Corona in november 2020: tussen hoop en vrees

Ook november is een maand van wisselende signalen, nieuws dat vraagt om doorlezen, niet te snel conclusies trekken. Het is best lekker om tijdens de volgende reeks weken thuiswerken na het lezen van de ochtendkrant het radionieuws direct na de uitzending van zeven uur ‘s morgens uit te zetten en pas ‘s avonds weer wat ‘nieuws’ te consumeren.

Geen verkiezingsbelofte, wel leuk voor erna: vaccin
Vaccineren tentoonstelling Natuurhistorisch Museum RotterdamPfizer en Biontech maakten 9 november wereldkundig in de fase 3 van hun vaccinonderzoek tot 90% effectiviteit te komen. De beurzen gingen door het dak, programma’s als Nieuwsuur werden gevuld met prioriteit van doelgroepen bij de toebedeling van de (voorlopig schaarse) vaccins. Bij een verplichte bewaartemperatuur van het vaccin bij min 70 graden Celcius drukt het klimaat in veel landen het realiteitsgehalte van een massale uitrol. Europa sloot enkele maanden geleden al een principe-akkoord met Pfizer en Biontech. Woensdag kwam het pas tot een definitief koopcontract, meldt het FD. Naast de gegarandeerde levering van tweehonderd miljoen doses, heeft de EU een optie voor nog eens honderd miljoen doses. Nederland heeft in principe recht op bijna 4% van het Europese contract. Dat komt neer op 7,8 miljoen doses met een optie op nog eens 3,9 miljoen. De levering gaat vanaf december alleen door als het vaccin het lopende onderzoek goed doorstaat, en wordt goedgekeurd.

Een dag later de ontnuchtering: het vaccineren van heel Nederland gaat wel een jaar duren. Op 16 november maakt Moderna de tussenresultaten van de 3e testronde van hun vaccin bekend: 94,5% effectief. Een pre ten opzichte van Pfizer is de houdbaarheid bij -20 graden Celcius in plaats van 50 graden kouder. Dat maakt de logistiek een stuk prettiger. Trouw waarschuwt: Een open vraag die voor zowel Moderna als Pfizer geldt is: hoe lang biedt een mRNA-vaccin bescherming? Maandag 23 november meldt AstraZenica zich met ronkende onderzoeksresultaten van de effectiviteit van het ‘Oxford’ vaccin. Die moeten daags erna worden gecorrigeerd. Is concurrentie slaags met wetenschappelijke zorgvuldigheid?

In de rij voor een vaccin?

Je zou verwachten dat we in gedachten al in de rij bij de plaatselijke sporthal of kerk staan om in soepele doorloop ons te laten inenten. Echter, het aantal mensen dat zich wil laten vaccineren tegen corona is de afgelopen maanden gedaald van 73% in juni tot 65% in september en 60% half november. De afname is het grootst onder jongeren en het kleinst onder ouderen. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS. “Dit zijn forse stappen in een daling”, zegt onderzoeker Peter Kanne. Vooral 18- tot 34-jarigen hebben wantrouwen (70%. Bij deze groep speelt ook mee dat velen denken dat ze niet tot de risicogroep behoren (33%).

Als ik af ga op mijn observaties tijdens een vluchtig bezoek aan Hoog Catharijne op 14 november heb ik er letterlijk beeld bij: een kleine minderheid die überhaupt met een mondkapje binnen rondstapt en een grote meerderheid die zich niets aantrekt van looplijnen om rechts houden, afstand te bewaren en als er toch maar vier mensen een slijterij in mogen gewoon als stel naar binnen gaan.

Hebben we de bocht genomen, afgerekend met het virus en de R onder de 1 gekregen?

Cafe Brecht is last stop before the RijksmuseumDe spectaculaire afname van het aantal positief geteste mensen, enkele dagen met bijna 1.000 tegelijk in het begin van de week van 8 november, werd 11 november deels teniet gedaan door een toename van 700 en 12 november weer 200 meer dan de dag ervoor. Op 17 november staat de teller op 4320, het laagste sinds 4 oktober. Zou de regionale avondklok en sluiting van middelbaar en hoger onderwijs echt vanaf 17 november van de baan zijn, zoals minister De Jonge op 11 november verwachtte? En blijft de sluiting van horeca tot half december van kracht? Geen versoepelingen, maar wisselende dagcijfers met 26 november 4506 of de 4499 op zaterdag 28 november niet echt beter dan een week ervoor. Opgeteld over een week waren er van 18 november-24 november bijna net zo veel nieuwe COVID-19 meldingen als de week daarvoor.

Carbid schieten buiten LonnekerHet kabinet is voornemens een algemeen vuurwerkverbod af te kondigen. Voor elke regel minstens een uitzondering, en dus is RTV Oost blij met de aangehouden mogelijkheid van de Veiligheidsregio IJsselland om carbid af te schieten, letterlijk en figuurlijk een uitlaatklep voor jongeren in onze regionen. En gelukkig, zo meldt NOS op 12 november, blijven ook knaltouwtjes, -erwtjes en sterretjes toegestaan!

Recht op funshoppen

In Rotterdam moeten alle winkels op Black Friday op last van de burgemeester eerder sluiten. Het is er te druk. Maakt dat indruk? Nee, zaterdag 28 november is het opnieuw veel te druk in de centra van Dordrecht, Rotterdam en Eindhoven en kunnen winkels minder lang openblijven. In Roermond moeten zaterdag de toegangspoorten van het Outlet Center dicht, zo druk is het. En onder de bezoekers zijn opvallend veel Belgen.

Verkeersdrukte vergelijkbaar met november 2019 (!)

Uit reisbewegingen van Flitsmeister gebruikers valt op te maken dat na de lichte dip in september het weer rap drukker wordt op de snelwegen. Verkeersaanbod is inmiddels vergelijkbaar met november 2019. Hoezo, we werken massaal thuis? Ja, ik inmiddels in de negende maand op rij. Heb  ik ergens een versoepeling of oproep van mijn werkgever of klant gemist weer naar kantoor te komen?

Een blik vooruit tot in de vierde golf

Coronamaatregelen sluiten Rassenbeekweg afNoem ons gek of overdreven. Aan het thuisfront is de negende maand thuiswerken aan de gang. De kinderen koppelen de hoogtepunten van het examenjaar aan het doormaken van de volgende golven. Uiterlijk tweede week januari 2021 zitten we in de derde golf na in Nederland op teveel plekken feestdagen met schijt aan een pandemie gevierd is. In februari/maart moeten de wintersporters toch hun pleziertje hebben en nemen ze direct wat ellende mee terug. En de dicht op elkaar gepakte serie Koningsdag, Hemelvaartsdag, Bevrijdingsdag, meivakantie en Pinksteren geeft dan een reële kans eindexamen tijdens de vijfde golf te moeten doen.

Jaap van Dissel (RIVM) brengt 28 november 2020 dezelfde boodschap met andere woorden. Hij ziet de tweede golf doorgaan tot in maart 2021 en coronamaatregelen tot in de zomer nodig.