Stouwen, maten en trekgaten rond Staphorst

Ik wilde eerst vandaag een etappe van het Pronkjewailpad Oost gaan verkennen tussen Bad Nieuweschans en Delfzijl. Vervolgens gooide het weer de plannen voor wandelen op vrijdag en zaterdag om. Vrijdagavond was de verwachting bijgesteld tot droog tot een uur of twee ‘s middags. Ik gooide mijn plan weer om, haalde het ontwerp dat ik voor een ronde ten westen van Staphorst op Routeyou had gemaakt op, nodigde Gerrit Lindenholz uit om mee te wandelen. Hersteld Hervormde Kerk aan Gemeenteweg StaphorstHij kan niet. En dus stap ik zelf rond half zeven in de auto richting Staphorst, waar ik even voor zeven uur naast het gebouw van de Hersteld-Hervormde Kerk aan de Gemeenteweg – met 4775 leden één van de grootste kerken van Nederland – begin aan m’n wandeling die langs het wandelnetwerk is uitgezet. Ik zou dus op de kaart of een lijst met paalnummers en looprichtingen – in tegenstelling tot andere wandelnetwerken geeft die in Overijssel niet per paal aan naar welk volgend knooppunt je loopt – maar heb toch liever de gesproken aanwijzingen van Komoot op de smartphone in m’n jaszak. Drie dagen geleden figureerde Staphorst met Borssele en Purmerend in een Nieuwsuur Lekker weg in eigen land achtige reportage over onverwachte plekken in Nederland nu we wat creatiever onze zomervakanties moeten plannen.

Relive ‘Staphorst – Zwartewaterland’


Dijk langs spoorlijinIk steek de Gemeenteweg over de Boslaan in, een fietspad tussen de bebouwing door naar het Notarisbosje. Dan over de stoep van de Prinses Beatrixstraat naar de Parallelweg, het einde van de bebouwde kom van Staphorst, dat binnen de gemeentegrenzen echtere en uitgestrekt buitengebied heeft. Een aantal weken geleden heb ik het stuk langs het spoor en de onverharde Hooistukkenweg ook gevolgd op een andere route. Nu is in het gisteren natgeregende zand goed te zien hoeveel reeën vanacht deze weg hebben overgestoken. Voor degenen die het aantal stouwen en maten willen meetellen, begint het hier met de Buitenstouwe de eerste dwarsweg, de Maatslootweg. In plaats van de Lankhorsterweg te volgen, neemt het wandelnetwerk een extra slinger over de Reeststouwe mee, dicht bij de meanderende grensrivier tussen Overijssel en Drenthe, de Reest.

Bermmonument op ReeststouweEen peloton op skeelers komt in volle vaart voorbij de helling van de Reggersweg over de A28 en Hoogeveense Vaart op. Ik heb respect voor hun spierkracht. Gerrit Lindenholz kent het groepje en meldt zaterdagavond dat Kevin van der Horst en z’n drie maten een 200km inline skate ronde door de omgeving reden. In de berm aan de oostkant valt me een moonument, een kruis met een sculptuur van een groep mensen op. Bermmonumenten maken het onverwachts en gewelddadig toeslaan van de dood zichtbaar. Fotograaf Jeroen Hansen legde er honderden vast en publiceerde in 2015 het boek Signs of Life.

Uitkijktoren ReeststouweBij de uitkijktoren Reestdal sla ik af, weer een onverhard deel van de Reeststouwe tot bij de A32, waar de snelweg rechtdoor lopen onmogelijk heeft gemaakt. Het heet na het viaduct over de A32 weer Reeststouwe. Een houten fotolijst benadrukt maar weer hoe mooi het landschap hier is, als je het autoverkeer wegdenkt. Bordjes van het wandelnetwerk van het Recreatieschap Drenthe richting de Reest maken me nieuwsgierig. Inspiratie voor een volgende keer. Spoorlijn en Werkhorst over en daarmee even Meppel aangetikt. Welkom op de Westerstouwe, de provinciegrens. Rechts de Meppeler wijk Koedijkslanden, links het buurtschap Slingenberg. Ik rust op een bankje met uitzicht op een vijver aan de Kastanjelaan.

Vakwerkhuizen in Berggierslanden MeppelOp de kaart is goed te zien, waarom je als wandelaar of fietser zo’n rare slinger moet maken Slingenberg uit, bij de Intratuin de fietsbrug over de Europalaan over om bij het fietspad langs de Hoogeveense Vaart uit te komen. In de driehoek tussen Slingenberg, de Hoogeveense Vaart en de Staphorster Grote Stouwe dat hier nog net Drenthe is, is de Meppeler nieuwbouwwijk Berggierslanden gerealiseerd. De aansluiting Europalaan op de Werkhorst en A32 afslag Meppel-Zuid is duidelijk een compromis geweest met zo min mogelijk impact op het Overijsselse Slingenberg. De dijk langs het water is druk met hardlopers, wandelaars en fietsers. Dat houdt bij de brug Garste wel op. Ik heb de brede, onverharde dijk naar de monding van de Hoogeveense Vaart in het Meppelerdiep voor mijzelf. Op de kaart is goed te zien hoe de Oeverlandenweg en de loop van het Oude Diep met de aanleg van de Verlengde Hoogeveensevaart in 1988 doorsneden zijn.


Henk-Jan op de grasdijk langs MeppelerdiepDan het eerste avontuur van de dag, ruim drie kilometer de gele route over de dijk langs het Meppelerdiep door meer dan kniehoog gras dat gisteren lekker natgeregend is. Als ik aangekomen in Baarlo bij een enorme picknickbank aan het water mijn schoenen uittrek, zitten die vol halmen en zaaddoosjes, de sokken kletsnat. Het meeste prut kan ik verwijderen, maar zonder schone sokken in m’n rugzak zal ik met de natte moeten doorgaan. In een hokje naast de picknickbank staat een koelkast met de uitnodiging als gast te genieten van een gratis versnapering. Nieuwsgierig open ik de koelkast: leeg. Boom langs dijk naar BaarloDrie kilometer lang over de slingerende dijk naar Zwartsluis is geen straf. Ik heb het stuk in de drie jaar dat ik van 1995-1998 in de Meppeler wijk Koedijkslanden woonde vaak gefietst. En ook vanochtend passeren me diverse fietsers. De wolkenluchten aan de horizon worden steeds donkerder. Met bijna 22km op de teller is het bij Het Bosch in Zwartsluis goed om te rusten. Krijg ik dat schip met zure appels voor de kiezen? 't Kleine Veer Zwolle ligt op de wal in ZwartsluisOp het vervolg langs de scheepswerven van Lok en Hebo, iets verderop zie ik nota bene ‘t Kleine Veer (het voetveer tussen Hattem en Zwolle) die ‘vanwege corona uit de vaart is genomen’ fris geverfd in een bok op de wal staan. Het gemaal Zedemuiden dat in 2010 is gerenoveerd houdt het Drentse en Overijsselse achterland droog en spuit overtollig water uit het Meppelerdiep in het Zwarte Water dat een kilometer of vijf verder uitmondt in het Zwarte Meer, sinds de aanleg van de Noordoostpolder een kritiek stuk voormalige Zuiderzee, waarvoor de balgstuw bij Ramspol is aangelegd.

Zicht op waterpartij in De Olde Maten vanuit vogelkijkhutHet Conradkanaal dat bij Staphorst begint, mondt hier bij het gemaal Kostverlorenzijl ook uit in het Zwarte Water. Het wandelnetwerk wil dat ik een slecht toegankelijke dam in het kanaal volg naar de petgaten aan de overzijde. De wandelaar kan hier beter geholpen worden. Daar is bij de aanleg van het ecoduct annex faunapassage geen rekening mee gehouden.

Hoeve Olde Maten ZwartewaterskloosterIk wandel over het brede fietspad/erftoegangsweg Zwartewaterskloosterweg langs het natuurreservaat Olde Maten. Mijn schoonmoeder is verderop in Zwartewatersklooster geboren en is opgegroeid in boerderij Olde Maten hier op nummer 3.

Bij de vogelijkhut glij ik bijna van de smalle treden af. Het uitzicht compenseert meteen. Eind 2019 werd moedig aangekondigd dat het gammele bouwsel in 2020 vernieuwd gaat worden inclusief een toegang voor mindervaliden. De plannenmakers hebben nog een half jaar 😉

Het routeontwerp door het proefgebied met laagveenmoeras is mooi en rustig, maar veronderstelt dat over de Oude Maatsloot een brug ligt. Ga ik terug, zoek ik verderop een brug? Links, rechts? Oranje markeringen voor kooikers in Olde Maten ZwartewaterskloosterIk besluit het met oranje tape om palen gemarkeerde pad naar links (het noorden) te volgen. Die brug over de brede Oude Maatsloot komt er niet, wel diverse planken om over stukjes moeras, sloten en trekgaten heen te komen. Eendenkooien in overvloed. Dit zeker avontuurlijke pad houdt een kleine kilometer verderop op bij een prikkeldraad hek. In dezelfde weg terug heb ik geen zin en ga maar langs de rand van enkele weilanden terug naar de Zwartewaterskloosterweg, gelukkig zonder een bezorgde of verbaasde eigenaar te treffen.

Als je dit zelf wilt wandelen, neem dan wel het wandelpad door het proefgebied, maar maak er een ronde van, zodat je weer terugkomt op de Zwartewaterskloosterweg. Voordat je afbuigt naar de terpen met wat boerderijen, het hoger gelegen deel van het buurtschap, kun je een wandelpad volgen dat je langs watergangen als de Kloosterzielstreng en Stadswijk uiteindelijk op de Stadsweg brengt met De Veldschuur, bezoekerscentrum voor dit prachtige gebied. Daar vandaan zul je dan een route terug naar Staphorst moeten uitstippelen.

Een man bij een bestelwagen houdt me aan en vraagt of ik hier bekend ben. Enigszins, en dus kan ik hem uitleggen waar hij De Velde 30 kan vinden. In omgekeerde richting kom ik weer bij de Conradsweg, waar ik voor de 3e keer rust. Het is me op de Conradsweg te druk, de Postweg lijkt wat rustiger. Gele route parallel aan Conradsweg niet begaanbaar vanaf Z65Als ik er direct het keuzepunt Z65 zie met een gele route in oostelijke richting, lijkt me dat interessant. Het onrkuid (distels, brandnetel) en braamstruiken staan er een meter hoog. Hier moet eerst iemand met een snoeischaar langs, wil je er kunnen wandelen. Ik keer om en vervolg de Postweg. Een man staat met z’n fiets bij een wandelbankje een sinaasappel te pellen en biedt spontaan aan ruimte voor me vrij te maken. Supervriendelijk, maar ik heb net gerust. Bij B&B Eben-Haëzer geeft een man aanwijzingen aan een kring voornamelijk vrouwen voor een warming-up in de tuin. Grappig om te zien in het voorbijgaan. Aan het Dekkersland, ook zo’n kilometerslange weg in Staphorst, gaat het voor het eerst echt regenen. De poncho om en doorstappen. Na enkele minuten is het weer voorbij. Aan de Klaas Kloosterweg West hetzelfde tafereeel, gadegeslagen door koeien die met me oplopen.

Zandweg naar Boertjessteeg StaphorstEr zijn met het rastervormige wegenpatroon in het buitengebied diverse manieren om in het centrum van Staphorst te komen, waarbij de opties om de A28 te kruisen beperkt zijn. Ik neem het Geerligsland langs het water, dan de onverharde Heidenhoogtenweg en Boertjessteeg (mooie straatnaam!), een klein stukje van D’Olde Dijk en dan het Jan Arendsland naar de Oude Rijksweg met een derde regenbui als traktatie. Boerderij aan Gemeenteweg StaphorstBij Hotel Waanders (Klazien en ik hebben er onze huwelijksnacht op 1 mei 1998 ondergebracht) mag de poncho weer de rugzak in en neem ik de laatste paar honderd meter langs de boerderijen en winkels aan de Gemeenteweg naar de kerk en Markt, waar de auto wacht. Met 40,6km heb ik me prima vermaakt, zeker afgezet tegen de dreiging van een verregend weekend.