Wandelen in de Betuwe en Rivierenland van Culemborg naar Rosmalen

In de reeks etappes die ik van Den Helder naar Vaals heb uitgezet is het vandaag de beurt aan de met Routeyou ontworpen veertiger tussen Culemborg en Rosmalen. Met mijn NS Flex weekend vrij heb ik voor €25 per maand vrij reizen in het weekend. En dat is makkelijk bij verschillende begin- en eindstations. Ik vertrek met de 7:21 uit Ommen en ben via Zwolle en Utrecht om 9:10 in Culemborg. De eerste kilometers volg ik de fietspaden langs de spoorlijn naar Geldermalsen. Wat eerder dan verwacht begint het al snel te spetteren. Gelukkig blijft het bij twee korte buien. De Regulieren en het Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt aan weerszijden van de route zijn voor een andere keer.

Windhoosmonument TrichtIn het dorp Tricht staat het Windhoosmonument ter herinnering aan een verwoestende supercel op zondagmiddag 25 juni 1967. Vijf doden en een verwoest dorp in amper een kwartier tijd. De herbouwde wijken liggen er nu vredig bij. De sculptuur met in de wind meegesleurde vrouwen van kunstenaar Marcus Ravenswaaij werd eind 2012 door koperdieven gestolen en moest opnieuw gemaakt worden. De versie uit 2015 leg ik vast.

Hervormde Kerk MeterenIk bekijk de Hervormde Kerk en ga dan parallel aan het spoor de Linge over, Geldermalsen in, een mix van heemtuinen en villa’s langs de rivier, oude en nieuwe wijken en een route die juist de stationswijk omzeilt, maar de wandelaar wel de camino wijst naar Santiago de Compostela. Net voorbij de lijn naar Tiel pauzeer ik bij een voetbalveldje aan de rand van het nieuwe gedeelte van Meteren. Naar verzetsstrijders genoemde straten maken plaats voor Oud-Meteren. De witgepleisterde Hervormde kerk is instagrammable. Ik ga over de Betuwelijn en A15 heen naar het zuidwesten. Fruittelers links en rechts geven de afwisseling voor de ogen. Voor de voeten is er tot nu toe slechts asfalt.


Henk-Jan op de Martinus Nijhoffbrug over de WaalTer hoogte van de Rijweg buig ik van de grote weg af, steek verderop weer onder de spoorlijn Geldermalsen – ‘s-Hertogenbosch door en kom in het dorp Waardenburg. Dan het talud langs de snelweg A2 op. “Ik ging naar Bommel om de brug te zien…”, zo opent het gedicht De moeder de vrouw van Martinus Nijhoff (1894-1953). Vlak vóór de oversteek staat het hele gedicht gegrafeerd in een plaquette in het voetstuk van een stalen brugelement van de in de jaren 1933 net opgeleverde brug. Het sonnet verhaalt over een schippersvrouw die over de Waal vaart bij de Bommelse Brug. In 1996 werd de nieuwe betonnen Martinus Nijhoffbrug over de Waal geopend met 2×3 rijbanen op de snelweg en een tweebaans fietspad dat ook door landbouwverkeer gebruikt kan worden.

Recreatieterrein KetelsteegAan de overzijde ligt de stad van Fiep Westendorp, de tekenares van bijvoorbeeld de Jip en Janneke boeken, Zaltbommel. In mijn hoofd zingt al een tijd de eerste regel van het kinderliedje In die grote stad Zaltbommel. Heel verleidelijk om linksaf te slaan, maar de route wil me rechtsaf hebben. Ik neem me voor een route vanuit de vesting- en hanzestad Zaltbommel uit te zetten door het land van Maas en Waal en de binnenstad dan te verkennen. Het spoorviaduct No 54 uit 1868 onderdoor de Waalbandijk op. Een eind verderop ligt rechts het recreatieterrein Ketelsteeg met een uitkijktoren, erachter een zonnepark met ruim 3.300 panelen en drie MTB routes. Ik ben vandaag sowieso erg tevreden over mijn conditie en als ik zonder hijgen en puffen gewoon de toren kan beklimmen, doet me dat goed. Dat was zelfs vorige week in het Atomium in Brussel nog anders.

Zicht op kerk AlemIk volg de dijk langs de Hurwenense uiterwaard en kom uit bij de Van Heemstraweg, de N322 die de belangrijke oost-west verbinding door het Land van Maas en Waal vormt. Men vermoedt dat het dichtbij gelegen Rossum (hier in Gelderland, niet het gelijknamige dorp in Twente, dat Kennedymars Hengelo deelnemers kennen van de rust in sportcentrum Bossink) in de Romeinse tijd op een knooppunt van (water)wegen lag. Maas en Waal stromen hier dicht bij elkaar en zijn met kanalen verbonden. Ik krijg het kerkdorp Alem in het vizier. Het landschap hier is vergeven van de gaten, ofwel oude rivierarmen en doorbraken. Voorbij Alem komt de Maas in beeld. Voor €1,20 mag ik met veerpont Amalia mee naar de overkant.

Zicht op de Maas 1Ik pauzeer weer even onder het Welkom in Brabant-bord en volg de rood-witte markering van het LAW 4 Maarten van Rossumpad, dat vele, vele kilometers noordelijker ook dwars door mijn Balkbrug gaat, door de uiterwaarden van de Maas. Je kunt goed zien hoe hoog de rivier enkele weken geleden stond. Benen hebben het te verduren op de ongemaaide en onbegraasde stukken vol brandnetels en distels onderweg. Bij het gemaal Gewande en het gelijknamige gehucht beklim ik de dijk weer en wijk af van m’n routeontwerp door de Rosmalensedijk te nemen. Meteen aan het begin staat het Hertogsgemaal. Het gebouw is in gebruik bij een plaatselijke archeologische vereniging die vele interessante vondsten uit de omgeving tentoonstelt. Deze zaterdagmiddag is het museum gesloten.

Klooster Baptist RosmalenIk negeer het ‘doodlopende weg’ bordje. Een bouwbedrijf ontwikkelt verderop een nieuw deel van de noordoostelijke uitbreidingswijken van Rosmalen. Voor het eerste dwars over de weg geplaatste hek moet ik door een droge sloot. Een tweede hek enkele honderden meters verder heeft keurig een voetgangerssluis aan de zijkant. Via de Mosasingel kom ik op de Vlietdijk en kan fietspaden door heel Rosmalen blijven volgen, passer het centrum met de middeleeuwse Sint Lambertuskerk. Na ruim 38km zit het er bij station Rosmalen op. Met de 16:22 trein kan ik via Den Bosch en Utrecht terug naar Ommen.