Ronde over de Sallandse Heuvelrug tussen Haarle en Markelo

De aangescherpte maatregelen om besmettingen met corona in te dammen hebben opnieuw gevolgen voor mijn wandelagenda. De tochten verder weg in het land, voor het vervoer gebruik makend van de trein, zijn opgeschoven. Voor de komende weken heb ik met Routeyou routes uitgezet. Voor vandaag is dat een rondwandeling over de Sallandse Heuvelrug met het parkeerterrein bij bezoekerscentrum Erve de Pas / Sprengenberg buiten Haarle als vertrekpunt. Ik heb er om half acht ‘s ochtends – net wat te vroege aankomst, want de zon gaat pas om vijf over acht op – het hele terrein voor me alleen. Tijdens het half uurtje autorijden was de boswachter van het nationale park Sallandse Heuvelrug op NPO Radio 1 te horen met waarschuwingen dit herfstweekend de doorgaande toeristenweg (Holterbergweg) te mijden. Gesteund door politie zouden zonodig parkeerterreinen en toegangswegen afgesloten. Maar zo’n vaart zou het niet lopen, want het uitgestrekte natuurgebied kan heel wat bezoekers absorberen.

Paddenstoelen 1Anders had ik enkele weken geleden de 41e Amortocht die Wandelsport Haarle wilde houden gewandeld. Nu ga ik alleen op pad in zuidoostelijke richting, een fietspad met zandweg ernaast over het oostelijk deel van de Sprengenberg, hier 52 meter boven NAP, ook een deel van het Pieterpad. Paddenstoelen in de berm trekken mijn aandacht, net als een knalrode kunstroos die iemand op een tak van een eikenboom heeft vastgezet. Geregeld springt er een ree het bos in. Na een paar kilometers verschijnen ook de eerste plukjes wielrenners op de heuvels.

Ree wacht tot ik beweegNa ruim vijf kilometer ga ik rechtsaf voor weer vijf kilometer voornamelijk onverharde paden naar het zuiden. Menig bosperceel is gerooid en ook hier grazende reeën en veel kleurrijke paddenstoelen. Deze oostzijde van de heuvelrug heb ik voor zover ik weet niet eerder bewandeld. De N350 tussen Holten en Rijssen over en verderop even wachten op een voorbij snellende NS Sprinter. Een klein stukje graspad door een natuurgebiedje en ik krijg op 11 kilometer wandelen een picknickbank met uitzicht op vakantiebungalows van Landal Twenhaarsveld. Wandelbankje met uitzichtIk pauzeer er kort en volg dan de Discovery Trail naar en langs de Hondenvijver. Rond de plas ligt een breed zandstrand, maar staan ook waarschuwingsborden dat het grondwater ‘s zomers door de warmte gevoelig is voor giftige algengroei. Het zal menig vakantievierende ouders met kinderen moeite kosten hun kroost bij het water weg te houden.

Wereldtijdpad markering 945Op de Geskesdijk staan de houten palen met draaibare kubussen vol informatie over een jaar. De palen horen bij het Wereldtijdpad, dat in de gemeente Holten-Rijssen is uitgezet en voor elk jaartal met een memorabele gebeurtenis een paal in de berm heeft geslagen, diverse palen inclusief een QR code voor een video. Geen mens gaat al die informatie op een wandeling tot zich nemen, maar leerzaam is het zeker. Bloemen fleuren de dag opHet buurtschap Borkeld met stukken bos en een eigen Natuurmonumenten bezoekerscentrum strekt zich uit aan beide zijden van de doorsnijding die voor de snelweg A1 is gemaakt. Soms een klimmetje, dan slingerende landwegen en dan weer rechte stukken. Via het buurtschap Achterhoek – ik ben inmiddels uit Holten-Rijssen over naar de gemeente Hof van Twente – steek ik de N755 tussen Holten en Markelo over. In de verte steekt de Markeloseberg boven het landschap uit. Bijna drie kilometer asfalt op de Slagendijk, waar aan de noordzijde een enorme zandwinning is afgerond. Op de hoek met de Groenlandsdijk pauzeer ik op een elektriciteitskast.


Zendmast MarkeloOp de hoek met de Brummelaarsweg maak ik een foto van de zendmast Markelo die met de verwijdering van de analoge TV-antennes 25 meter ingekort naar 148 meter hoogte. De mast staat omgeven door bomen net aan de zuidoever van de Schipbeek. Wat hier aan boerderijen staat, heet samen Markelosebroek, ontdek ik verderop.

Grappig, vanmorgen heb ik kilometers in m’n herinneringen proberen op te duiken wat de voornaam van de beide business analisten uit de tijd dat ik projectmanagement deed bij OHRA Verzekeringen. Dat kostte wat moeite. Nu zie ik het straatnaambord Roudaalterweg waar één van hen ergens in een boerderij woont of woonde. Pieterpad markeringen zijn tot aan Holten op dezelfde route, in omgekeerde richting komen – het is nu duidelijk tweede helft ochtend – regelmatig in tweetallen optrekkende wandelaars met gids of kaart in de hand, de meesten gekleed op één dag wandelen, slechts één duo jonge vrouwen bepakt en bezakt voor een meerdaagse. Ik mag de snelweg A1 weer over naar Beuseberg. “Hand in hand de toekomst in,” heeft de plaatselijke buurtvereniging laten graveren op een plaquette op een zwerfkei.

Ingenieursbureau op plek voormalig OAD HoltenIn Holten zelf is het goed opletten wat de kort op elkaar volgende gesproken aanwijzingen van Komoot zijn. Voornamelijk steegjes achter huizen brengen me bij het spoorviaduct en kruising van de Deventerweg en Dorpsstraat. Als tiener ben ik vanuit Deventer hier heel vaak op m’n Batavus racefiets naartoe gereden om over de Toeristenweg de Holterberg te bedwingen. Dat ik er nu alweer heel wat jaren niet ben geweest blijkt, als ik op de plek waar jarenlang de Overijsselse Autobus Diensten (OAD) heeft gezeten, ingenieursbureau Aveco De Bondt in een nieuw kantoor zie. Zou de route nog langs de Canadese begraafplaats of Natuurmuseum gaan? Nee, waar auto’s en fietsen rechtsaf buigen, vraagt Komoot me min of meer rechtdoor te gaan, het Bergpad op. Zandwegen door het bos, eerst nog met villa’s aan weerszijden, best veel wandelaars ook op pad tot op de Heksenweg. Daar rust ik op zo’n 30km.

Struweel op HolterbergDe laatste tien kilometer is een mix van boswegen, brede zandpaden, soms een ATB-route. Het in 1998 onthulde Stevensmonument aan de Haarlerweg ter gedachtenis aan drie in 1944 vermoorde mannen is nieuw voor me. Even de heuvels af aan de kant van Nieuw-Heeten, maar na een kilometer weer de heuvels op, het bos in en over de heidevelden van de Sprengenberg, hier 46 meter boven NAP. De Palthetoren is nu nog goed verborgen achter de rodondendrons en in blad staande bomen.

Het tempo kan omhoog, want continu dalend tot bij het bezoekerscentrum. En zo staat het parkeerterrein Sprengenberg helemaal volDat is aan het begin van de middag een magneet voor recreanten. Hier valt me een stel ouders met een heel koor kinderen uitgedost met een knapzak en opdrachten voor een speurtocht op. Ik zou zelf nu geen kinderfeestje organiseren. Het parkeerterrein staat helemaal vol auto’s. Ik zal snel een plaats vrijmaken na net geen 40 kilometers volgemaakt te hebben. Anders dan beloofd, is het grotendeels grijs en kil gebleven. Tijdens het schrijven van het verslag is de zon uitbundig gaan schijnen. Tja, je kunt niet alles controleren of hebben.