Ad van Liempt – Nederland valt aan: op weg naar oorlog met Indonesië 1947

Wat ik op het VWO in de jaren ’80 amper bij Geschiedenis heb meegekregen en in de volksmond de ‘politionele acties is gaan heten, is na de neutraliteit tijdens de Eerste Wereldoorlog en de zelfverdediging tijdens de meidagen in 1940 aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in 1947 een opvallend offensief tegen de jonge Republiek Indonesië die het juk van Nederland als voormalige kolonisator van zich aan het afwerpen is met wat in retrospectief de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog heet. Amper bekomen van de verschrikkingen van het Nazi Duitsland regime in eigen land en de Japanse overheersing in de Indonesische archipel, zijn de militaire, politieke en staatkundige beslissingen cruciaal. Zet in de coulissen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika die zelf ook nog druk doende zijn de wereldkaart opnieuw in te tekenen en het lot van bijvoorbeeld het Indiase subcontinent, Australië, Maleisië en Singapore te bepalen en er liggen dan spreekwoordelijk genoeg mijnen voor onvoorzichtig manoeuvrerende hoofdrolspelers.

Ad van Liempt heeft de lezers met interesse voor de opmaat naar de oorlog met Indonesië in 1947 een enorme dienst bewezen door dagboeken en kranten uit te pluizen en interviews met direct betrokkenen te doen. De maanden mei tot en met juli 1947 kenmerken zich door polarisatie en tegenwoordig niet meer voor te stellen verzuiling op basis van politieke ideologie of kerkelijke denominatie, waarbij parlementariër professor Romme evengoed staatkundig hoofdredacteur zijn van een landelijke krant, en sluwe machtsspelletjes. Van vechtjassen als Generaal Simon Spoor die hoe dan ook Indonesië militair tot de orde wil roepen, zijn baas en landvoogd Huib van Mook die vanuit Batavia politiek Den Haag moet bewerken èn de contacten met het bestuur van de republiek onderhouden. Van Liempt laat in Nederland valt aan genadeloos zien wanneer de betrokken mannen wel of niet nuchter zijn, welke (zeer) geheime telegrammen zijn opgesteld en hoe het gewone volk (te) lang in het ongewisse is gelaten.

Over de auteur
Ad van liempt is journalist en programmamaker. Eerder publiceerde hij onder andere de bestsellers Kopgeld, dat in een aantal landen werd vertaald, De Oorlog (het boek bij de veelbesproken televisiedocumentaire van de NTR) en in samenwerking met het Nationaal Archief Jodenjacht.