Limes, water en linies tussen Utrecht en Culemborg

Deze zaterdag staat een etappe van mijn gang door Nederland van noordwest naar zuidoost op het programma en neem ik de stations Utrecht Centraal en Culemborg als start en finish. Je zou de variant op mijn routeontwerpen met Routeyou (aanvankelijk 45km tussen Hilversum en Culemborg) en Afstandmeten (30km tussen Leidsche Rijn en Culemborg) dus als een NS Wandeling kunnen kwalificeren. Het overzicht van vertrekkende treinen is terug op Utrecht CentraalHet in augustus 2020 aangekondigde digitale informatiepaneel, als opvolger van de ‘klapperende bordjes’ met vertrektijden in de hal van Utrecht Centraal die in 2013 is weggehaald, is deze week opgehangen. Voor personeel van de Nespresso bar en Sissy Boy vestiging is het wennen. De starende mensen hebben hun blik niet op coffee cups of kleren, maar op treintijden gericht.

Cent in voetpad op Leidseweg - richting MuntgebouwIk start aan de Jaarbeurszijde om kwart voor negen ‘s ochtends, werp nog een blik naar achteren op het WTC en gemeentelijke diensten en stap over de Graadt van Roggenweg naar de Leidseweg. Het trottoir is met muntstukken uit het guldentijdperk ingelegd. Aan het eind van de weg vóór de bruggen over het Merwedekanaal staat de Koninklijke Munt, ofwel het Muntgebouw. Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden en momenteel onmogelijk dat we een jaar geleden hier de nieuwjaarsbijeenkomst met honderden collega’s van Capgemini Financial Services hadden!

Mijlpaal - grens Romeinse Rijk bij brug over Amsterdam-Rijnkanaal UtrechtIk volg de Leidseweg, passeer Park Welgelegen en steek via de brug / Dominee Martin Luther Kinglaan het Amsterdam Rijnkanaal over. Op het talud valt me een grenspaal van de Limes, het Romeinse Rijk op. Deze mijlpaal op twee mijl van Trajectum, het tegenwoordige Domplein in Utrecht, is in 1977 tijdens het Jaar van de Romeinen geplaatst.

KWS Asfaltfabriek langs Amsterdam-Rijnkanaal Utrecht PapendorpOok hier langs het kanaal is het behoorlijk druk met hardlopers. De KWS asfaltcentrale is verlaten. Al in 2017 werd een intentieverklaring voor de verplaatsing getekend om de 24 hectare grond in te gaan richten als woonwijk. Zover is het dus nog lang niet. En dus blijft Papendorp nog even louter een bedrijventerrein. Voormalig Capgemini Papendorp nu UNIT4 en Bol kantoren‘Onze’ Capgemini kantoren waar ik ruim 10 jaar heb gewerkt, fotografeer ik met lichte nostalgie. De met gras overdekte parkeergarages en via een centrale hal verbonden gebouwen blijven een mooie campusachtige constructie. UNIT4 en Bol.com hebben er tegenwoordig hun zetel en ik merk buiten en binnen in en rond het bedrijfsrestaurant diverse aanpassingen.

Poort Zwanenburg met kerk in JutphaasVanaf de start regent het, ondanks de verwachting dat het nagenoeg overal droog zou blijven. De paraplu in de hand en doorstappen maar langs het Rijkswaterstaat kantoor in Westraven aan de A12. Voorbij de Europalaan bruggen ga ik zelf ook weg bij het kanaal om door de groenzone tussen de spoorlijn van de sneltram en de bebouwing te wandelen. Terug bij het water van het Merwedekanaal ben ik in Jutphaas.

Honderden jaren bestuurde men vanuit het raadhuis een flink gebied. Met de diverse gemeentelijke herindelingen werd Utrecht groter, werd de Vaartse Rijn verbreed tot Merwedekanaal en Amsterdam Rijnkanaal. In 1971 werd het restant met Vreeswijk samengevoegd om de groeistad Nieuwegein te vormen. Aan de Utrechtsestraatweg staat de imposante Sint Nicolaaskerk die in 1874 in één jaar gebouwd is met een toegangshek tot Zwanenburg, het al genoemde raadhuis en pand Veellust. Tussen de beide kanalen ligt het in 1820 op het voormalige eiland Plettenburg gebouwde fort Jutphaas, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Iets verder ligt het 15e eeuwse kasteel Rijnhuizen.

Bedrijfspand in Nieuwegein PlettenburgPlettenburg is tegenwoordig een bedrijventerrein met nogal wat sloopwaardige panden. Verrassend is dan juist hier een spic en span kantoor van ICT dienstverlener Conclusion aan te treffen. Ook het rood-witte pand op de foto mag er zijn, al zijn het hier uitzonderingen. Aan de Edisonbaan pauzeer ik kort droog onder een portiek. Ik steek het kanaal over en wandel om het 14 eeuwse kasteel Oudegein heen via het nu gesloten Natuurkwartier, een kinderboerderij, educatiecentrum en park. Zuidelijker ligt het in 2020 geopende 9-hole DiscGolfPark Oudegein en waarempel, zelfs in de regen zijn er twee mannen met hun frisbees in de weer. Dat ze die uit enorme plassen moeten terughalen, deert niet. Ieder z’n hobby.

Henk-Jan Op het voetveer over de Lek van Nieuwegein naar VianenNog wat bebouwing, het Lotusplantsoen, langs het winkelcentrum Hoogzandveld en dan sta ik aan de Lekboulevard. De Vrevia veerpont naar Vianen ligt al klaar. Twee kletsnat geregende wielrenners varen met me mee naar de overkant. Je mag tegen mogelijke coronabesmetting de €0,80 contant in een geldkist doen of per QR code €0,90 betalen. Ik wist het en had vanochtend gepast geld van huis meegenomen. Vianen prijst zichzelf aan als verrassende vrijstad. Daar is niets teveel aan gezegd. Ik ben hier nieuw en kijk mijn ogen uit. Poortgebouw Vianen 1Aan de Kortendijk staat een witte watertoren, een koningslinde voor Koningin Wilhelmina uit 1898, een fraaie waterpomp uit 1648 en de recent herstelde Hofpoort.

Ik wandel buitenom langs de Singellaan en Buitenlandpoort terug de vestingstad in. Aan de Voorstraat bekijk ik de kerken, het stadhuis en verlaat de binnenstad via de Langendijk en Brugdijk. Aan de Lekdijk wordt in oostelijke richting gewerkt en dus mag ik omlopen. Eerst de dixi aan de kop van de Jan Blankenweg benut.


Zicht op Hoef en HaagDe route over de Hagenweg met bedrijfspanden, de passage van de A27 is niet moeders mooiste, maar brengt me wel dwars door het nieuwste dorp aan de Lek, Hoef en Haag. Andere steden zouden dit een nieuwbouwwijk noemen. Ik pauzeer in de kasteeltuin van het voormalige Hagestein, dat in 1405 al werd afgebroken. Jippie, zowaar een stuk onverhard bospad langs recreatieplas Everstein naar de Lekdijk. Stuwen in de Lek bij HagesteinAchteromkijkend zie ik de zonder werkzaamheden van dichtbij te bekijken stuwen in de Lek bij Hagestein uit 1960.

Wind mee op de dijk is prettig! Het sombere weer houdt fietsers en veel auto’s thuis en dat wandelt fijn deze kilometers. Bij Everdingen – ik kende het net als Vianen alleen van de filemeldingen – ga ik even van de dijk af voor een ronde langs de kerken in het dorpje. Fort Everdingen 1Na een paar kilometer beklim ik het terrein van Fort Everdingen, waar je ‘s zomers kunt kamperen, desgewenst koffie to go of zelfgebrouwen bier kunt kopen. In betere tijden worden historische rondleidingen gegeven. Buitenom via de sluizen en batterijopstelling ga ik via de Goilberdingendijk verder naar het oosten. Het Werk aan de Spoel 1Het Werk aan de Spoel is de volgende versterking in de linie, met opvallend veel bezoekers vandaag, ook al is enkel restaurant Caatje aan de Lek voor afhalen geopend.

Stadhuis CulemborgVogelaars hebben met het water tot aan de dijk genoeg te zien onderweg naar Culemborg. Ook deze vestingstad is nieuw voor me. En andermaal neem ik de tijd voor een rondgang door het centrum en bekijk de oude school, Evangelisch-Lutherse kerk, kasteeltuin, de voormalige synagoge, het stadhuis, de protestantse en rooms-katholieke Barbarakerk (ik vermoed dat de laatste de opvolger van de eerste na de Reformatie is en de heilige Barbara voor de protestanten blijkbaar wel oké was). Op de Oude Vismarkt pauzeer ik weer kort.

Korenmolen De Hoop CulemborgOver de Varkensmarkt ga ik langs Korenmolen De Hoop (1854) en de burgemeester Keestrasingel. Een openbaar bakstenen urinoir komt me van pas. Vanochtend stond Culemborg in een eerste van een reeks FD artikelen van hoe Nederlanders zich voorbereiden op de Tweede Kamerverkiezingen centraal. Het werd een microkosmos genoemd, aangezien hier veel verschillende bevolkingsgroepen dicht en door elkaar wonen. Henk-Jan bij Coronastraat CulemborgDaarin werd ook de Coronastraat genoemd. Ik kijk op Komoot om te zien of ik nog een kans maak. Het ligt op nog geen honderd meter aan de route! Leuk, flauw, zeg het maar. In elk geval een unieke straatnaam. Het bord is het afgelopen jaar al tweemaal gestolen, ondanks het politiebureau aan de overzijde van de straat.

Met nog een ommetje over het J.C. Bloempad en Frederik van Eeldenlaan om wat opvallende (woon)complexen te fotograferen sta ik voor het stationsgebouw. Een afwisselende tocht. Het grijze weer en de eerste uren regen hebben de pret niet gedrukt. Veel nieuwe plekken. Naar boven, naar spoor 1 voor de sprinter naar Utrecht, IC naar Zwolle en de stoptrein naar Ommen terug. Lekker rustig lezen!