Haarkloven op de rand van Twente op ronde vanuit Westerhaar

Vorige week zaterdag heb ik de ronde vanuit Mariënberg flink moeten inkorten vanwege een loslatende zool. Ik heb het restant van de route op afstandmeten.nl aangevuld om vandaag vanuit Westerhaar-Vriezenveensewijk in de gemeente Twenterand een nieuwe rondgang te maken door het noordoosten van Twente. De zandige hogere delen in het landschap worden hier haren genoemd. Die zijn deels afgegraven, bewoond (Westerhaar, Kloosterhaar, etc.) of nog steeds te bewandelen. Ik parkeer om kwart over zeven de auto op een nog leeg plein voor het Kulturhus De Klaampe en medisch centrum.

Relive ‘20200418 Westerhaar – Sibculo’


Ganzen met kuikens langs Veenkanaal WesterhaarIn de berm langs het Nieuwe Stroomkanaal stapt een stel ganzen met een groep kuikens rond. Ik gun ze hun plek en loop er met een boog omheen. Het kanaal komt uit op het Veenkanaal, waar ik langs de noordzijde de opgaande zon tegemoet ga. Weliswaar een asfaltweg, maar helemaal voor mij alleen. Ik passeer Free Peat, een verwerker van turf voor substraten en compostgrond. Het bedrijf zal een verdienmodel hebben en de vele op het buitenterrein gestapelde witte zaken niet gratis weggeven. Ik wandel het natuurgebied Engbertsdijksvenen in. Provincie Overijssel is er bezig met ‘herstel van het hoogveenlandschap’. Zicht op waterpartij Engbertsdijksvenen 2Er is teveel stikstofdepositie, versnipperde heide en grootschalige verdroging. Ik vind het huidige landschap een woestenij. Voorbij de entree ligt ijzerwerk (oude hekken?) in groepen bijeen, in plaats van afgevoerd te zijn naar een ijzerhandel, er is massaal bomen gekapt, heide geplagd met een kaalslag tot gevolg. Ik heb jaren geleden een paar maal eerder in het toen prachtige natuurgebied gewandeld, maar schrik hiervan. Mooier vind ik zelf het stuk bos met watergangetjes en plassen aan de zuidzijde van het gebied.

Waterval in BroekbeekHet Veenkanaal heet stroomopwaarts Geesters Stroomkanaal, dat verderop, een stuk smaller, Broekbeek heet en begint op de Duits-Nederlandse grens. Ik volg het fiets- en wandelpad langs het water, dat richting grens regelmatig hoogteverschillen moet overbruggen met stuwen, vistrappen en een heuse waterval. De bijna zeven kilometers zijn plezierig om te wandelen. Bij Broekbeke is de parkeerplaats goed gevuld en zie ik flink wat vissers genieten van hun hobby aan de vier vijvers bij deze uitspanning. Aangekomen op de Vasserdijk staat er wel een wandelnetwerkpijltje rechtdoor, alsof het gras langs de beek begaanbaar blijft, maar ik mis van de andere kant een pijl en kies er toch voor even de landweg te volgen en dan de Witteweg te volgen. Bij de Haarsloot zie nodigt een sticker van het waterschap Regge & Dinkel me uit om het pad ernaast te bewandelen tot op de grens. De Haarsloot heet aan Duitse zijde Godde. GrenzgrabenHet eerste stuk langs de Grenzgraben is nog redelijk begaanbaar. Dan houdt de weg op en heb ik met een brug in het vizier de keuze om langs een net geploegd akker door te lopen – géén wandelpad – of een stevig blok om te lopen door Duitsland en langs de Itterbeek terug te komen (met kennis achteraf). Je begrijpt dat ik hier de kortste weg neem. Bij de Itter kan ik over een zandpad weer verder. Boeren uit de omgeving droppen hier kiepwagens zand, dat enorm verstuift. Ik volg de grensweg, maak even een foutje door af te slaan naar Langeveen, heb het snel door en vervolg de gang langs grenspalen en over het smalle zandpad door Landgoed Huize Almelo – ja de graaf Van Rechteren heeft ook hier landerijen – om bijna vijf kilometer op de rand van Nederland en Duitsland gewandeld te hebben uit te komen op de N343.


Naaldboom bij moonscaping EngbertsdijksvenenAan de linkerhand liggen de Engbertsdijksvenen. De ‘oogst’ van de bomenkap ligt hier als berg houtsnippers. De provincie heeft bijvoorbeeld met de biocentrale Brouwer in Balkbrug een deal en zo wordt natuur biomassa en warmte voor de FrieslandCampina kaasfabriek. Met het kombord van Kloosterhaar in zicht ga ik het natuurgebied in en trek mijn jas uit en stop deze met de onderste helft van mijn broekspijpen in de rugzak. Het is merkbaar wat later op de ochtend. Andere wandelaars en hardlopers zijn ook op pad. Bij uitzichtpunt De Pluus verbaas ik me over de leegte om naar te kijken en wat verderop lijkt het veengebied eerder maanoppervlak dan heideveld. Ik trek via de Bergweg langs een veenplas. Voor ATB’ers is hier en ook op diverse andere plekken in en rond Sibculo een soort walhalla aangelegd met enorme hoogteverschillen, uitdagende vlonderpaden, bos, zand en water om te trainen. Aan de overzijde van de N341 ga ik zo snel mogelijk van het fietspad af de bossen langs de enkele tientallen meters lager gelegen na zandwinning overgebleven recreatieplas.

Kloostertuin SibculoPrecies om twaalf uur betreed ik de hooggelegen kloostertuin naast het voor wandelaars opengestelde kloosterterrein. Broeders des gemeenen levens, de kloosterorde die ook diverse gemeenschappen met zusters kende en gesticht werden in de tijd van de Moderne Devotie rond de in Deventer en omstreken wonende en werkende theoloog Geert Groote, hadden hier in de 14e eeuw een klooster voor verdieping van het geestelijk leven en uitvalsbasis voor de ontginning van toen nog woeste gronden. De vijf vakken in de tuin zijn thematisch gevuld met bloemen en planten uit de Bijbelverhalen, het plaatselijke kloosterleven e.d. De Stichting Klooster Sibculo heeft als visie om de kloosterkerk weer zichtbaar te maken en de directe omgeving opnieuw in te richten.

Kerk De Bron WesterhaarIk wandel langs het – nu gesloten – museum en kerk om vervolgens de Vleggedijk af te gaan. Landal De Vlegge ligt achter een strook met ATB paden. Torenvalk, een wandelpad om de bijbehorende recreatieplas, is wel opengesteld voor wandelaars. Aan het einde weer op de N341 aangekomen passeer ik de N36 en pak delaatste twee kilometers door de Rozenstraat en Veenstraat in Westerhaar-Vriezenveensewijk. Een leuke, afwisselende ronde van bijna 33km en andermaal prachtig lenteweer erbij!