Johnny Shabo – De genocide op Arameeërs in het kort

Dat het Turks-Ottomaanse Rijk een genocide op de Armeniërs heeft gepleegd en dat de Turkse regering die sinds de stichting van de staat in 1923 stelselmatig heeft ontkend, wist ik. Dat in dezelfde periode ook de Arameërs en andere christelijke minderheden van Grieks-, Katholieke- en Oosters-orthodoxe denominaties het slachtoffer waren, was nieuw. Johnny Shabo vult deze bladzijde in de geschiedenis in De genocide op Arameeërs in het kort. Een genocide betreft daden die gericht zijn op de vernietiging van een nationale, etnische, raciale of religieuze groep, zo definieerde de Verenigde Naties in 1948.

Arameërs en de verschillende Aramese talen hebben eeuwenlange wortels in het Midden-Oosten. Abraham en Sarah, Rebekka, Laban, Jakob, Lea en Rachel zijn bekende Bijibelse personen van Aramese komaf. Jezus Christus sprak Aramees, het evangelie van Marcus en brieven van Paulus, veel plaats- en persoonsnamen, plus typische uitdrukkingen als maranatha, hosanna en abba zijn voorbeelden van het Aramees in de Bijbel, dat tijdenlang de eerste wereldtaal was. De Arameërs werden al vroeg christen en herbergden in bekende plaatsen als Antiochië, Aleppo en Damascus grote christelijke centra.

In de aanloop naar en verhevigd tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben leiders van het Ottomaanse Rijk besloten de genocide uit te voeren. Het 70 pagina’s tellende boekje belicht de verschillende dimensies vann de genocide op de Arameërs: eliminatie van de elite, massamoorden, confiscaties, culturele genocide en ontkenning van de genocide. Er is aandacht voor de rol van Koerden als uitvoerders, de helpende handen van Jezidi’s en de diaspora.

Uiterst wrang is dat ook voor de Arameeërs de geschiedenis herhaalt in de 21e eeuw met de deportaties en moordpartijen in Irak en Syrië door Islamtische Staat. Geen heden zonder het verleden. Het is goed ook dit stuk geschiedenis te kennen om bewegingen, politieke keuzes en dergelijke in het heden te begrijpen.

Over de auteur

Johnny Shabo (MSc) was de voorzitter van de Aramese Federatie in Nederland. Hij speelde een prominente rol in het proces van de toenemende belangstelling voor de genocide op Arameeërs die plaatsvond in het Turks-Ottomaanse Rijk. Onder zijn leiding werd het opkomen voor de rechten van de vervolgde Aramese christenen in het Midden-Oosten een speerpunt van de Aramese Federatie.