer 14u als ik tussen twee buien door rust en per SMS met Gerard van Enk overleg hoe laat ik op IJburg denk te zijn. Het nog te nemen stuk, 17km, valt me wat tegen. En dus wordt het waarschijnlijk tegen 17u dat ik me op het eiland kan melden.

Etappe 13: Gaasperplas – IJburg (14,5km)

Brug Laarzenpad richting spoorbrug over Amsterdam-Rijnkanaal bij WeespDe vriendelijk groetende hondenbezitters en de wat vervallen restanten van de Floriade 1982 aan de noordoostzijde van de Gaasperplas brengen me bij de Gaasp. Bij het zien van het Tulip Inn hotel Amsterdam Riverside komt ook hier een herinnerinng boven. De begin mei 2015 gelopen Kennedymars Hilversum stuurde me toen ‘s nachts over het fietspad langs de N236 van Diemen naar Driemond. De verbreding van de A9 pakt hier ruimte voor een nieuwe brug over de rivier. Aan de noordzijde loop ik eerst door het Park Bijlmerweide om een eind verderop de Veeneikbrug over de provinciale weg en de Gaasp te nemen en het Diemerbos in te steken. In plaats van een onderdoorgang dichterbij het Amsterdam-Rijnkanaal moet je, net als wandelaars die het Westerborkpad volgen, een alternatief gebruiken, dat eerst terugsteekt naar de Gaasp en direct na de A9 linksaf een Laarzenpad neemt parallel aan de breder wordende snelweg. De aanduiding ‘laarzenpad’ is niet voor niets. De in de regenplassen op de paden om de Gaasperplas schoongespoelde schoenen komen hier weer onder de modder te zitten (“ervaar wat een moeras is”). De routebeschrijving klopt niet helemaal met de actuele situatie ter plekke, maar afgaand op de spoorbruggen over het Amsterdam-Rijnkanaal kom je er wel. Ik pauzeer er even na 40km wadelen.

Uyllanderbrug tussen Diemerhoek en IJburg 4De verbreding van de A1 tussen Amsterdam en knooppunt Muiderberg, waar de A6 zich naar Almere afsplitst trekt verderop z’n sporen. Er worden nieuwe bruggen over het kanaal aangelegd. Imposant om te zien als voetganger. De al gememoreerde Kenedymars Hilversum heeft me vorig jaar al het terrein achter de Maxis, de electriciteitscentrale Diemen en een deel van de Diemer Vijhoek laten zien. ‘s Nachts rustig en veilig, maar overdag zeker geen mooi gebied. Ik houd fietsers en scooters in de gaten of ze verderop vanaf de Diemerehoek de oprit naar de in 2014 geoopende Uyllanderbrug nemen. Ja, er blijkt een fietspad over de brug te zijn, en dat scheelt me een saai stuk omlopen. Het beeldmerk van de bruggenbouwers presentatie van het kabinet Rutte I (2012) is met een laagstaande zon goed voor diverse foto’s.

Over de 13e eeuwse Diemerzeedijk trek ik langs de Diemerdammersluis en de Diemerdammersluis en het Fort Diemerdam. De Diemerzeedijk is jarenlang door de gemeente Amsterdam gebruikt als vuilstortplaats. Met de komst van IJburg is het terrein ingrijpend gesaneerd en tot Diemerpark omgetoverd, dat in 2004 werd geopend. Het is het laatste park vandaag op weg naar IJburg. Deze jonge wijk op kunstmatige eilanden kenmerkt zich door blokkendozen, voor zowel gezinnen, appartementenncomplexen, rijntjeswoningen en vrijstaande villa’s. Fotocamera meenemen is een verplicht nummer. En omdat het ‘pas’ half vijf is neem ik vanaf de IJburglaan bij de laatste tramhalte nog een ommetje langs de jachthaven en eindig bij de Espressofabriek om in afwachting van Gerard van Enk alvast een eerste kop koffie te scoren. Contact is goed, persoonlijk contact is beter. KPN heeft het begrepen, en zo werkt het vanmiddag ook na 47,5km wandelen.

Als het donker is, neem ik de tram 26 naar Centraal Station om daar per trein via Lelystad naar Zwolle en Ommen te reizen.