Wandelen langs water, polders en havensteden tussen Amsterdam Noord en Edam

Maanden geleden heb ik een route uitgezet op afstandmeten.nl langs de Stelling van Amsterdam tussen de stations Amsterdam Noord en Purmerend. De positieve testuitslag voor corona van onze zoon vrijdag schudde het weekend op. Hijzelf heeft al dagen geen klachten meer; Klazien is enkele weken geleden gevaccineerd, ik zelf afgelopen woensdag en omdat we allebei corona hebben gehad eind maart/begin april, blijft het bij één prik comirnaty van Pfizer. We maken per afspraak een afweging en dat is niet meer zo zwart wit als tot in maart 2021. Ik werk 100% thuis, heb niet veel fysieke contacten en onze zoon van bijna 22 gedraagt zich conform zijn leeftijd en brengt dus echt geen perioden langer dan een kwartier binnen anderhalve meter met ons door. Grote groepen vermijden we wel, en dus Klazien draait vanmorgen geen zondagschool en gaan we niet naar de samenkomst in Dedemsvaart. Met een lange afstandswandeling zonder wandelmaatje(s) in buitengebieden heb ik geen enkele moeite. Sterker: ik blijf ervan overtuigd dat buitensport blijven bedrijven veel gezonder is voor lichaam en geest dan jezelf binnen opsluiten om de ‘leefregels van de overheid te volgen’, zoals de GGD medewerker van de afsprakendienst ze zondagavond noemt.

Een lege metro M52 is bijna bij Amsterdam NoordUitslapen op zondagmorgen kan ik niet en dus pak ik de gisteravond laat droog geworden rugzak met spullen in. De zaterdag tussen Groningen en Harkstede door overvloedige regen verzopen schoenen zijn nog niet droog, maar zal ik vandaag bloot aan zon en wind. Ik neem de trein naar Amsterdam Zuid en metro M52 naar Amsterdam Noord. Precies bij aankomst heb ik Lessons I Have Unlearned: Because Life Doesn’t Look Like It Did In The Pictures van Florence Gildea uit. Een prikkelend nieuw boek over het leven als gelovige dat niet een Hollywood script volgt.

Kunstwerk op blok in water Amsterdam NoordDe losse GPS logger pakt tussen de hoogbouw geen signaal op, Komoot op de smartphone gelukkig wel en ik kan op pad. Eerst langs Elzenhagen-Noord, een nieuwbouwproject, dan begraafplaats De Nieuwe Noorder en de tussen 1995 en 1998 gebouwde wijk Jeugdland. Een man en vrouw zijn als sculpturen vereeuwigd en staan op een stenen blok in het water. Een opvallend kunstwerk! Ingeklemd tussen snelweg A10 en Golfbaan Waterland Amsterdam ligt ADM Noord een vrijplaats met een freeshop, een container met tweedehands kleding en muziekdragers om mee te nemen, te geven of te ruilen. Mijn oog valt niet alleen op de kleurrijke entree en de beschilderde reusachtige hand aan de Buikslotermeerdijk, maar ook op een sticker met excuses van Viruswaarheid, een grap en niet afkomstig van Engel c.s. Viruswaarheid heeft zich vergistIk wandel door langs het Noordhollands Kanaal, passeer de kabelpont Landsmeer – Het Schouw, Restaurant Dijks (Bond’s Café vermeldt de gevel) aan het begin van het dorp Watergang, een ontginningsnederzetting met de smalste Dorpsstraat van Nederland.

Volgens de route wil ik juist net ten zuiden van het dorp het Varkensland in. Het ook bekend als het Watergangse veld en is een natuurgebied in de gemeente Waterland, tussen de plaatsen Broek in Waterland, Ilpendam en Watergang, ten oosten van het Noordhollandsch Kanaal. Het is een veenweidegebied met licht brak (zout bevattend) water. Op de Insteekweg Varkensland tref ik echter na een kilometer lopen een metalen hek en ‘verboden toegang’ over de weg. Vreemd. Dan maar terug naar de nieuwbouwwijk en langs de Kanaaldijk verder naar het oude dorp om daar het Varkenslandpad te pakken. Veeroosters staan omhoog - Trekvogelpad is afgesloten in WatergangAls ik een kudde koeien vlak voor het hoogholtje over een brede sloot zie staan, twijfel ik. Een tweetal veeroosters op de brug staan omhoog, vastgezet met sloten. De mensen die ernaast wonen zijn bezig hun auto te pakken. Ik vraag wat eraan scheelt met de doorgang. Ai, tot 1 juli is het broedtijd voor de grutto’s en andere weidevogels. Nooit aan gedacht en volgens de vriendelijke mensen ben ik niet de enige wandelaar die dit gebeurt. Ik krijg de tip door te gaan naar IJpendam en daar de dijk ten zuiden van de Purmerringvaart te nemen om in Broek in Waterland of Monnickendam te komen.

Kerk Watergang 1Het geeft me de gelegenheid het aan Giethoorn doen denkende dorpje Watergang verder te verkennen. Net als in het Overijsselse dorp is de Dorpsstraat eigenlijk alleen geschikt voor voetgangers en slechts gedeeltelijk opengesteld voor autoverkeer. Bij de ‘in bedrijf’ zijnde Protestantse Kerk (Hervormd van huis uit) uit 1642, een rijksmonument, neem ik wat foto’s. Via de Kerkweg ga ik terug naar het fietspad langs de drukke N235 naar IJpendam. Zicht op kerk IJpendamDaar gaat de Rooms-Katholieke parochie Heilige Sebastianus net uit. Het schitterende weer nodigt. Ik heb al veel wielrenners gezien vanmorgen. Hier in het dorp trekt de bootjesverhuur. Ik loop terug en neem de Monnickendammerrijweg. Dat moet zonder navigator lukken!


Henk-Jan op weg van IJpendam op MonnickendammerijwegErgens halverwege rust ik op een kunststof kist met strooizout bij een fietsbrug over de vaart. Het wegdek verderop is slecht, maar weerhoudt automobilisten en fietsers niet om er gebruik van te maken. De Kloosterdijk langs het Purmer Ee brengt me in Monnickendam. Ik heb door de omleidingen veel tijd en kilometers anders besteed – de zon schijnt en in korte broek en t-shirt hoor je me niet klagen – en houd het in het ‘stadje van Fred Omvlee’, (de geestelijk verzorger bij de Koninklijke Marine, predikant en Elvis vertolker woont er) bij een rondgang door Noordeinde, Haven en Haringburgwal. Ynde Melckman MonnickendamVeel mooie gevelstenen aan het Noordeinde, een sculptuur van een monnik aan de Haven en natuurlijk, een imposant Waaggebouw, gezelligheid aan de kade en veel boten aan de steigers met de Gouwzee om de hoek. De Top Five ligt voor me klaar in Monnickendam Het splinternieuwe, door Hakvoort gebouwde superjacht Top Five II roept direct zo’n ‘later als ik groot ben…’ gedachte op, met vaarervaring die niet verder gaat dan punteren in Giethoorn of als stuurtje aanwijzingen geven aan roeiers van de Groningse vereniging Aegir op een winderig Winschoterdiep.

Irene hoeve for cheese and clogsDe Purmer Ee weer over en bij de Irene Hoeve, onderweg naar Volendam wil je natuurlijk cheese en clogs kopen, rechtsaf naar Katwoude. Aanvankelijk is het onduidelijk over er bovenop de dijk naast me ook een pad ligt. Het is me te druk met alle fietsers en automobilisten op deze toeristische route naar en van Volendam. Het talud op en inderdaad, de zeedijk langs de Gouwzee is voor mij met een heel wat fijner uitzicht dan mijn medemensen beneden. Katwoude zelf stelt niet veel voor, in de lintbebouwing langs de dijk met een polder als achterland wordt op diverse plekken kaas aan de boerderij verkocht, zijn restaurants en enkele ‘gewone’ huizen te vinden. Ik rust op de dijk met Monnickendam en Marken in het vizier. Op de Gouwzee zijn veel watersporters actief. Steeds hoger wordend gras op dijk naar VolendamHet gras op de Hogedijk wordt ook hoger en hoger. Met Volendam in zicht verkies ik het asfalt boven inmiddels meer dan kniehoog gras, brandnetels en ander spul dat – zo merk ik later – z’n sporen op en in mijn benen achterlaat.

Zicht op deel Marinapark VolendamTen zuiden van het dorp Volendam is vakantiedorp Marinapark uit de grond gestampt met een marina, strand en dergelijke voor de gasten van Roompot en toevallige voorbijgangers, zoals ik. Talud over en het Zuideinde op. De huizen aan weerszijden zijn zichtbaar recent opgeknapt, zien er spic en span uit. Het wordt drukker als de Haven dichterbij komt. Met de enkel op toeristen drijvende middenstand (souvenirswinkels, foto’s laten maken in Dutch costume, restaurants) heb ik niets. En het is er wel heel vol met mensen deze zonnige zondagmiddag. Ieder z'n vaartuig in Volendam

Precies op het druktste stukje Havenkade belt de GGD voor het bron- en contactonderzoek. Het is een bijzonder gesprek waarin ik de medewerkster moet bijpraten over het geldende vaccinatiebeleid, dat 100% thuiswerken zich niet verhoudt met ‘voor welke hoofdvestiging ik werk’. Dat ik corona heb gehad en gevaccineerd bent, weet ze niet en hoewel ze mijn emailadres zegt correct overgenomen te hebben, moet de beloofde email met onder meer een BCO nummer nog steeds komen. Tot zover mijn tweede ervaring met rammelend onderzoek van de GGD.

Dijk tussen Volendam en EdamIk kan me goed voorstellen dat het Noordeinde (en ook Zuideinde) op zwoele zomeravonden wordt gebruikt voor flaneren. Zien en gezien worden. Het Waterliniepad dat me vanaf Monnickendam begeleidt, gaat ook hier langs het water richting Edam. Het paadje op de dijk is smal en het valt me op dat kruisende wandelaars bijna zonder uitzondering niet echt genegen zijn aan de kant of achter elkaar te gaan. Ofwel, ik mag keer op keer aan de kant in het gras. Ik ben zo anders gewend in het oosten. Tegenover de kleine jachthaven aan het Oorgat pauzeer ik en check mogelijkheden vanaf Edam terug naar huis te reizen. Het wordt veel te laat als ik nu nog 15km doorga langs forten van de Stelling van Amsterdam naar Purmerend. Lang pauzeren gaat niet, over een klein kwartier of over drie kwartier gaat de bus. Oversteken bij de Zeesluis naar het Fort bij Edam, dat tussen 1907 en 1914 werd voltooid ter verdediging van de Zuiderzeedijk, zowel ten noorden als ten zuiden van Edam kan niet. Zeesluis EdamDe sluis is open.

Aandacht om deze te fotograferen zorgt ervoor dat ik een pad mis. Geeft niets, want verderop kan ik via de in 2018 opgeleverde buurt met straatnamen als Lissabon en Genua naar het Natuurpark de Broeckgouw richting de bushalte Tjaskermolen, waar twee minuten later bus 316 arriveert. Een klein halfuur later sta ik op Amsterdam CS, kan ik met de IC naar Almere Centrum, overstappen op de IC naar Zwolle en de Arriva trein naar Ommen. Na Zwolle is de zon weg en hangt er – net als vanochtend – een stevig wolkendek. Ik vermoed behoorlijk geprikt of geïrriteerd te zijn aan het rechter onderbeen, dat al in Edam stijf aanvoelde en zittend in de trein niet soepeler is geworden. Het gezin wacht op me voor de zondagse gewoonte pannenkoeken te bakken. Later dit jaar ga ik Edam, Polder Zeevang en ook Monnickendam en het gebied ten zuiden ervan (wellicht inclusief Marken) in volgende wandelingen verwerken. En zo leidt de ene tocht weer tot de volgende.