Pronkjewailpad van Wedde naar Bourtange

Het voornemen daags na het “verpulveren” van het warmterecord sinds er officiële temperatuurmetingen gedaan worden het Pronkjewailpad op te zoeken, stemde op Facebook diverse wandelaars ongerust. Het was goedbedoeld en als ik vanochtend onvoldoende uitgerust zou zijn of het niet vertrouwde, ging ik niet. Met bijvoorbeeld de op 44km uitgekomen wandeling in een snikhete kuststrook van het noordwesten van Kroatië vorig jaar zomer, weet ik hoe te handelen qua proviand, drinken, zout en frequentie van rusten.

Relive ‘Pronkjewailpad Wedde – Bourtange’


Henk-Jan in velden ronden WeddeDe fiets mag mee ‘buitenom’ over de A37 en A31, dus door Duitsland, naar Bourtange. Daar zet ik ‘m in de schaduw naast het informatiecentrum buiten de vestingwallen bij het Toeristisch Overstappunt aan de Willem Lodewijkstraat. Met de auto rijd ik door naar de Burcht in Wedde, waar ik vorige week geëindigd ben. Ik zet om kwart over acht de GPS logger en de Pronkjewailpad app aan en ga op stap. Het dorp is snel achter me, akkers en bloemen voor me. Ik volg het pad langs het Veelerdiep tot het punt waar deze samenkomt met de Ruiten Aa. Deze week zal ik vandaag nog regelmatig volgen of oversteken. Een stuk zuidelijker passeer ik de Mussel Aa.

Monument GiezelbargHet Giezelbaarg monument was tot 1803 een richtplaats waar vonnissen werden voltrokken die in de nabijgelegen burcht te Wedde waren geveld. Veroordeelden werden hier ter tortuir gesteld (gefolterd), opgehangen, levend verbrand of ‘ter water geworpen’ in de beek. Namen van 22 mannen en vrouwen die in eind 16e eeuw gedood zijn vanwege vermoede hekserij zijn op het monument gegrafeerd.

Koningsgraf Peter Huigen ter WuppingDe etappe heeft een hoge zandpadgarantie. Er staat een aardige bries die de merkbaar stijgende temperatuur dragelijk houdt. En de bospercelen en bomenrijen langs doorgaande wegen geven schaduw. Op de Westeresch buiten Smeerling is de eerste stempelpost, een onbemande naast een wandelbankje met uitzicht op graanvelden. Net naast de weg in de berm valt me het Koningsgraf Peter Huigen ter Wupping op. Het is een kunstwerk in de openbare ruimte van Peter Huigen uit Middelstum. Verderop in het buurtschap Smeerling – het kombord ligt weggegooid in de berm – ben ik 10 minuten te vroeg voor de opening van de Gasterij Natuurlijk Smeerling. Ik stempel digitaal en wandel door. Vanuit het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten kun je wandelingen langs leerpaden door de omgeving volgen. Verschillende graansoorten als haver, boekweit en zomergerst worden er verbouwd.

Ruiten Aa is doorwaadbaar gemaakt 2De Ruiten Aa is op diverse plekken doorwaadbaar. Wel apart met een brug een paar meter verderop, fotogeniek is het zeker zo een beek te kruisen. Nu meandert de beek weer, zeventig jaar geleden dachten boeren en waterschappen heel anders over het waterbeheer. De Aa’s werden gekanaliseerd. Ter herinnering ligt nu nog een sluis in het open veld. Geef mij de slingerende beek maar met wat ‘wildere’ natuur. Welkom in Vlagtwedde, waar in het dorp géén stempelpost is ingericht. De Tocht om de Noord ging in 2013 vanuit Sellingen via onder meer Vlagtwedde naar Winschopten. Nederlands-Hervormde Kerk VlagtweddeIk herken de Schoppenfabriek Streuding in het centrum en bekijk de buitenzijde van de Nederlands-Hervormde Kerk. Wat slingers door de bebouwde kom en daarna weer het open veld in richting de Ruiten Aa.

Zicht op Herberg De Van Bommel Hoeve VlagtweddeDe stempel van Vlagtwedde haal ik bij Herberg De Van Bommelhoeve, in 2013 ook op de route van de Tocht om de Noord. Met een oud-Groninger die er te gast is en de herbergierster praat ik uitgebreid over het Pronkjewailpad, de Tocht om de Noord, de strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda, de Schoppenfabriek, de natuur in Westerwolde, verschillende dialecten, etc. Ondertussen geniet ik van een glas thee. Verder langs zand- en schelpenpaden naar het Ruiten Aa-kanaal, waar het Bourtangerkanaal op uitkomt. Het onverharde pad langs dit kanaal volg ik 2 kilometer tot in de bebouwde kom van Bourtange. Anne-Mieke Hendriksen, ook een fervent wandelaar, heeft me via Facebook gevraagd even te gaan kijken bij haar ouderlijk huis aan de Tuinlaan. De etappes van deze weken laten keer op keer zien hoe klein de wereld is. Ze heeft in haar jeugd de vesting gebouwd zien worden. Ja, want de toeristische trekpleister is sinds de jaren ’60 van de 20e eeuw opnieuw aangelegd zoals het er rond 1742 uitgezien moet hebben. Vriese Weg BourtangeJe loopt dus in een goeddeels gerestaureerd en vernieuwd geheel, een soort openluchtmuseum. Ik ben er al verschillende keren geweest. Uithangbord 't Lutje Winkeltje BourtangeHelaas is het Lutje Winkeltje (taalkundig fout, ik weet het) gesloten. Digitaal stempelen dus. Wel geopend is de Nederlands-Hervormde Kerk. Die bekijk ik ook binnen. Nog wat blikken in de straten – het wordt nu echt te warm om te wandelen – en terug naar het informatiecentrum voor een stempel van Bourtange (“Wij zijn nummer 20 op de kaart”). Volgend weekend wordt in het fort Vesting Spectaculum gehouden: de tachtigjarige oorlog komt er weer tot leven. Vijftien jaar geleden zijn we er zelf geweest. Lachend denken we terug aan onze nu 2 meter lange zoon die toen als de dood was voor de schutterij.


Ik drink nog eens een halve liter, de vierde op de tocht, pak de fiets en peddel terug naar Wedde. Het is nu 33 graden buiten. Al snel heb ik weer een droge mond en zo gaat er op de parkeerplaats bij de burcht nog een halve liter in. Al met al is er meer dan 3 liter vocht, vier krentenbollen en wat zoute pinda’s weggewerkt op de tocht. Thuisgekomen en gedoucht (tja, daarna zweet ik nog heftiger) ben ik anderhalve kilo lichter dan vanochtend. Verdampt aan de oostgrens.