Weg uit de waanzin van corona maatregelen aflevering 4

Links en rechts wordt het tijdelijk abnormaal van de coronacrisis aangegrepen om een nieuw normaal voor te spiegelen of te bewerkstelligen. Never waste a good crisis is enerzijds een waardevolle aanpak, totdat in deze maanden dierbare naasten aan het virus zijn overleden, na een IC-behandeling nog maanden aan het revalideren zijn. De geestelijke gezondheid onder landgenoten is er niet op vooruitgegaan toen ik opvallende inzichten uit de afgelopen paar weken, aflevering 3 publiceerde ik op 3 juni, verzamelde.

OV-gebruik tijdens de opstartfase

Bushalte Vaassen Centrum Wandeling rondom VeluweHet Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) hebben 1 juni 2020 het parlement gevoed met ideeën om het openbaar vervoer (let op de betekenis van deze twee woorden) te ontzien tijdens de spits tijdens de opstartfase na de coronacrisis, de eigen kweek van de kenniseconomie verder te schaden en toegankelijkheid van het hoger onderwijs verder te beperken, aldus een  artikel op ScienceGuide op 3 juni:

  • fysiek onderwijs aan hogescholen en universiteiten moet met 50% gereduceerd worden.
  • lestijden moeten ook na de crisis aangepast blijven tot de tijdspanne tussen elf uur ‘s morgens en drie uur ‘s middags en na acht uur ‘s avonds (ja, ik heb het niet verzonnen).
  • De negatieve effecten van volledig thuis onderwijs en werken kunnen verminderd worden door gradaties en combinaties te maken. Maar de planbureaus noteren daar wel bij dat reisbeperkingen voor studenten de toegankelijkheid raken van het onderwijs.
  • het recht op openbaar vervoer van studenten moet tijdelijk ingeperkt worden.

De argumenten van parlementariërs zijn generaliserend, niet doordacht. Ik zet er maar even de situatie in ons gezin tegenover:

  • “In het voortgezet onderwijs wonen leerlingen toch vaker dichter bij de school, dan bijvoorbeeld in het mbo of het hbo en de universiteit, waar er meer afstand is naar de instelling.” Oudste dochter studeert in Groningen, woont er ook en pakt de fiets naar de universiteit. De zes jaar hiervoor zijn per bus tussen Balkbrug en Zwolle afgelegd voor het VWO. Zoon woont thuis in Balkbrug, heeft z’n MBO in Zwolle gedaan, deels per bus, deels met eigen auto, en doet nu z’n HBO in Deventer en reist met eigen auto. Hij maakt geen gebruik van het OV reisproduct. Onze jongste dochter reisde tot half maart vijf jaar lang dagelijks met de bus naar Zwolle voor haar VWO. De jaren dat je geen OV reisproduct als onderdeel van je studiefinanciering krijgt, betalen de ouders het busabonnement, à €110 per kind per maand, overigens in één keer voor het hele jaar af te rekenen met de regionale vervoerder.
  • “Als meer mensen de fiets pakken dan ontlasten we het OV. Dat betekent wel dat wij de fiets echt ruim baan moeten geven. Bijvoorbeeld door een gratis OV-fiets bij een OV-studentenkaart of treinabonnement.” Prachtig, waar in Balkbrug, de Groninger wijk Beijum of bij een onderwijsinstelling zijn die OV-fietsen te vinden?
  • “Veel tourbussen staan nu stil omdat vakantiereizen nu niet doorgaan, die sector is zwaar getroffen door de coronacrisis. Kunnen die tourbussen niet ingezet worden om OV-capaciteit uit te breiden voor specifieke trajecten of doelgroepen?” daags nadat premier Rutte heeft aangekondigd dat we weer op vakantie kunnen.

De planbureaus hebben als uitsmijter de volgende redenering: “Op de korte termijn hebben deze maatregelen geen effecten op de economie. Op de lange termijn is er wel een negatief effect op de economie te verwachten. De kennisoverdracht van digitaal onderwijs is namelijk minder dan bij fysiek onderwijs. Onder normale omstandigheden leidt een jaar extra onderwijs voor een individu tot een inkomen dat circa 8 procent hoger ligt. Een half tot een heel jaar aan digitaal onderwijs kan er dus toe leiden dat de huidige generatie studenten uiteindelijk minder inkomen heeft.”

Wacht even:

  • Als er op korte termijn geen effecten op de economie zijn, waarom worden de maatregelen dan genomen? De bedoeling was immers onbenutte capaciteit buiten de spitsuren benutten? En als je studenten van 11-15u en na 20u ‘s avonds naar college laat komen, heeft dat direct gevolgen voor de economie. Wel eens van studentenbanen in de detailhandel en horeca gehoord?
  • Waaruit blijkt dat kennisoverdracht van digitaal onderwijs is minder dan bij fysiek onderwijs? Permanente educatie voor volwassenen vindt voor een groot deel via (online) zelfstudie plaats en is bedoeld om aansluiting met de markt en technologische ontwikkelingen te houden, niet om een hoger inkomen te krijgen.
  • Zeker, werk op HBO/WO niveau betaalt in het algemeen beter dan MBO of VMBO niveau. Waarmee de 8% wordt vergeleken, is niet aangegeven. Even onduidelijk is de claim minder inkomen te krijgen als je een half of heel jaar digitaal onderwijs volgt. Ik zou dan direct stoppen met het volgen van online trainingen! Op de hoogte van je inkomen zijn zoveel meer factoren van invloed, dat dergelijke stellingen net zo zinvol zijn als de inkomensplaatjes die elke Prinsjesdag worden voorgeschoteld. De Jan Modaal en Henk & Ingrid bestaan niet.

In het FD werd 5 juni ook geput uit het rapport OV-gebruik tijdens de opstartfase. Een afwegingskader voor beleidsmaatregelen. Het is aan te raden het rapport zelf te lezen naast of in plaats van de politieke voorkeuren, stokpaardjes en proefballonnen. De onderzoekers hebben veertien (!) mogelijke maatregelen die circuleren in politiek-maatschappelijke discussies en die op voorhand zinvol leken op impact op het gebruik van het OV, uitvoerbaarheid en economische en sociaal-maatschappelijke effecten in beeld gebracht. Hard kader is de 40-50% beschikbare capaciteit in het OV binnen de context van vraaguiitval vanwege economische reden of vermijding van het OV om gezondheidsredenen.

Maatregelen gericht op het beperken van (doordeweekse) sociaal-recreatieve OV-ritten, het verruimen van de openingstijden van winkels en voorzieningen en beperken van OV-gebruik door ouderen worden daarbij vanwege heel beperkte voordelen in termen van reductie van OV-capaciteit buiten beschouwing gelaten. Jammer, want juist vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief kan het zonder beperking per OV bezoeken van vrienden en familie en een dagje uit fors bijdragen aan de vrijheid en de essentie van openbaar vervoer. Los van wat beleidsmakers en politici voor ogen hebben, doen we dat als Nederlanders sinds mei in toenemende mate. Zie daarvoor mijn eerdere blogs, een doorsnee Journaal of Nieuwsuur uitzending over het OV deze weken, Facebook tijdlijnen van wandelaars of de beelden rond demonstraties in de grote steden.

De onderzoekers pleiten voor slimme combinaties en gradaties van fysiek en online werken en onderwijs volgen om de negatieve effecten van volledig thuiswerken en onderwijs op afstand te kunnen verminderen. Verwacht in de verdere toekomst een reserveringsysteem voor (langere) treinritten om de maximale capaciteit te bewaken. Zoals bekend, experimenteert de NS al enkele maanden met een groep bètatesters een app hiervoor.

Als gelovigen hebben we betere coping mechanismen

Ondertussen is het weer keet’n in Kampen

Discrimineren op leeftijd

Bejaarden kijken toe in BierumEconomen pleiten vanuit hun studeerkamers in hun blaadje ESB – als student kreeg ik ‘m ook – voor leeftijdsdiscriminatie. Zestigplussers zouden allemaal een stap terug moeten doen, in zelfisolatie gaan, de dertigminners krijgen vrij baan. Alsof de gezondheid, vitaliteit en levensstijl van elk lid van een leeftijdscohort gelijk is. Als je maar ver genoeg uitzoomt tot op macroniveau vast wel. Gelukkig is er voor de mening van een econoom ook minstens een vakgenoot met een tegengestelde meninig te vinden, zo lees ik in het FD. Gezondere geesten vragen te stoppen met hagel te schieten, doel en middelen meer in balans te brengen. Hoogleraar gezondheidsrecht Aart Hendriks van de Universiteit Leiden niet voor zich hoe je vijftig- of zestigplussers verplicht zou kunnen isoleren van de maatschappij zonder schade aan te richten. ‘Het is volstrekt onhaalbaar. Scholen zitten dan opeens zonder een deel van hun docenten, om maar een voorbeeld te noemen’, zegt hij.

Museumbezoek op 1,5m afstand? Stop ermee!

Museum De Fundatie ZwolleDirecteur Ralph Keuning van museum De Fundatie stond in april vooraan met zijn protocol om met 1,5m onderlinge afstand de (verlengde) exposities te komen bekijken. Ik ben zondagmiddag 7 juni met Museumkaart (de geldigheid is de week ervoor vanwege het drie maanden niet kunnen gebruiken verlengd tot en met 17 juni 2021) en vooraf online geregeld gratis e-ticket voor het 13.00u slot naar het museum geweest. Na 40 minuten stond ik alweer buiten. Zeker, de werken van in de DDR geboren schilders in CRUX en de Insomnia tentoonstelling van Annabel Oosterweeghel maakten indruk.

Afbreuk aan de sfeer en beleving deden de strepen, stickers, de éénrichtingsverkeer looproute en het gevoel dat er wel heel veel mensen binnen een cirkel van 1,5m van mij liepen, of de afwisseling van kamers voor één, twee, tien, en een onbeperkt aantal bezoekers files in de hand werken. Dit is niet hoe ik van kunst ‘moet’ genieten, niet in een theater of bioscoop, maar ook niet in een museum of galerie! Ik was blij dat ik het jaarabonnement voor de Museumkaart al betaald heb in betere tijden en niet voor dit korte bezoek de reguliere ticketprijs van €14 hoefde te betalen.

Geen reactie op protocol touringcarbedrijven? Dan rijden!

Bus voor Romereis Gymnasium CeleanumKoninklijk Nederlands Vervoer heeft een keurig COVID-19 protocol opgesteld. Er kwam geen reactie op, en dus stelden vijf grote busvervoerders 7 juni dat ze zichzelf gelijkschaarden met de vliegmaatschappijen, waar aan boord de 1,5 meter niet gehandhaafd wordt. Tot 1 juli gaan ze tot 30 personen per bus vervoeren en na die datum weer volle bussen. Eventuele boetes nemen ze op de koop toe.

Wie krijgt gelijk? Over twee weken weten we meer