Gezien: Sand Storm (2016)

      No Comments on Gezien: Sand Storm (2016)

Onlangs zag ik getipt door VPRO Cinema Sand Storm (2016). Dit filmdebuut van de Israëlische regisseuse Elite Zexer speelt zich af in een bedoeïenenfamilie in de Negev woestijn in het zuiden van Israël. Gelukkig spreekt de cast geen Hebreeuws of Engels, maar Arabisch. Zeker in de context van het plot, de scherp schurende banden tussen vader Suliman (Haitham Omari) die zich net een tweede vrouw heeft verworven, zijn eerste vrouw, Jalila (Ruba Blal) die zwaar gefrustreerd en wantrouwend in haar nieuwe positie staat, de 18-jarige dochter Layla (Lamis Ammar) haar zussen van wie lievelingetje Tasnim (Khadija Al Akel) de volgende in rij vrouwen is die te maken krijgt met een gedwongen huwelijk en beperkte mogelijkheden zich via educatie, vrienden en verkennen van de omgeving buiten de omheining van de nederzetting. De film opent met Layla achter het stuur van een pick-up en papa als rij-instructeur, ver buiten het zicht van bekenden in de woestijn. Dat Layla buiten haar ouders om een relatie heeft met een knul van een andere stam, valt helemaal verkeerd.

Hoewel Suliman niet onwelwillend staat tegenover hem, zwicht hij toch voor de druk van de eigen stamgenoten. Als Jalila haar echtgenoot uitdaagt een echte man te zijn en zijn hart te volgen, wordt ze verstoten naar haar ouders. Hoewel Layla de keuze lijkt te hebben met haar zusjes bij haar moeder en grootouders in te trekken, los te breken en elders in het land op eigen benen te gaan staan, naar Munir te vluchten oom met hem – zonder zegen van de eigen gemeenschap – een bestaan op te bouwen, stemt ze richting haar vader toch toe in het gearrangeerde huwelijk met een volslagen vreemde man. Tasnim gluurt door dezelfde tralies naar de kamer in de huwelijksnacht tussen Suliman en z’n tweede vrouw in het begin van de film als die van haar grote zus. Dit beklemmende shot markeert het open einde van de film. De suggestie dat de traditie het wint van vooruitgang en keuzevrijheid, een huwelijk uit liefde en waardering voor vrouwen in de familie is er één, de universele strijd van elke moeder en dochter als het gaat om mannen en de bescherming die je als ouder aan je kinderen wilt geven gebruikmakend van cultuur, onuitgesproken liefde en soms heel ongemakkelijke situaties maken de film persoonlijker, relatable.

De verbeten emotionele schade, de niet afgemaakte zinnen en het constante gebek onderling, het voeren van een huishouding met commando’s, de ander scholing en speeltijd ontzien omdat de vloer weer eens geschrobt moet worden, het niet echt met elkaar communiceren geven een indrukwekkende sfeertekening zonder held of obligaat happy end. Je kunt de film zien op Netflix.