Pronkjewailpad van Grootegast naar Nienoord

Het heeft even geduurd sinds de aankomst 21 april 2019 met Herman Stuut in Grootegast, dat ik weer tijd en gelegenheid heb om de volgende etappes van het Pronkjewailpad te wandelen. De Vierdaagse Deventer, gevolgd door de peesplaatontsteking en de korte stukken in de afgelopen weken om te testen waar de pijngrens ligt. Ik heb wat stukken Pronkjewailpad ingekort tot 20-25km op een dag. De ervaring leert dat elke wandeldag meer tijd bij ondernemers, kerken, galerieën, etc. wordt doorgebracht dan gepland. En dat is precies waar de rondgang door de provincie Groningen om gaat: genieten van gastvrije mensen, afwisselende landschappen, natuur, cultuur en architectuur. Ik ga wandelen en neem meeTussen Grootegast en landgoed Nienoord bij Leek is geen busverbinding. Ik los dit op door de fiets mee te nemen naar het noorden en die bij het informatiecentrum Nienoord en dan met de auto door te gaan naar het parkeerterrein bij de Poiesz supermarkt in Grootegast, de laatste stempelpost in april.

Relive ‘Pronkjewailpad Grootegast – Nienoord’


Zicht op Wolddiep in GrootegastOm kwart over negen loop ik via de Hoofdstraat door het dorp Grootegast naar het oosten. Het café De Klap aan het Grootegaster Hoofddiep zou qua ligging prima doorkunnen voor een stempelpost, maar is het niet. Het uitzicht over het water is wel mooi. Dan het jaagpad langs het diep, een stuk door een weiland en bomenlaan en de rustige landweg De Tenten. Als ik op een gemaal rechts van me Wetterskip Frslân zie staan, begrijp ik dat de watergang ook de provinciegrens is.

Vier kilometers verder kom ik in het streekdorp Lucaswolde. Bij een huis aan de Hooiweg is mijn eerste stempel van vandaag te halen. Dat één van de fietspaden onderweg Kloosterpad heet, is te danken aan de Susteren van Reyde die hier een klooster lieten bouwen. De dorpskerk van Lucaswolde fungeerde als kapel van het klooster. De kloostergebouwen zijn in de Tachtigjarige Oorlog vernield en de kloostergemeenschap is vervolgens opgeheven. Markering Sint LucaspadDe leeuw die in het wapen van het dorp Boerakker even verderop voorkomt figureert, staat ook op het logo van het Sint Lucaspad, de luxe naam van het Boerakker Ommetje, een gemarkeerde rondwandeling van 10km.

UitkijktorenEven ten zuiden, aan het Dwarsdiep ligt een natuurgebied in de polder de Oude Riet. Vooral voor vogelaars is dat een geliefd oord. Ik beklim de houten uitkijktoren, dat inderdaad qua uitkijkgaten voor zittende vogelaars is gebouwd, niet voor lange mannen als ik. Opvallend is het grote aantal blikjes Redbull op de grond rond de toren. Vogelliefhebbers die wakker moeten blijven of medegebruik door anderen?

Het geraas van het verkeer op de A7 is noodzakelijk kwaad. Twee kilometer verder ligt het dorp Nuis. Van Marum, Nuis, Niebert tot in Tolbert is het typische coulisselandschap als gevolg van het recht op opstrek van veengronden te zien. Kerk Nuis 2Het Streekmuseum ‘t Rieuw is gesloten. Ik ga eerst aan bij de Hervormde kerk, een 13e eeuwse zaalkerk in romano-gotische stijl op een kunstmatige heuvel. In de kerk hangen onder meer twaalf rouwborden van de families Van Teyens en Fockens, bewoners van de Coendersborgh. Naast een stempel neem ik een kwartetkaart met rouwborden mee. Het is de bedoeling deze in andere opengestelde kerken van de Stichting Oude Groninger Kerken te ruilen of een kwartet compleet te maken. Sculptuur Molukker bij Kamp NuisTussen kerk en Coendersborgh heeft tot 1964 Kamp Nuis gestaan, dat in 1941 als werkkamp ingericht werd. Een sculptuur van een omkijkende Molukse man herinnert aan het naoorlogse gebruik als kampement voor Molukkers.

Stempelkastje aan CoendersborghBij de Coendersborgh heb ik geluk. Volgens de Pronkjewailpad app is de stempelkast aan de zijkant van de borg te vinden. Het borgterrein is echter met een hek afgesloten. Laat er nu net een vrouw met haar twee kleine koters aankomen en het hek openen om boodschappen te gaan doen. Ik vraag ze of ze weet waar de stempelkast is, maar blijkbaar is deze vraag niet eerder gesteld. Ik mag zelf gaan kijken en heb snel de kast met stempel gevonden. Thee met appelgebak bij Het Knooppunt NuisHet Knooppunt, een minicamping, B&B en koffie- en theetuin wordt warm aanbevolen in de app, dus geniet ik na het stempelen van een glas thee en appelgebak met slagroom op het terras in de schaduw. De eigenaar is gastvrij, knoopt meteen een gezellig gesprek aan zonder andere klanten uit het oog te verliezen.

't PadIn april 2016 liep ik hier in omgekeerde richting. ‘t Pad, deels fiets- en schelpenpad, slingerend achter bebouwing en door bossages, is een eeuwenoude verbindingsweg over de zandrug tussen Marum en Tolbert, onderdeel van het Malijkse pad, één van de oudste voetpaden van Nederland. Terecht dus dat dit pad naar het Iwema Steenhuis uit 1400 in Niebert opgenomen is in het Pronkjewailpad. Molen NiebertHet museum annex stempelpost is gesloten, dus goed voor een digitale stempel en wat foto’s van buiten het hek. Ik loop door naar de Nieberter Molen, een onbemande post waar de stempel buiten te vinden is. Een klein eindje op ‘t Pad en dan een paar kilometer langs De Holm, wat minder boeiend.

Railict Drachtster Trambaan TolbertInteressant wordt het bij het zien van het railict van de Drachtster Tramlijn, die hier van 1913-1985 (vrij recent dus pas opgeheven!) de dorpen verbond. Weet je ook weer waarom je in Tolbert een Trambaan als straatnaambord hebt. Ik heb nog nooit van De Postwagen gehoord, maar voor dit restaurant staat op de A7 een verwijzing in de berm, trekt vanmiddag een groep vriendinnen en een vrijgezellenfeest voor dames. Mosterdsoep en brood als presentje De PostwagenIk kan niet rustig om me heen kijken, maar word aan het werk gezet door het personeel. De stempel ligt namelijk in munitiekist met een slot, waarvoor vier letters uit vier rebussen ingevoerd moeten worden. Het kost me echt even tijd om de juiste woorden te vinden, terwijl intussen een plankje met mosterdsoep, een bakje verse mosterd en stokbrood wordt klaargezet. De moeite wordt beloond! Kerk Tolbert 2Aan de zijkant van de kerk hier in Tolbert haal ik de volgende stempel. Dan twee kilometer doorstappen langs de Oldebertweg voor een volgende verrassing aan de rand van Leek.

MG bij Hofman Leek 1Sinds kort is Hofman, een handelaar in classic en sports cars, ook een pronkjewail en stempelpost. Ik krijg bij binnenkomst in de grote hal vol glimmende auto’s meteen koffie aangeboden. Nee, niet om door een autoverkoper verleid te worden een wagen te kopen, maar de eigenaren en andere stamgasten in de kantine over het Pronkjewailpad, Expeditie Grunnen en de TT in Assen te kletsen. Ik mag en kan naar hartelust fotograferen, delen = fijn, want gratis reclame, zo komt de eigenaresse me nog vertellen.

Interieur Adelskerk MidwoldeVia de Oude Zuiderweg, het Groevebos en een paadje achter de woonwijk kom ik bij de N372, steek ik over en wandel Midwolde in. Aan het hekwerk om de kerk staan aanmoedigingen in het Nederlands, Duits en Engels om de beroemde kerk te bezoeken. Wat maakt deze kerk beroemd, loop ik nog te overdenken, als ik naar binnen struin, een stempel zet en ontvangen word door een vrijwilliger die meteen met z’n uitleg begint. Hij neemt me mee langs de kansel, de kerkbanken voor de families die het ‘naastgelegen’ Nienoord bewoonden, de restauraties, het met beton stutten van de losgezaagde toren, het orgel, de vensters en de rouwborden aan de wanden. Wauw, dat heet gewoon een privérondleiding!

Museum NienoordIn zuidelijke richting wandel ik het landgoed Nienoord op. Op zondag is hier een zomerfeest. Ook nu klinkt er steeds luider live muziek. Goed, dat blijkt een band met dansend publiek op het terrein van de borg en het museum te zijn, een besloten gezelschap, want het hek is gesloten. Dan een digitale stempel van Leek en volgende week vrijdag een nieuwe kans wel in het museum te gaan kijken, per slot van rekening een volwaardig pronkjewail op het Pad.


Mijn fiets staat nog keurig in het rek bij het Toeristisch Overstappunt bij het Informatiecentrum. Geholpen door OSMAnd peddel ik door het landgoed terug via Tolbert, Boerakker, Bakkerom en Kuzemerbalk naar Grootegast. Als ik twee in hetzelfde zwarte Pronkjewailpad t-shirt geklede mannen aan komen zetten, groet ik ze. Thuisgekomen zie ik op Facebook dat dit waarschijnlijk Kor van Timmeren met wandelmaat Pieter is geweest. Bij de Poiesz staat de Superb in de blakende zon. Daarvoor is airco uitgevonden. En pas wanneer ik stilzit in de auto breekt het zweet me aan alle kanten uit. Buiten is het 31 graden Celcius. Met m’n linkervoet ging het net goed, de 2,5 liter vocht was nodig, voor de rest was het prima toeven in het Westerkwartier.