Kracht wordt zichtbaar in zwakheid

2 Corinthiërs 12 vers 9 is vaak verkeerd geïnterpreteerd, alsof het geloof alleen voor zwakkelingen is. Het werd een makkelijk excuus voor incompetentie, onderworpenheid, zelfverachting en mislukkingen op allerlei terreinen. Lijden werd geromanticeerd, artsenbezoek vermeden en hulp afgeslagen. Jezus zei over machtdragers die hiervan gebruik maakten al “Ze bundelen alle voorschriften tot een zware last en leggen die de mensen op de schouders, terwijl ze zelf geen vinger uitsteken om die te verlichten.” (Mattheüs 23:4) Zwakheid is echter bedoeld als een volkomen en onvoorwaardelijke overgave aan God, waardoor wij een open kanaal worden van goddelijke kracht die de wonden van de mensheid heelt en het gezicht van de aarde vernieuwt. Het is voor mensen die een beroep doen op de macht van de liefde, die hen bevrijdt van angst en het hun mogelijk maakt hun licht op de kandelaar te zetten en het werk van het Koninkrijk te doen. Wij mogen dan arm zijn en zachtmoedig, verdriet hebben en dorsten naar gerechtigheid, barmhartig en zuiver van hart, vrede brengen en voortdurend vervolgd door een vijandige wereld, maar we zijn geen zwakkelingen, geen voetvegen! Het Koninkrijk van de hemel behoort ons toe, wij zullen de aarde beërven. Wij zullen getroost en verzadigd worden, herkend worden als kinderen van God….en we zullen God zien. Dat is macht, ware macht, macht die van boven komt.

(uit Henri Nouwens Pelgrimage)

Inspirerende gemeenplaatsen

      No Comments on Inspirerende gemeenplaatsen
The Fatherless and the Widow

Laatst recenseerde ik Brave Saint Saturn‘s nieuwste CD The Light Of Things Hoped For. De allegorie van een ruimtevaartuig, dat richting Titan vliegt, het contact met de thuisbasis verliest, maar uiteindelijk gered wordt, doet denken aan de werken van C.S. Lewis. Meer bands putten er inspiratie uit. Lewis’ Screwtape Letters dook op in de videoclip van U2‘s Hold Me, Thrill Me, Kiss Me (tevens Batman soundtrack). Over The Rhine‘s eerste CD ‘Till We Have Faces is de titel van een door Lewis geschreven mythe. Sixpence None The Richer is ontleend aan een passage in Mere Christianity, een boek waar naast vele anderen ook Second Chapter of Acts, Phil Keaggy, King’s X en Daniel Amos liedjes op baseerden. Daniel Amos met (de tevens van Lost Dogs bekende) Terry Scott Taylor als voornaamste tekstschrijver is zowieso al jarenlang een alternatieve literatuurlijst.

Christelijke denkers en schrijvers als G.K. Chesterton, Flanery O’Connor, T.S. Eliott en William Blake zijn in Taylor’s boekenkast te vinden. Blake’s The Marriage Between Heaven & Hell werd op het album Vox Humana in christelijk perspectief (recht)gezet (“there’s a marriage up in heaven tonight, but a fire in hell.”). Op Vox Humana vind je ook Blake’s gedicht The Tyger. Blake schreef ook het gedicht The Echoing Green, tevens, en qua naam niet toevallig, een hoopgevende synthpop band.

Daniel Amos’ dubbelCD Mr. Buechner’s Dream refereert aan Frederick Buechner. Mark Byrd (Common Children, God Of Wonders / City On A Hill, The Choir) leest ook G.K. Chesterton. In de traditie van Job, Jeremia en Prediker wil Byrd in alle eerlijkheid schrijven over echte levensproblemen. Daarmee kom ik bij twee boeken van Philip Yancey. In De Bijbel die Jezus heeft gelezen verbindt Yancey deze oudtestamentische schrijvers met zijn eigen leven. In het nog niet in het Nederlands vertaalde Soul Survivorhow my faith survived the church brengt hij bekende schrijvers en denkers als Martin Luther King jr, G.K. Chesterton, Leo Tolstoy en Fjodr Dostojevski, Frederick Buechner en Henri Nouwen. Inspiratie genoeg om weer verder te lezen en te luisteren!

John Boekhout – Verantwoord Bijbelgebruik

Na jarenlang cursus geven heeft praktisch theoloog John Boekhout het trainingsmateriaal om verantwoord met de Bijbel om te gaan uitgewerkt tot een prettig leesbaar boek. Op diverse bijbelscholen en in gemeenten wordt Verantwoord Bijbelgebruik als 10-delige cursus gegeven. De methode klinkt als de haast verplichte bijsluiter bij medicijnen.

Boekhout is zich bewust van pretentieuze titel en staat verantwoording afleggen over de gemaakte keuzes voor. De aanpak is gebaseerd op 3 fasen: ontdekken, begrijpen en toepassen, waarbij de Bijbel recht wordt gedaan in de context waarin ze tot stand gekomen is en Goddelijke inspiratie én mensenwoorden hand in hand gaan. Uitleg wordt gegeven over de verschillende delen van de Bijbel, de gehanteerde stijlen (wetten, profetieën, spreuken, poëzie, verhalen) en de structuren, het ontleden van de tekst en het weer integreren tot begrip en toepassing. Ook diverse vormen van eenzijdig schriftgebruik, van vergeestelijkend (waarbij alle teksten een ‘geestelijke’ betekenis krijgen), letterlijk nemend (waarbij allerhande praktische problemen ontstaan rondom 2 scheppingsverhalen, toepassing van oudtestamentische wetten en aanwijzingen aan individuen), dogmatisch (waarbij in de loop der tijd stellingen meer waarde dan de Bijbel krijgen) en subjectief (waarbij de Bijbel als persoonlijk orakel of spreukenboek wordt gebruikt). Praktijkoefeningen helpen zo de Bijbel te herontdekken. Ook komen hulpmiddelen als de concordantie, commentaren, bijbelse handboeken en encyclopedieën aan bod. Hoewel de auteur er eerlijk voor uitkomt, lijkt de enig ‘verantwoorde’ leeswijze uit het boek te komen. Dat kan bij verhalen als Ruth en Hooglied ‘eng’ overkomen. Op het onderwerp totstandkoming van de bijbelse canon gaat Boekhout te kort door de bocht, waardoor de intertestamentaire periode onterecht ‘400 stille jaren’ (p.75) worden genoemd en al in de 1e eeuw alle 27 boeken herkend zouden zijn als goddelijk gezaghebbend (p.45). De gemeenten, zo leert de geschiedenis, hadden –hoewel veelal overlappend- toch verschillende verzamelingen boeken en brieven. Ondanks deze onvolkomenheden biedt John Boekhouts boek veel enthousiasmerende aanknopingspunten om van hap-snap-bijbellezen een echte levensverrijkende discipline te maken.

(John Boekhout, Verantwoord Bijbelgebruik, ISBN 9789060649688, €20,85)

Willem Ouweneel – Geneest de zieken!

Het eind vorig jaar uitgebrachte boek Geneest de zieken! van Willem J. Ouweneel brengt met de gedegenheid van een wetenschappelijk onderzoek de bijbelse leer over ziekte, genezing en bevrijding bij elkaar in één bundel. Vooringenomenheid is de lastigste tegenstander voor auteur, lezer en recensent. Ouweneels gesprekken met genezingsbedienaren als T.B. Joshua, Samuel Kalkande, Jan Sjoerd Pasterkamp, Rob Allart en Jan Zijlstra zijn beoordeeld middels een grondige theologische studie. Nadrukkelijk neemt Ouweneel afstand van charismatische en evangelische excessen, en rekent hij af met absolutismen, theater en fatalistische leringen (God beschikt, noodlot, elk huisje heeft z’n kruisje, berustingleer) die nog in vele kringen gevolgd worden en ziet zich genoodzaakt buiten de kaders van enige denominatie, ook zijn eigen, te stellen.

Een volgende leerstelling die onderuit gehaald wordt, is dat genezingen slechts voor de apostolische tijd (1e eeuw na Christus) bedoeld zijn. De kerkgeschiedenis bewijst het tegendeel! Ook de zienswijzen dichotomie en trichotomie (scheiding van de mens in twee of drie delen, lichaam, ziel en/of geest), behoorlijk beïnvloed door denkers als Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino, René Descartes moeten het ontgelden. De gevolgen (lichaam is ondergeschikt aan de geest/ziel, geestesziekten hebben niets te maken met het lichaam, etc.) zijn immers het juist uitblijven van genezing. Na uitleg over de oorzaken van ziekte (lichamelijk, geestelijk, demonisch, zonde) worden de sleutels voor genezing aangereikt. Marcus 16, de 9 gaven van de Geest, bevrijding en ziekenzalving volgens Jacobus 5 worden uitgelegd. Natuurlijk is er veel aandacht voor de genezingsbedienaars en hun praktijk, de oproep de gave van genezing in de gemeente te gebruiken. Tenslotte wordt nuchter afgerekend met een aantal misvattingen. Niet iedereen geneest onmiddellijk; de reguliere medici zijn nuttig; het bezoeken van occulte genezers is niet onschuldig; extreme ideeën zijn gevaarlijk, etc. Naast natuurlijk een groot aantal bijbelteksten is een uitgebreide bibiografie geraadpleegd.

Critici struikelen over de gewijzigde inzichten van Ouweneel ten opzichte van passages in zijn eerdere boeken Het domein van de slang (1978) en Godsverlichting (1994). De auteur geeft in de Probleemstelling echter al toe destijds m.b.t. ziekte en genezing weinig inzicht te hebben, betreurenswaardige zaken over medechristenen geschreven te hebben, en in 1994 ‘enkele vorderingen gemaakt te hebben’. Volgens mij getuigt dit van eerlijkheid en geestelijke groei. Muggenziften over het verleden, of het volgen van Jezus’ geboden de zieken te genezen (Lucas 10:8, Mattheüs 10:8), ’t is maar waar je naar verlangt. Ruim 400 pagina’s boeiende (of juist bevrijdende?) materie!

(Willem J. Ouweneel, Geneest de zieken! Over de bijbelse leer van ziekte, genezing en bevrijding. ISBN 9063534159; €19,95)

René Kahn – Onze hersenen – over de smalle grens tussen normaal en abnormaal

Herkenbare situaties en mensen. Overspannen thuis, een stillde oude man, lijdend aan dementie, een drugsverslaafde, een zwerver die aan lager wal geraakt is, een midsch studente met smetvrees en een ‘afzonderlijk kind’ dat mensen als objecten behandelt. Zijn ze door allerlei ongelukkige omstandigheden vastgelopen, maatschappelijk mislukt, uitgesloten. target=”_blank”>Onze hersenen toont psychiater René Kahn aan de hand van diverse recente ontwikkelingen in neurologisch, psychiatrisch en psychologisch onderzoek, dat het abnormale goed te verklaren is uit het normale. Niet louter sociale omstandigheden, maar in hoge mate de complexiteit van onze hersenen, de specialisatie van gebieden in de hersenen en de gevoeligheid voor kwetsuren, tumoren en andere vormen van uitval blijken de oorzaak van als abnormaal beschouwde gedragingen.

Vreemd gedrag is plotseling niet vreemd meer wanneer je begrijpt wat eraan ten grondslag ligt. Depressies, epilepsie, autisme of verslaving komen in een verrassend ander daglicht te staan. Wanneer de mensen uit het boek niet meer als vreemd, griezelig en oninvoelbaar worden gezien, maar als personen die lijden aan een ziekte van hun hersenen, zullen zij vrij zijn. En dan zullen we in hen onszelf zien. Dat effect was merkbaar bij mijzelf. De rol van motivatie, beweging, keuzes maken, emoties toekennen aan waarneming hebben blijkbaar nog diverse neveneffecten, waar je 1-2-3 niet aan denkt. Dank aan Kahn voor zo’n verhelderend boek.