Zomervakantie Berlijn 2019 deel 2

      No Comments on Zomervakantie Berlijn 2019 deel 2

In dit tweede deel van de terugblik op onze vakantieweek in Berlijn staan net als gisteren weer twee intensieve, afwisselende dagen op het programma. Uitvalsbasis is het Sorat Ambassador Hotel aan de Bayreuther Strasse, een zijstraat van de Kurfürstendamm.

maandag 12 augustus: Kijken met andere ogen of de andere kant op kijken?

Dak Sony Center Potsdamer Platz BerlinMet een stevig ontbijt achter de kiezen reizen we per metro naar Potsdamer Platz. Hoewel Sony als elektronicamerk niet meer de grandeur van de jaren ’90 heeft, heet het multifunctionele winkel- en kantorencentrum met het opvallende, gelaagde witte tipi-dak nog steeds Sony Center. De architectuur hier en in de directe omgeving is voor een fotograaf smullen. Via de Bernburgerstrasse (met een fraaie muurschildering en kerk) wandelen we naar de Schönebergerstrasse, waar de Berlin Story Bunker is. We bekijken hier in ruim 3 uur (!) de twee tentoonstellingen, Hitler: how could it happen? en The Berlin Story. Let wel: Hitler heeft deze dichtbij het Anhalter Bahnhof gebouwde bunker nooit bezocht of er verbleven. Het complex was een schuilkelder voor duizenden Berlijners gedurende de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog.

Berlin Story Bunker 2Hitler wordt hier niet verheerlijkt, wel in context geplaatst. Vanaf zijn jeugd in onder meer Linz, z’n machtsgreep, kortdurende gevangenschap, het schrijven van Mein Kampf tot en met de zelfmoord in de Führerbunker wat verderop aan de Vossstrasse. Behoorlijk wat mythes worden doorgeprikt. In talloze informatiepanelen, films, foto’s, voorwerpen en maquettes worden antwoorden gezocht hoe Hitler en zijn nazi regime heeft kunnen groeien en bloeien. In de Berlin Story maak je een tijdreis door de stad aan de hand van diverse thema’s, zoals de ontwikkeling van het stadscentrum, de opdeling in oost- en west-Berlijn, het werk van de Stasi en architectuur van bouwwerken.

Topografie des Terrors Berlin 2Moe en overladen met informatie lunchen we buiten bij een restaurant met uitzicht op de na de bombardementen alleen nog overeind staande façade van het oude Anhalter Bahnhof. Marianne wil nu zelf op de Vosstrasse de locatie van de ‘echte’ bunker van Hitler zien. Voor de goede orde: meer dan een informatiebordje zul je er niet vinden. De ondergrondse bunker zelf is volledig vernietigd. In de wandeling er naartoe bekijken we Topografie des Terrors, waar een met het Warsaw Rise Museum ingerichte tijdelijke tentoonstelling over de oorlogsjaren in Polen te zien is.

Detlev-Rodhwedder-Haus Berlin 2Het Detlev-Rodhwedder-Haus heeft een roerige geschiedenis, bij de bouw door Göring c.s. in 1935 het grootste kantoorgebouw van Europa, voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, daarna in 1953 tijdens de volksopstand van Berlijners tegen de DDR regering, tegenwoordig als Ministerie van Financiën. Bäre in Mall of BerlinDe Mall of Berlin met 300 winkels verspreid over de twee vleugels en drie etages, even verderop aan de Leipziger Platz, is, hoe hedonistisch ook, dan wel een plezierige afwisseling.

Voormalig asielzoekerscentrum op Berlin Tempelhof 6We hebben nog wat tijd en energie over en reizen per metro naar de Platz der Luftbrücke. Marianne wil zelf de voormalige luchthaven Tempelhof wel zien, waar in de tweede helft van de jaren ’40 de westerse geallieerden droppingen uitvoerden om de Berlijners van proviand te voorzien. Albert Speer, de hofarchitect van het nazi-regime, heeft hier een enorm terminalgebouw laten bouwen. Het vliegveld zelf is sinds 2008 niet meer voor vliegverkeer in gebruik. Je kunt er op de start- en landingsbanen en op de grasvelden recreëren. In 2014 werd per referendum besloten tegen bebouwing van het enorme terrein. Een jaar later werd besloten hier een asielzoekerscentrum in te richten (Wie schaffen das!). De containerwoningen, schooltjes en speeltuinen liggen er verlaten bij. En wat schrijnend te zien dat er stroomkabels aan het hekwerk bevestigd zijn. Hoe dichtbij wil je het verleden in het heden hebben?

Schnitzel en salades bij restaurant Elefant BerlinOm te wandelen is de rondgang om het gebouwencomplex eigenlijk niet geschikt aan het eind van de dag. We pakken vanaf Paradestrasse de metro terug naar Wittenbergplatz. ‘s Avonds eten we schnitzel op het terras van restaurant Elefant midden in de lokale gay scene tussen de regenboogvlaggen, hand in hand wandelende homostellen en naar een date (cruise) zoekende mannen. Kijken met andere ogen of de andere kant op kijken?

dinsdag 13 augustus:

Checkpoint Charlie BerlinWe beginnen de dag bij de Kochstrasse. Checkpoint Charlie, zowel een must-see tijdens een Berlijn-reis, maar ook een plaats om zo snel mogelijk weg te zijn. De acteurs die soldaatje spelen, zijn er gelukkig ‘s morgens nog niet bij om met toeristen op de foto te gaan. Met de bak aan musea en aan de Berlijnse muur herinnerende bezienswaardigheden laten we het Mauer Museum en het nieuwe 360 graden panorama op het verdeelde Berlijn van Yadegar Asisi links liggen. Deze ochtend zagen we in het Morgen Magazine op ARD hoe voor de omgeving van Checkpoint Charlie een bebouwingsplan gemaakt wordt. Het is nu een ratjetoe van ondernemingen die een boterham wil verdienen aan de toerist die denkt hier iets authentieks te vinden.

Sculptuur aan Bethlehemkirchplatz BerlinWe bekijken de sculpturen op de Bethlehemkirchplatz, drinken koffie bij Einstein Kaffee aan de Kronenstrasse en gebruiken er het toilet. We laten Marianne het Holocaust Monument voor de 6 miljoen omgebrachte Joden zien. Henk-Jan en Klazien bij Brandenburger Tor 3Langs de Amerikaanse ambassade wandelen we naar de Brandenburger Tor, waar elk moment van de dag een horde toeristen selfies aan het maken is. Wij ook, dat gaan we niet ontkennen. We bekijken de Reichstag en Bundestag. Online reserveren van kaarten voor een bezoek aan de koepel op het Rijksdaggebouw kon vorige week al niet meer voor datums vóór 21 augustus. Nu is de wachttijd bij de kiosk zo’n 2 uur. We nemen ons voor hier morgenochtend direct werk van te maken.

Siegessäule Der Grosse Stern Berlin 2Met bus 100 rijden we naar de rotonde Grosse Stern, waar sinds 1938 de Siegessäule (overwinningszuil) staat. De nazi’s vonden deze plek in het hart van hun beoogde wereldhoofdstad Germania beter dan de oorspronkelijke. Klazien en ik zijn al eens binnen in de zuil geweest. Dat is wel tegen betaling. We houden het vandaag bij de buitenzijde, de reliëfs met de overwonnen volken. Het Bismarck monument gaat op de foto, waarna we de bus 100 weer nemen naar Zoologischer Garten. Even geen oorlogen en beladen verleden meer.

C O Berlin museum 4In het aan fotografie gewijde C|O museum in het Amerika Haus zijn twee hoofdtentoonstellingen. Food for the eyes over stillevens van voedsel, recepten en verrassende beelden van vruchten. Als Feast for the eyes was deze tentoonstelling eerder in FOAM Amsterdam te zien. Zelf heb ik ‘m toen niet kunnen bezoeken. De tweede expositie belicht het werk van Elfie Semotan die vooral mensen portretteert.

Langs het spoor, een straat verderop is het Museum für Fotografie. Hier staat het oeuvre van Helmut Newton centraal. Na een al internationale carrière is hij zich sinds de jaren ’70 gaan toeleggen op naaktmodellen. Het naakte vrouwenlichaam met zowel de perfectie als de onvolmaakte kanten op het oog. Overdaad schaadt, zo is de indruk van Marianne en mij na het zien van zoveel, deels dezelfde foto’s, van de beste man. Er mag in het museum slechts op één punt wel gefotografeerd worden. Een selfie stick is als museumstuk aan de muur te vinden. De bezoeker wordt uitgedaagd een selfie te nemen tegen een verder neutrale achtergrond.

Een nevententoonstelling over de toekomst van fotografie sinds de nu honderdjarige Bauhaus beweging vinden we interessanter. De gelegenheid om met een VR-bril door een tentoonstellingsruimte te navigeren, pakken we natuurlijk mee. Klazien is bij C|O op het terras blijven lezen. Samen lunchen we aan de andere kant van het spoor bij Kamps op een picknickbank. Bubble Tea van Tudo Phoo Zoologischer Garten BerlinMarianne streept weer wat van haar bucket list: een bubble tea van Tudor / Pho.

Olympia-Stadion Berlin 2Met de metro gaan we naar het Olympia Stadion. Klazien en ik zijn er eerder geweest, maar gunnen Marianne ook een bezoek aan dit stadion dat bekend werd door de Olympische Spelen van 1936, destijds een prachtige gelegenheid voor nazi propaganda. In recentere jaren wordt er menig kampioenschap gespeeld. We bekijken het stadion binnen, kunnen helaas niet naar de klokkentorens op het maaiveld. Wel is het zwembad in gebruik. Hadden we dat geweten, hadden we de handdoek en zwemkleding meegenomen. Henk-Jans voet naast die van Arjen Robben Olympia-Stadion BerlinBekende voetballers hebben in een walk of fame hun voeten, de keeper z’n handen, laten afdrukken. Arjen Robben blijkt erg kleine voeten te hebben, als ik m’n maat 45 ernaast zet.

Dem Deutschen Volke aan Spreeufer 5‘s Avonds eten we pizza bij Muckrakers in de Marienstrasse in de wijk aan de overzijde van de Spree. Tegen negen uur zijn we na weer foto’s bij de Brandenburger Tor gemaakt te hebben aan de Spreeufer om de op de regeringsgebouwen geprojecteerde voorstelling Zum Deutschen Volke te zien. Parlementaire geschiedenis en een les in democratie in het naoorlogse Duitsland.