Balanceren tussen Drachten, De Veenhoop en Nij Beets

De tot een hardnekkige ijslaag vastgevroren regen op de autoruiten en de gladde Iepenlaan bij vertrek uit Balkbrug laten me twijfelen. Heb ik gisteravond wat gemist in de weersverwachting? Terwijl ik op de N48 naar het noorden rijd, meldt het nieuws van acht uur dat er in de noordelijke provincies code oranje geldt vanwege gladde wegen. En er kan misschien een bui vallen. Voorbij Dwingeloo staat een DPD bestelwagen op de A28 in zuidelijke richting tegen de vangrail aan stil en leiden politieagenten het verkeer om het wegvak heen. De A28 en N381 naar Drachten zijn verder droog en goed begaanbaar. Ik parkeer de auto in de Melkkelder in De Trisken, een typische jaren ’80 uitbreidingswijk in het westen van Drachten. Stoepen en fietspaden richting De Oude Drait zijn spekglad. Oppassen dus.

Informatiepaneel klooster Smelne in Smalle EeDe 35km route, een training voor de Slachterun van 2016 is duidelijk door een bewoner aan de Hanebalken in De Trisken gemaakt. Er mist een stukje in de GPS track rond zijn/haar huis. Een wandelaar waarschuwt me dat de stoepen en straten hier niet te vertrouwen zijn. Ik weet het: gladheid is er troef en het begint ook te regenen. De paraplu op en de regenhoes om de rugzak, de wijk uit en het wandelpad parallel aan de Biskopswei naar het westen door De Wilgen. Dat de weg Kleasterkampen heet, is geen toeval. Net voor de bebouwde kom van Smalle Ee lag op een heuvel Klooster Smelne dat al vóór 1250 is gesticht. Het deed eeuwen dienst als dubbeklooster. Actieve monniken ontginden en ontwaterden de omgeving en zorden dat de haven van Smalle Ee tot één van de belangrijkste van Friesland uitgroeide. Nadat in 1580 de Reformatie in Friesland was doorgevoerd, werd het klooster op last van de Staten van Friesland opgeheven en slonk het dorp. Haven Smalle EeNu rest enkel het groene gras en een informatiepaneel. De haven doet het zonder bebouwing en kan wat recreatieschepen hebben.

Veenplassen en wolkenluchtenAfwisselend houd ik de linker- en rechterberm aan de Bûtendyken aan. Het asfalt is te glad. Bij een boerderij staat een man foto’s te maken van de regenboog en wolkenluchten in het noorden. Hij vraagt me of de weg inderdaad glad is. Ja, en prompt ga ik onderuit, enkele honderden meters later nogmaals. Ik krabbel snel overeind. Natuurlijk is mijn lijf niet gevoelloos, maar gebroken of gekneusd is er gelukkig niets. Herkules windmolen bij petgaten De FeanhoopHet natuurgebied Pegatten De Feanhoop dient zich aan. Een Amerikaanse windmotor van het type Herkules Metallicus, die is aangewezen als rijksmonument, kan de polder bemalen. Aan de noordzijde tot aan de Wide Ie staan de landerijen onder water en zorgen voor fraaie panorama’s. Het fietspad van schelpen en grind is beter te belopen dan de asfaltweg tot dan toe. Hier had de veerpont moeten liggen naar de Oude VenenTja, en dan blijkt bij de Grietmansrak van april tot oktober veerpont De Grietman te zorgen dat ook de andere helft van de route door het National Park de Alde Feanen bereikbaar is. Op deze zaterdag in januari kijk ik vanaf een helling naar het water en mag een nieuw vervolg van de wandeling bedenken. Het nuttige combineer ik met het aangename tijdens een eerste rustpauze op een wandelbankje tegen een herbouwde hoopstede of veenhoop, een stapel klompen turf die liggen te wachten op vervoer.


Wandelbankjes aan Hoopstede in De VeenhoopIn het paar straten tellende dorp De Veenhoop komt een jongen me tegemoet op de fiets en gaat pardoes onderuit. Hij zegt dat het al de vijfde keer is vanochtend. Ik kan met twee valpartijen met ‘m meevoelen en -praten. Achter restaurant It Polderhus stap ik de modder in langs het Polderhoofdkanaal. Petgaten De KraanlannenHet begint opnieuw te regenen als ik het natuurgebied Kraanlannen, het land van de kraanvogel, in trek. De graspaden over de veengronden lopen wel lekker en op de foto’s zie je niet dat ze onder een paraplu gemaakt zijn.

Als ik weer bij het Polderhoofdkanaal volg ik de Kanaelwei Noard. Een paar vissers vragen me of ze mijn paraplu kunnen gebruiken. Ze hebben wel oliejassen aan, maar geen (koepel)tent of andere beschutting bij hun hengels. Helaas voor hen houd ik de plu graag in eigen hand. SRV wagen in Nij BeetsAangekomen in Nij Beets is het weer droog. Tussen een omheining door zie ik het oude SRV logo. Inderdaad, een klassieke SRV wagen die als foto meemag. De rijdende winkelformule werd in de jaren ’60 opgericht en in 1995 opgeheven. In de jaren ’70 kwam de SRV-wagen dagelijks in Deventer door de Emmastraat en haalden we er vooral de flessen zuivel vandaan in plastic kratten. Grappig hoe zo’n logo allerlei herinneringen oproept.

Protestantse gemeente Doarpstrjitte Nij BeetsIk bekijk ik de Doarpstjerke, de plaatselijke protestantse gemeente. Het LAW 14 Groot Frieslandpad volgt de komende kilometers tot in Beetsterzwaag ook ‘mijn’ weg. Via de Prikkewei met lintbebouwing kom ik op de Leppedyk, waar ik een pad omhoog zie lopen. Dat maakt me nieuwsgierig. Er staan wandelbankjes op een heuvel die uitzicht geven op de Zandwinput Nij Beets, waar in 2020 een drijvend zonnepark is aangelegd. De 35.000 drijvende panelen leveren 12,8 megawatt elektriciteit opleveren, voldoende voor 3.500 huishoudens. Ik pauzeer meteen even.

Drijvend zonnepark op zandwinput Nij BeetsOp It Mear merk ik dat mijn wandelbroek op m’n rechterdij een behoorlijke scheur heeft opgelopen, vermoedelijk vanochtend bij één van de valpartijen op het asfalt. Het is weliswaar m’n oudste wandelbroek, sneldrogend en afritsbaar, maar wel jammer. De scheur zit uiteraard niet op de naad en is zo niet te herstellen. Als ik een paadje rechtsaf langs de bosrand zie, neem ik die. De A7 doorsnijd hier bij Beetsterzwaag het bosgebied. Een tunnel in It Mear onder de snelweg door en dan weer lekker de bossen van de Cornelia Stichting in.

Beetsterzwaag is echt een wandelgebied en je blijft groeten, ook op een koude zaterdag in januari. Via De Bou doorkruis ik de bebouwde kom, passeer de Buorskip, de Ontmoetingskerk Viapacis (1966) en de Van Teytens Fundatie. De laatste twee Van Teyens waren kinderloos en lieten in 1858 als erfenis dit huis na waar zes alleenstaande vrouwen konden wonen. Die functie is nog niet zo lang geleden opgeheven. Nu is er een tandartspraktijk gevestigd.

Zicht vanaf brug richting A7 bij DrachtenEen brede bomenlaan, wel modderig, dus alleen aan de uiterste randen begaanbaar, in noordelijke richting brengt me naar Sûderskarren, waar ik een volgende autoluwe slingerweg, de Zuiderhogeweg, verder richting de A7 volg. Wandelaars, hardlopers en wielrenners kennen deze wegen ook. Er wordt volop gerecreëerd, lekker, want het weer lonkt echt om erop uit te trekken. Hé, ik zie een staartklok aan de achterzijde van een boom hangen. Natuurlijk ga ik kijken. Het is een geocache. Erboven hangt in een insteekhoes een verzoek op papier om het object verder met rust te laten. Geen probleem. Het uitzicht vanaf de witte, houten brug over het Alddjip (verder in Drachten de Oude Drait) is fraai. Weer een tunnel onder de A7 door om op de Oude Slingeweg te komen. Ik ga door jaren ’90 bebouwing in lichte steenkleuren, vergelijkbaar met onze eigen Iepenlaan in Balkbrug, weer naar de Oude Drait om de wandelpaden langs het water te volgen. En jawel, terug in De Trisken begint het weer te regenen. Snel naar de auto aan het eind van een weer eens anders dan origineel geplande, afwisselende wandeling van viereneenhalf uur, 31km op de teller.