Wandelen op het langste natuurpad van Nederland tussen Westerbroek en Anderen

Voor mijn tweede dag op het Langste natuurpad van Nederland sta ik om zeven uur op en ontbijt gezellig met mijn gastheer in het Groningse dorp Westerbroek. Je zou haast vergeten dat je nog een dag moet wandelen. Net als ik aanstalten maak om te vertrekken, gaat buiten de miezer over in serieuze regen.

Relive ‘Langste natuurpad van Westerbroek naar Anderen’


Etappe 3 Westerbroek – Glimmen (5km)
Op de door de gastvrouw gisteravond getipte zigzag route naar de Hesselinklaan mag de poncho om. Bij de Tocht om de Noord in 2019 wandelde ik hier op de eerste dag in de ochtendschemering in omgekeerde richting door het natuurgebied. Bij Van der Valk Groningen – Westerbroek zitten de gasten aan hun ontbijt, als ik voorbij trek richting de Pattje scheepswerf bij Waterhuizen, opnieuw bekend terrein van Tocht om de Noord en het Pronkjewailpad. Bij de brug over het Winschoterdiep word je gemaand afstand te houden, juist en vooral bij het wachten.

Welkom in de Oosterpolder van het HunzedalNieuw is voor mij de Oosterpolder door het Hunzedal naar Haren. Even gaat de route door de bebouwing om via onverharde wegen naar het esdorp Onnen te gaan. Dorpshuis met losse klokkentoren, een (voormalige) haven om te bekijken en dan over de Onneresweg, een zandweg naar Glimmen.


Etappe 4 Glimmen – Zuidlaren (9km)

Appèlbergen, een voormalig militair oefenterrein is aan de natuur teruggegeven. De uitspanning laat ik rusten, het is me nog te vroeg. Bospaden hier en verderop in het Noordlaarderbos en het natuurgebied De Vijftig Bunder zijn mooier bij zonneschijn. Nu met de regen heb ik mijn aandacht bij het droog houden van mijn uitrusting en luisteren naar de gesproken navigatie aanwijzingen. Bij twijfel kan ik vandaag de rood-witte markering van het LAW Pieterpad volgen.

zandverstuiving SlootsbergenZandduinen in het binnenland, tegen de bebouwing van Westlaren aan, een zeldzaamheid in Europa. Welkom in Slootsbergen. Ik rust kort in een bushokje aan de rotondes langs de afslag van de N34, terwijl het maar blijft regenen.

Etappe 5: Zuidlaren – Rolde – Anderen (19km)

BalloërduinHet zandpad naar het Nationaal Park Landschap Drentsche Aa bij de Schipborg ken ik van diverse andere tochten. Het Pieterpad volgt deze route ook.

Van de Gasterse Duinen van het Drents Landschap bij Gasteren, het Gasterse Diep en het Balloërveld vol bloeiende heide probeer ik steeds natter wordend zoveel mogelijk te genieten, al is de hoeveelheid neerslag echt onbenullig.

Kerk RoldeEerder heb ik al vier ingehaald, vlak voor Rolde passeer ik opnieuw zes Pieterpad wandelaars, net als ik gek om nu te gaan wandelen, en ondanks de regen goed gemutst. Ik maak een ommetje om de kerk. Bij de Coop supermarkt haal ik nog wat boodschappen. Voor het warm eten schuif ik bij het Rolder’s patathoes voor een goed gevuld bord frieten met stoofvlees en rauwkost.

Dit l;andschap wordt u aangeboden door agrarisch DrentheAls ik vol energie de navigatie heb ingesteld op het overnachtingsadres in Anderen en stevig de pas erin zet, ga ik even bij de beide hunebedden aan, ben ik verrast over het stuk Wandelspoor over de voormalige spoorlijn tussen Stadskanaal en Assen dat ik zo meepak. Met de creatieve route over graspaden van Komoot ben ik nu minder blij.

Aangekomen in het vakantiehuis naast een boerderij aan de rand van het dorp, hang ik alle natte kleding over de stoelen, vind ik de thermostaat, waardeer ik de waterkoker voor bekers warme thee en de droogte binnen. Als ik wil kan ik er zelfs piano spelen. Boven is een ruime zit-/slaapkamer. De gastvrouw met wie ik vanochtend telefonisch heb overlegd over de aankomst bij haar afwezigheid, komt later ‘s avonds nog langs kennismaken. Ze biedt aan de natte kleren in de droger te doen. Graag!

Wandelen op het langste natuurpad van Nederland tussen Delfzijl en Westerbroek

Mijn wandelavontuur van 2020 begint vanochtend. Voor mij is er geen vierdaagse, Kennedymars of wandelfestival Tocht om de Noord dit jaar. Voor het eerst neem ik buiten het hoofdseizoen een wandelvakantie die me dwars door Nederland voert van Delfzijl naar Goirle op de grens van Noord-Brabant en de Kempen in Vlaanderen. Het Roots magazine ontwikkelde een aantal jaren geleden het Langste natuurpad van Nederland van maar liefst 456 kilometer over onverharde paden en trage wegen. De bijzondere zomermaanden vanwege corona en de verplichting om als collega IT leads over en weer elkaar te kunnen waarnemen laat me dit pad in tweeën delen. In de sprinter van Hoogeveen naar GroningenVanaf vanmorgen tot zaterdagmiddag naar Balkbrug, zondag van Balkbrug naar Heino, en dan vanaf volgende week vrijdag door naar de finish in Noord-Brabant.

Klazien zet me met de auto af in Hoogeveen. Met de trein reis ik via Groningen naar Delfzijl. Het verplicht dragen van een mondkapje went steeds meer, De man die in Hoogeveen met koffie en croissants in zijn handen komt aanzetten eens ik veel succes in de trein.

Relive ‘Roots Langste natuurpad , Delfzijl – Westerbroek’

Etappe 1: Delfzijl – Appingedam (8km)

PKN Kruiskerk DelfzijlOm de binnenstad heen naar het Damsterdiep.Dat is weer anders dan eerdere wandelingen hier. Ik zie nu voor het eerst de voormalige zeevaartschool, tegenwoordig kantoor van maritiem dienstverlener Amasus, het Abel Tasman monument, de PKN Kruiskerk, het beeld van Simenon’s creatie detective Maigret en een park met Schotse Hooglanders tussen stad en ommeland. Het Jaagpad voert langs het Damsterdiep, dat ik in november 2018 in omgekeerde richting vanuit Groningen over de Stadsweg, een eeuwenlange handelsroute van Stad naar Dollard, wandelde.

Aardbevingsbestendiige nieuwbouw in FarmsumVan Eelswerd is alleen een informele bord te zien. Ik wandel door de Flikkezijlsterpolder naar een nieuw sportcomplex en aardbeving bestendige nieuwbouw. Omliggende woningen, veel appartementen hebben een #enwijdan? paneel aan hun huis hangen. Ik vermoed dat ook zij hun woning.vernieuwd willen zien.

Kerk OpwierdeOpwierde. In het oude dorp staat de romanogotische kerk van Opwierde uit de dertiende eeuw. De kerk, een eenbeukig gebouw, bestond oorspronkelijk uit drie traveeën. De westelijke travee is in de negentiende eeuw voor de helft afgebroken. De kerk is eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Bekend van Fivelstadtocht is de Leeghwaterpolder en de grasdijk tot Woldbrug over het Eemskanaal. Net als ik aankom, gaat de brug open voor twee binnenvaartschepen. Mooi, dan kan de toch wel zware rugzak even af. Gisteravond woog die 10.6kg, toch echt meer dan de aanbevolen tien procent van mijn lichaamsgewicht.

Etappe 2: Appingedam – Harkstede (26km)

Schapen op mijn wegLangs de zuidkant van het Eemskanaal pauzeer ik een kilometer verder. Dan naar het Schildmeer en het natuurgebied Tetjehorn, onderdeel van het grotere Roegwold, dat van Staatsbosbeheer is. Ik ga de uitkijktoren op, ben er alleen en voldoe zo aan de corona regels die Staatsbosbeheer heeft opgesteld. Ik de k op de kaart een alternatief pad dicht langs het meer te zien, maar stuit 250 meter voor de aansluiting op de route op het erf van de zorgboerderij. Terug en omlopen dus. Ik kan wel mooie foto’s van het meer maken.

Henk-Jan bij het vlonderpad DannemeerHet Gemaal Sans Souci wordt verbouwd, is nu een zooi. Dan ‘t Roegwold, het in het afgelopen decennium aangelegde Dannemeer met vlonderpad. Ik had al gelezen dat corona enrichtingsverkeer verplicht. Als ik bij de start kom, staat Roelie Homan uit Schildwolde op me te wachten. Dat leek haar leuker dan me koffie bij haar thuis aanbieden. Ik ga het vlonderpad over, maak foto’s, terwijl Roelie naar het einde fietst. Ze wil mij nog fotograferen in de omgeving. Leuk en bedankt! We zien elkaar hopelijk bij volgende flal of tocht om de Noord wandelingen.

Kleurenpracht langs Woudbloemse AeVia Denemarken (het buurtschap dan) kom ik in het volgende natuurgebied, Duurswold naar Woudbloem. Woudbloem ligt aan de Scharmer Ae. Ten oosten van het gehucht stroomt de Slochter Ae. Beide riviertjes vormen restanten van de Fivel. Ten noorden van Woudbloem, bij Schaaphok, stromen beide riviertjes uit in het Slochterdiep. Ten noorden van het Slochterdiep zet de loop zich voort als de Woltersumer Ae. Alles wat Ae heet, is in de slingerende route opgenomen.

Dan drie kilometer doorstappen langs het Nieuwe Rijpmakanaal en -polder naar Harkstede. Bekend terrein, boerenland en knotwilgen. Mooi.

Etappe 3: Harkstede – Westerbroek (6km)

De Baggelaar WesterbroekAchter Scharmer en tussen de Harkstederplas en Scharmerplas door – ik ken de paden van de verkenning van het Pronkjewailpad hier. In Harkstede doe ik boodschappen bij de Coop. Het verzwaart de rugzak. De laatste paar kilometer langs de Borgmeren, onder de A7 door, langs vervenershuizen en door het dorp Westerbroek gaat langzamer. Een halve liter melk als oppepper dan.

Buitenplaats Vaartwijk aangelegd in de tweede helft van de 18de eeuw voor Willem Jacobsen Hesselink, bestaat uit een zeer klein landschappelijk park op rechthoekige plattegrond met een eenvoudig symmetrisch landhuis en restanten van een inrijhek aan het begin van de zeer korte oprijlaan. Het terrein ligt in open agrarisch gebied, dat ontstaan is door vervening. Vaartwijk wordt derhalve ook wel met de term veenborg aangeduid.

De Appelgaard Westerbroek biedt bewoners een hobby en gratis plukfruit. In de dorpskern staat een mooie, witte Hervormde kerk. Mijn Vrienden op de Fiets overnachtingsadres aan de Oudeweg is een voorbeeld van gastvrijheid. Ik mag in de tuin zitten, krijg regelmatig drinken en aardappels, sperciebonen, stoofvlees en sla als warme maaltijd met leuke gesprekken en koffie toe. De tijd vliegt voorbij zo.

Hans Buddingh’ – De geschiedenis van Suriname

Bij de Grote Suriname Tentoonstelling (oktober 2019 – maart 2020) in de Nieuwe Kerk kocht ik Hans Buddingh’ De geschiedenis van Suriname, volgens de flap ‘het beste boek over de geschiedenis van Suriname’. De 578 pagina’s zijn even een zit (na 486 volgt de literatuurlijst), maar ik leerde flink bij, ver na de oppervlakkige weetjes over de ‘ruil’ van Suriname voor New York, de Decembermoorden, jungle commando van Ronnie Brunswijk, carrière van Desi Bouterse en de plantages. Buddingh’ start bij de oorspronkelijke bewoners en eerste kolonisaties en werkt met periodes door de geschiedenis van het land heen. Experimenten en praktijken met kolonisatie, cultivering, slavenhandel en de import van mensen uit Afrikaanse landen, India, China en Indonesië die met de kennis van nu en lezend in de luie stoel gedoemd waren te mislukken. De koopman die het wint van de dominee en de maar weinig effectieve zendingsarbeid in de achterlanden.

Buddingh’ heeft als econoom aandacht voor de productiviteit in de plantages, de financiering van Suriname, opkomst en ondergang van de exploitatie van plantages voor suiker, cacao, bananen, winning van goud en bauxiet. Lijnen uit het verleden komen samen in de moderne Surinaamse samenleving die niet minder complex is dan drie eeuwen geleden. De auteur ontrafelt de politieke stromingen, manieren om politiek naam en faam te maken, straf te ontlopen of juist opponenten uit de weg te ruiimen, de keuzes van Nederland als (voormalige) kolonisator en de rol die buurlanden en machtsblokken in de Amerikas spelen. Een leerzaam en ontnuchterend werk.

Over de auteur

Hans Buddingh’ (1951) studeerde economie en is als redacteur verbonden aan NRC. Voor dit medium reisde hij veelvuldig naar Suriname. In 1994 schreef hij met Marcel Haenen het onthullende en geruchtmakende boek De danser over het Surinaamse drugskartel en de banden met de Columbiaanse cocaïnemaffia. De geschiedenis van Suriname is sinds de eerste druk in 1995 bijgewerkt tot en met de situatie in 2017.

Gezien: Adú (2020)

      No Comments on Gezien: Adú (2020)

Eind juni 2020 kwam de Spaanse filmproductie Adú van Salvador Calvo op Netflix. Ik werd getipt door de VPRO. De vlucht van het zesjarige weeskind Adú uit Kameroen naar Melilla, een Spaanse exclave aan de Middellandse Zee in Marokko vlak bij de Marokkaanse stad Nador, schokkende taferelen aan de Europese buitengrenzen, de strijdige belangen van beheerders in Afrikaanse nationale parken en die van olifantenstropers, en de moeizame relatie tussen vader Mateo en dochter Sandra vormen de drie thematische achtergronden bij dit twee uur durende relaas vol asymptoten, elkaar bijna rakende lijnen. De achtergelaten fiets van Adú en zijn grote zus Alika in het oerwoud reist tot in Melilla op onverwachte wijze mee.

Wendingen en spannende momenten zijn er bij het uithoren van Adú door een oudere dorpsgenoot waar de fiets is gebleven, de ‘vieze man’ in Senegal die met hem in de auto wil ‘spelen’, de dood van Alika, het breken van het touw tussen de luchtbanden van Massar en Aidú in de Atlantische Oceaan, de hartverscheurende scheiding van de twee bij de grensbewaking tussen Marokko en Spanje en het verhoor enkele meters verderop van de aan cocaïne verslaafde Sandra, en de grenswachters die worstelen met hun morele keuzes en scènes die zich voor hun ogen afspelen.

Adú onderhoudt en appelleert aan je besef dat onze westerse cultuur waarin alles lijkt te mogen een keerzijde is en dat elke vluchteling (‘gelukzoeker’) een verhaal heeft en getraumatiseerd op ‘onze deur’ klopt. Adú als personage is goed uitgediept. Dat geldt niet voor Mateo, Sandra en de grenswachters.

Nina Xiang – Red AI: Victories and Warnings From China’s Rise In Artificial Intelligence

Nina Xiang, a veteran China-based tech journalist who has tracked the Chinese Artificial Intelligence (AI) industry for years, interviewed hundreds of people and traveled to dozens of Chinese cities. He collected his often counterintuitive findings and compared the state of affairs between China en primarily the United States of America. Themes within the broad spectrum of AI that are covered in Red AI: Victories and Warnings From China’s Rise In Artificial Intelligence are face recognition, autonomous driving, robotics, manufacturing of AI chips, speech recognition, fintech AI (credit checks), and healthcare AI (medical imaging).

Although the author marveled at the speed of development of China since the 1980s and enjoyed the improved US-China relationship in 2019, more recent trade disputes brought Xiang to a different conclusion. The Chinese approach to life, government, business, individual behavior, and global politics is very different from the American Dream. Although speeding up since its third world country status some decennia back, the Chinese AI industry is far from overtaking the US in terms of technology, freedom to apply AI inventions, and deliver top-notch quality.

The insiders peek may offset your convictions and contradict what you read in newspapers and see in documentaries of investigative journalists from Western countries.

About the author

Nina Xiang is an expert on the Chinese venture capital and technology sector with nearly twenty years of financial and business media experience. She has held editorial positions at Bloomberg BusinessWeek, Euromoney Institutional Investor, China Radio International, and China Business Network in Beijing, New York, Shanghai, and Hong Kong.

In 2011, she founded China Money Network, a platform tracking China’s smart investments and technology innovation. She is an agenda contributor for the World Economic Forum and was named Female Entrepreneur of the Year at the ChinaBang Awards 2019.

I received a free advanced review copy through BookSirens.com in exchange for my personal, unbiased review upon reading.