En helpt de lockdown tijdens de 3e COVID-19 golf in Nederland?

Gedrag maakt of kraakt het succes van de maatregelen tegen de COVID-19 pandemie. Hoe is de lockdown die maandagavond 14 december 2020 is afgekondigd tot nu toe verlopen? Heeft het verstand gezegevierd, of zijn we hardleers gebleven? Startpunt was een week met 9.000 op maandag en een weekend met op zondag maar liefst 13.000 positief geteste Nederlanders.

Parlementariërs en kabinetsleden waren nodig om de grenzen van wet en regels opzoekende ondernemers als HEMA, Action, Xenos, over de toonbank of opeens buiten onder een kraamzeil verkoop aan banden te leggen. Niet-essentieel is niet-essentieel. Een grote gebedsbijeenkomst Komt laten wij aanbidden op zaterdag 19 december in Kampen? Echt ongelukkig, volgens de burgemeester die het evenement verbood.

https://twitter.com/Che13_lucky_13/status/1340151999720026114

De journalisten van AD togen zaterdag 20 december 2020 zelf naar Antwerpen om veel winkelende Nederlanders te zien. Enkele bossen rond Breda waren zaterdag zo vol bezoekers, dat beheerders (Staatsbosbeheer, Brabants Landschap en Natuurmonumenten) bezoekers afraadden nog te komen.

Zondag 21 december was natuurlijk weer prijsschieten op kerkgaande christenen – het ND nam ‘s zaterdags alvast een voorschot met Reformatorische kerkgenootschappen zien ruimte voor kerkgang in lockdown en Hart van Nederland ging op stap in Staphorst om er 200 bezoekers van de Hersteld Hervormde Kerk te zien – maar ook de middag vrij om als zelfverklaarde wappies naar de Amsterdamse Dam te gaan om kerstliederen te zingen, tegen de coronawet en noodverordening te demonstreren. Home made religion.

Zondagmorgen werd in onze kerkdienst aangekondigd dat de spreker van zondag 27 december ‘waarschijnlijk niet zal komen’. De beste man is de afgelopen weken naar Afrika gereisd (al sinds eind oktober c.q. eind november code oranje of rood) en heeft er COVID-19 opgelopen. Als hij vandaag al hersteld zou zijn en naar Nederland terugvloog, zou hij 10 dagen in thuisquarantaine moeten. Zeker dus dat hij 27 december niet in Dedemsvaart spreekt.

Als minister Ank Bijleveld op kerstavond in haar woonplaats Goor naar een kerkdienst gaat waar 16 personen aanwezig zijn en dit ‘ontdekt’ wordt, vallen intolerante landgenoten over haar heen, alsof ze de middelvinger opsteekt naar de maatschappij, haar post direct moet opgeven, of anders door Mark Rutte ontslagen moet worden.

Als je regels stelt, moet je ook (durven) handhaven

Nachten achtereen kan de decennia oude ‘gewoonte’ van auto’s op een kruispunt verbranden, vuurwerk afsteken en met honderden (!) staan toekijken in het Brabantse Veen doorwoekeren, zonder dat iemand bang wordt van een optredende overheid. Overdag roept burgemeester Egbert Lichtenberg op het gedrag te veranderen (“Het dieptepunt is bereikt”), zonder enig effect.

Van zaterdag 26 op zondag 27 december verzamelen zich 100 jonge Staphorsters onder het A28 viaduct die de Gemeenteweg in het dorpscentrum kruist om fik te stoken en vuurwerk af te steken. De politie overlegt met de burgemeester Gerrit Jan Kok en grijpt daarop bewust niet in. De ochtend erna klaagt de burgemeester dat het gedrag van de jongeren (let op: geen reflectie op het eigen gedrag van de gezagsdragers) slecht voor Staphorst is.

https://twitter.com/henk038/status/1343591590359683074

Het aantal uitrukken van de brandweer ging van 4.400 vorige jaarwisseling naar 4.000 deze keer, zonder COVID-19 als aanwijsbare oorzaak. Aan de kruitdampen in de grote steden afgemeten is er 2/3 minder vuurwerk afgestoken dan vorig jaar. Minister van Justitie, Grapperhaus, is zeer tevreden: het overgrote deel van de Nederlanders heeft zich voortreffelijk gedragen. Alleen die raddraaiers…die hulpverleners belaagden, een carbidkanon voor een hotel in hartje Joure laten afgaan, die resterende 1/3 van het vuurwerk van vorig jaar (oude voorraad) + illegaal verkregen nieuwe spullen afstaken, etc. etc. Die komen er zo ongeveer allemaal zonder boete of andere straf van af, slechts een opmerking van de minister over “het in de criminaliteit bewegen” kon er van af. Kennelijk is de druk op de zorg binnen de perken gebleven en hebben we het niet meer over crimineel gedrag, immers tegen verboden en noodverordeningen in handelen. De mannen uit Joure e.o. meldden zichzelf bij de politie, gaven aan de veroorzaakte schade (tienduizenden euro’s) zelf te willen vergoeden. Crowdfunding bracht op 3 januari al €16.000 aan toezeggingen op: gedeelde verantwoordelijkheid?

Onderzoeksmateriaal voor gedragswetenschappers

In november 2020 toonde RIVM onderzoek aan dat 20% van de mensen na een positieve testuitslag niet in de verplichte quarantaine ging. Vervolgonderzoek op 22 december gaf aan dat 50% dat niet doet. Let wel dat we het hier over besmette en besmettelijke mensen hebben die toch gaan werken, winkelen of ‘uiteindelijk de buren inschakelen’.

Beleidsmakers komen nu met een publiekscampagne, wat mij betreft weggegooid belastinggeld. Effectiever vind ik direct aanspreken van gedrag èn aanbieden van hulp voor buren, vrienden en familie die vanwege in COVID-19 in quarantaine moeten.

Goed praten van eigen gedrag is zo verleidelijk, ik merk het thuis ook. “Ach, als je het gewoon in je eigen tuin of op je eigen erf doet, kun je best vuurwerk afsteken.” en “Je betaalt ook jarenlang premie, dan moet niet iemand je gaan vertellen dat je met vuurwerkletsel op nieuwjaarsmorgen geen beroep zou mogen doen op de eerste hulp.”

Graag echt onderzoek, geen correlatie voor causaliteit houden

Januari 2021: continuüm of waterscheiding?

Oh, wat wilden de EU politici het ons eind december graag doen geloven: de start van het vaccineren markeert de scheidslijn van een ellendig 2020 en een hoopvol nieuw jaar.

Kritiek op de vaccinatiestrategieën van het kabinet van OMT lid Diederik Gommers (vereniging intensivisten) en Ernst Kuipers (LNAZ). Gommers zag het liefst vanaf maandag 4 januari direct het ziekenhuispersoneel ingeënt worden in plaats van ergens op plek 3-5 na 18 januari aan de beurt te komen. En de minister? Die kon wel na 4 januari reageren, tijd zat, oh nee, de druk werd toch te groot en in plaats van “sorry” of “Gommers c.s. hebben groot gelijk, als daadkrachtige Rotterdammer ga ik het voor ze regelen” krijgen we 2 januari te horen dat de minister “een kleine zijstap op de vaccinatieroute” zet.

Met de tussenpauze van 2-3 weken tussen de beide benodigde vaccinaties kan een kind uitrekenen, dat de lock down tot in februari gaat duren.

Ter voorbereiding op je keuze kun je de uitleg van professor Marjolein van Egmond (immunoloog bij Amsterdam UMC) bekijken voor de medische kant, mijn blog Vaccineren in het licht van de Bijbel van 4 oktober 2020 (nog eens) lezen voor etische en morele keuzes, en een check van veelgehoorde bezwaren.

Ik ga uit van een verlengde lock down tot en met de voorjaarsvakantie

Op 2 januari heb ik thuis mijn verwachtingen gedeeld. Op 18 januari zal Rutte een verlenging van de lock down tot en met de voorjaarsvakantieweken in februari aankondigen.

Dinsdag 5 januari gaf premier Rutte in de Tweede Kamer aan de huidige cijfers niet hoopvol te vinden.

Lies damned lies and other statistics

Tekenend was dat dezelfde dag het RIVM eindelijk na maanden met percentages in plaats van absolute aantallen positief geteste mensen naar buiten te komen: Percentage positieve tests stijgt: ‘overtuigende effecten lockdown blijven uit’. Het vermoeden was namelijk dat tijdens de feestdagen minder mensen zich hebben laten testen. En dan nog zegt zo’n percentage niet veel. Ervan uitgaande dat mensen niet voor de flauwekul naar een teststraat gaan, geeft het aan welk deel van de mensen met één of meer symptomen en de mensen die om andere redenen zich (opnieuw) laten testen, positief test voor COVID-19.

De NOS journalisten zijn hardleers. Donderdag 7 januari luidt het: 9737 nieuwe besmettingen, tweeduizend meer dan gemiddeld. Zolang aantallen als staven in een balkenschema in plaats van stippen in een spreidingsdiagram worden getoond, doet deze vorm van statistiek interpreteren denken aan de bezoeken met een klein kind aan het consultatiebureau om steevast te horen dat hij/zij niet ‘gemiddeld’ is.