Isaac Bashevis Singer – De familie Moskat

Diverse boeken van Isaac Bashevis Singer heb ik jaren geleden gelezen, op één of andere wijze is me toen De familie Moskat ontschoten. Singer schreef dit joodse familie epos direct na de Tweede Wereldoorlog om de weggevaagde joodse gemeenschap in Polen te schetsen. Alle schakeringen, van de godsdienst, politiek, grote gezinnen, ontwikkelingen in werk, kleding, woonplaats en opvattingen, maar vooral de pendule tussen assimiliatie en vasthouden aan de eigen traditie. Wat maakt iemand jood(s)? Wat laat je als pater familias Mesjulam Moskat achter als je sterft? Wat breng je in als buitenstaander (Asa Hesjel)? Wat brengen Spinoza en Herzl aan de ‘moderne jood’? Wat is het nut van een filosofie die netjes Het laboratorium van geluk heet, maar volgens de feitelijke hoofdpersoon in het boek, Asa Hesjel, neerkomt op ‘meer bed, minder kinderen’? Wat is liefde als je polygaam, zelfs nymfomaan bent, en hoe rijm je dat met je godsdienst?

Het boek beschrijft de decennia vóór de Tweede Wereldoorlog en Hitlers bombardementen van Warschau, de komst van concentratiekampen en de naderende vernietiging van het joodse ras. Het laat ongeveinsd de antisemitische wortels in de Poolse samenleving, maar ook de ambivalente levenswijze van de joden in dit land zien. En waar bijvoorbeeld de sluwe Koppel dacht in Amerika veilig te zijn, komt hij uiteindelijk toch in Polen te overlijden, evenmin als Hadassa (Griekse naam: Esther) ondanks haar meelijwekkend verhaal ontkomt aan het noodlot. De tientallen kinderen, verhalen en intriges komen in een seidermaaltijd vlak voor het begin van de oorlog weer bij elkaar, maar de verlossing is anders dan verwacht. Beklememnd eindigt het boek met de constatering ‘De dood is de Messias. Dat is de eigenlijke waarheid.” Niet voor niets heeft Singer de Nobelprijs voor de literatuur!

Adam Mansbach – Het einde van de joden

Adam Mansbach (1976) schrijft over muziek en literatuur in The New York Times en The Boston Globe. Zijn roman Het einde van de joden vertelt de geschiedenis van de joodse familie Brodsky uit Praag die zich via een omweg vestigt in het Beloofde Land, de Verenigde Staten van Amerika. Assimilatie is al in Praag in gang gezet onder de dreiging van het antisemitisme. Tristan, de patriarch en schrijver vormt met zijn gezin het onderwerp van het eerste deel van het boek.

Vervolgens wordt afwisselend het verhaal van zijn dochter en kleinkind Trist Freedman die ook gaat schrijven, en via flash backs de familiegeschiedenis herschrijft om zelf naam en faam te maken. Het einde van de joden versmelt de liefde voor literatuur, het zoeken naar de waarde van het joods zijn, de trends van de voorbije decennia, van jazz, de Holocaust, de wederopbouw, hippies, graffiti en het ontwaken in een nieuw Millennium. Het einde van de joden kan wordt na een periode van 70 jaar ballingschap met vergeving en het Sjema Israël worden gekeerd. Een knap in elkaar gezette roman, die intrigeert, vernuftig kennis van zaken verweeft met haast stereotype beelden over joden en Amerikanen.

Above The Golden State

      No Comments on Above The Golden State

Michael, Tim, Brook and Sea Bass vormen samen Above The Golden State uit (hoe raad je het?) Portland, Oregon. Ze doen hun best om niet als surfrock te klinken, maar doen het toch. Het besef dat muziek van God komt en voor God bedoeld moet zijn, richten de heren hun aandacht op het creëren van aantrekkelijke rocksongs. Sound Your Name is de eerste single van hun titelloze debuut.

Ze moeten met dergelijke verticaal georiënteerde songs wel onderscheidend vermogen zoeken ten opzichte van Tenth Avenue North, Starfield, The Afters, etc.  Dat lukt maar ten dele, met name textueel is Above The Golden State te voorspelbaar: Scared als Psalm 27 bewerking, Chapter 13 als referentie naar dat bekende hoofdstuk in 1 Corinthiërs, One Thirty-Nine een iets te gemakkelijke heenwijzing naar Psalm 139. Het lijkt wel een Nationale Bijbelquiz op zo’n album. OK, dat de band weg loopt met auteur A.W. Tozer is ze vergeven, het heeft het fraaie Gaze Into Your Eye tot gevolg. Geen verkeerde muziek, maar er zijn teveel soortgenoten. Zoek voor het vervolg graag een eigen niche, van mijn part ‘Above The Golden State’ 😉

Meir Shalev – Een duif en een jongen

 In deze nieuwe roman weeft de Israëlische schrijver Meir Shalev vernuftig een aantal verhalen in elkaar. Van Jaïr Mendelson, een toeristengids die vogelaars rondleidt, zijn vrouw Liora, oude geliefde Tirtsa Fried, maar vooral dat van zijn ouders. Het leven van duivenmelkers loopt als rode draad door het boek. Wat postduiven en mensen bindt, het weer terugwillen naar huis, ‘Dag huis’ zeggen brengt Shalev in ruim 400 pagina’s schitterend bij elkaar.

De in de onafhankelijkheidsoorlog van 1948 gestorven duivenmelker ‘de baby’ geeft met een laatste lossing letterlijk zijn leven door, zodat Jaïr geboren kan worden. Uiteraard meesterlijk in elkaar gezet, evenals de tragikomische lotgevallen van de doktoren en aannemers in de families, waarbij het geluk telkens letterlijk een handje geholpen wordt. Des te tragischer zijn dan de laatste pagina’s van het boek, waarin alle spanning en slotakkoorden als het ware vervliegen en deze bijzondere geschiedenis teruggeplaatst wordt in de tijd, wat achteloos omgezien wordt. Een duif en een jongen is opnieuw een meesterwerk van Shalev!

Seth Godin – Tribes We Need You To Lead Us

Seth Godin ‘s boek Tribes is een soort The World is Flat meets Servant Leadership 101. Godin ziet in doelgroepen Tribes èn de noodzaak voor gericht leiderschap op die groepen. Anders zijn het slechts crowds, waaruit best aardige initiatieven kunnen komen, maar waar geen duurzaamheid blijkt. Een ander paradigma, waar de auteur graag en bij herhaling gebruik van maakt, is het verschil tussen religie en geloof (faith). Ten opzichte van een strikt stelsel met regels en gebruiken ziet hij liever een levend geloof, met inspiratie, volharding en passie. Voor de rebel, de ketter (heretic), de luis in de pels moet er ruimte zijn. Nieuw is beter in de optiek van Godin. En dus zijn oude business modellen als die van platenmaatschappijen terecht passé. Het aloude Amerikaanse paradigma dat groter ook beter is, heeft voor Godin evengoed afgedaan. Er is ruimte voor nichegroepen, zoals ook Anderson in The Long Tail propageert.

Leiderschap is een anderen rode draad in het boek (vandaar de subtitel We need you to lead us, dat zo een beginregel uit een christelijk lied zou kunnen zijn). Leiders worden niet gemaakt, maar kiezen zelf om te leiden. Dat moet wel gepaard gaan met passie voor een groep en een doel. Anders, bijvoorbeeld aan de hand van een checklist uitzoeken van een tribe en daar maar het leiderschap op je nemen, werkt niet.

Godin gebruikt diverse voorbeelden, zoals de bedreiging van een eenhoorn voor een ballonnenfabriek of de lotgevallen van het impresiaat van The Beatles. Met Tribes biedt Godin me geen radcaal nieuwe inzichten, maar mengt ingrediënten van andere populaire schrijvers van managementboeken tot een aantrekkelijk hapje. Het audioboek neemt ruim 3 uur tijd van je in beslag.

Gratis casebook als PDF, boeksamenvatting op Slideshare, gratis audiobook via Audible.com.