Gezien: Gagarin – First in Space (2013)

Hoe een boerenzoon de eerste ruimtevaarder wordt, één van de staatsburgers van de Unie van Socialistische Sovjet Republieken. In Gagarin – First in Space dient de ruimtevlucht aan boord van de Vostok 1 als kapstok voor veel terugblikken op de jeugd, vriendschappen, selectie als piloot, liefde en vaderschap, training als kosmonaut van Joeri Aleksejevitsj Gagarin (1934-1968). De spanning tot het laatste moment wie van de krimpende selectie moedige mannen gekozen wordt om als eerste gelanceerd te worden. Goed in beeld is de spanning, de duizelingen, maar ook de bevelstructuur om te komen tot de selectie, lancering, promotie tot majoor en propagandamiddel. De Russen zijn de Amerikanen te snel af en hoe risicovol de onderneming ook, geslaagd was ‘ie wel.

De door Pavel Parkhomenko geregisseerde Russische film heeft op het eind authentieke beelden verwerkt in de nasleep van de landing. Indrukwekkend zijn verder de inbraak voor eieren bij een Duitse buurman, de voelbare ongerustheid bij Yuri’s vrouw en de ontzetting bij Yuri’s vader als hij door dorpsgenoten wordt onthaald en gefeliciteerd met de ruimtevaart op 12 april 1961. Over de rest van Gagarin’s leven en zijn tragische dood bij een vliegtuigongeluk in 1968 zwijgt de film.

Jongensdromen die waarheid worden en het voor nog jonge kerels lastig is om met emoties om te gaan, open en eerlijk te zijn over hoe het echt met ze gaat, stemmen in het hoofd serieus nemen, maar ontwijkend antwoorden als het gaat persoonlijke geloofsvragen. Overigens is het interview met Colonel Valentin Vasilyevich Petrov in 2006 een mooi staaltje ontzenuwen van een mythe rond het al dan niet vinden van God in de ruimte. De film is te zien op Netflix. Dat scheelt een rit naar een videotheek in Moskou voor de DVD versie.