In een lekker vaartje op de pedalen rond de Dedemsvaart

Het voordeel van in een flink tempo fietsen is dat ik op een vrijdagmiddag veel verder kom dan tijdens een zaterdagse wandeling. Op fietsknoop.nl heb ik een 64km rondrit voor vanmiddag uitgezet met start en finish aan huis in Balkbrug. Rond de Dedemsvaart richting Hasselt. Dat is landelijk, weilanden met koeien, akkerbloemen, bomenlanen, maar ook rivierdijken en leidingen en het ruitenpatroon van verkaveling na vervening.

Relive ‘Rondom de Dedemsvaart’


Kunstwerk In de Bocht VinkenbuurtIk ken de omgeving goed èn wil op tochten zoals deze degene die het Reestdal of de IJsseldelta nog niet kent, een goede indruk geven van wat er te zien en te beleven is. Een kilometer ten zuiden van Balkbrug ligt De Ommerschans, in de middeleeuwen een doorgang in de moerassen alhier en dus een schans om passerend verkeer in de gaten te houden. Vanaf de 19e eeuw vestigde de Maatschappij van Weldadigheid hier een strafkolonie waar bedelaars die in een andere kolonie de regels overtraden verbannen werden. Het verleden wordt op verschillende manieren zichtbaar gemaakt, je kunt er heerlijk enkele kilometers wandelen of je aansluiten bij regelmatig georganiseerde rondleidingen met gids van de Historische Vereniging De Ommerschans.

Kerk VinkenbuurtHet buurtschap Vinkenbuurt met lintbebouwing langs de Koloniedijk heeft een eigen kerkje. De route van het fietsknooppuntennetwerk zigzagt om je het idee alsmaar een rechte weg te volgen te ontemen. Na de weidse uitzichten zijn de haast knus op elkaar staande rietgekapte boerderijen aan het Oosterveen verrassend en jaloersmakend. Zo wil menigeen wel wonen! Grote Kerk NieuwleusenIn Nieuwleusen rijd ik langs de Grote Kerk en historisch museum Paltehof en ga op de Middeldijk weer naar het westen. Van mijn hardlooprondes weet ik dat je vanaf de Ommerschans zo ongeveer rechtdoor kunt blijven lopen tot op de Veldweg. Ideaal voor de trainingsrondes voor een halve marathon: blik op oneindig en gáán! Ik maak bij de in 2017 opnieuw ingerichte Buldersleiding een foto van de reflectie van de wolken. Bij vertrek uit huis was het nog grijs, inmiddels schijnt de zon uitbundig. Intrigerende straatnamen als de Engelandsweg en Buitenlandsweg schieten voorbij, bij Molen Massier mag het rustiger. Een cruciaal knooppunt-bordje mist. Ik ga op richtinggevoel naar het noorden en sla bij het buurtschap en gelijknamige straat Ruitenveen af.

Zicht op BuldersleidingIk twijfel of ik het bord ‘agressieve buizerd’ ga fotograferen, wanneer het dier mij heeft ontdekt en een paar rondjes over me heen zwiert. Aan De Haar ten oosten van de N48 heb ik er enkele lentes bij het hardlopen ook last van gehad, toen echt agressief, nu kan ik erom glimlachen. Op het Westeinde aangekomen zijn er ook weer knooppunt-bordjes. Tegen de groepjes scholieren in fietsend, zij uit Zwolle naar Nieuwleusen, is het hier tegen de wind in bikkelen. Voorbij de spoorwegovergang sla ik af, langs de Steenwetering. Deze watergang loopt door, wisselt van naam em mondt als Groote Grift met de Dedemsvaart bij Streukel uit in het Galgenrak, een oude rivierarm van het Zwarte Water. Tussen de A28 en de Hessenpoort met het enorme Wehkamp distributiecentrum is niet inspirerend, de Markteweg over en de Haersterbroekweg op heb ik de wind vol in de rug. Een versnelling hoger dus.

Fiets bij wandelbankje aan GennerdijkLinksaf naar de havezate Den Doorn en vervolgens de dijk op langs de uiterwaarden van de Overijsselse Vecht. Tijd voor een rust na 32km fietsen. In het buurtschap Genne is mijn schoonvader opgegroeid. De smalle dijk volgend naar Holten en Streukel blijft leuk, zeker met dit mooie weer. Liefhebbers kunnen bij het in 1925 gebouwde gemaal Streukelerzijl bij een verhalenpomp luisteren naar een verhaal over de omgeving. De volgende vijf kilometer gaan over het fietspad langs de zuidoever van de Dedemsvaart, het kanaal dat baron Van Dedem in de vroege 19e eeuw liet aanleggen als verbinding tussen Hasselt en Gramsbergen om de gewonnen turf uit de veengebieden naar de Randstad te kunnen vervoeren. Bij Gramsbergen komt de in Duitsland ontspringende Vecht ons land binnen en hier bij Hasselt mondt de Overijsselse Vecht uit in het Zwarte Water. Tegenwoordig liggen dorpen als Nieuwleusen, Balkbrug, Dedemsvaart en Lutten langs deze gedeeltelijk gedempte vaarweg. De autoweg N377 over en langs het tracé maakt sneller vervoer mogelijk.

Welkom op de Bisschopsschans RouveenAangekomen bij De Lichtmis mis ik weer knooppunt-bordjes en besluit een eigen route naar Balkbrug te rijden, oriënterend op de omgeving en met flink wat wandelervaring op zak. Een stel wielrenners gaat me voorbij op de Schansweg richting Staphorst. Ik sla af, de klinkers van de Leijenweg op om bij de Bisschopsschans aan te gaan. In 1665 – het jaar dat de Tweede Engelse Oorlog uitbrak – werd deze aangelegd. Nu ligt Rouveen niet aan zee, maar de bisschop van Munster, Bernard van Galen (Bommen Berend), rukte vanuit het oosten de nog jonge republiek binnen.Legeraanvoerder Johan Maurits van Nassau-Siegen liet rond Zwolle versterkingen aanrukken, maar de aanleg van de Bisschopsschans was nog niet voltooid, toen in het Rampjaar 1672 Bommen Berend tijdens zijn opmars het kampement plunderde en verderging. Een militaire functie heeft de schans nooit meer gehad. Tegenwoordig is het gebied een waterberging en zijn de contouren van de stervormige schans zichtbaar gemaakt en open voor wandelaars.

Van Reel in RouveenTot het enkele kilometers zuidelijker gelegen windmolenpark Tolhuislanden in 2012 werd geopend, waren de drie windmolens uit 2003 van windpark Spoorwind in het buitengebied van Rouveen de enige windmolens in de provincie Overijssel. Met de twee recentere windmolens aan de A1 bij Deventer telt Overijssel er anno 2019 slechts 17. Dat ziet er in Flevoland, Friesland en Groningen wel anders uit. Goed, dan weet je waar je naar kijkt onder het rijden langs de Uithofsweg en Sluitersweg. Het spoor en Domineesakker over naar het oosten. Even rechtsaf en dan linksaf het fietspad langs de autoweg via Nieuwleusen naar Balkbrug volgen is me te makkelijk. Dus ga ik linksaf naar Punthorst. De boswachterij houd ik links van me, terugdenkend aan de vijf jaar geleden gewandelde Trage Tocht in ontwerp op de rand van bos en boerenland om de hele boswachterij heen. Het blijft een bizar èn leuk idee. Het buurtschap De Maat is de westelijke punt van de gemeente Hardenberg – de gelijknamige stad is ruim 30km verderop – en dan is het op de Westerhuizingerweg na 60km fietsen weer even tijd om af te stappen en wat te eten en drinken. Daarmee kan ik de ook de laatste kilometers in een vaartje van 20km afleggen. Over de Kievitshaar en Nieuwe Dijk langs natuurgebieden, De Haar op langs de campings en dan de Meppelerweg af, het dorp Balkbrug in. In de middagspits heeft het autoverkeer op het kruispunt meer tijd van de verkeerslichteninstallatie dan de fietsers. Geduld en dan de laatste paar trappen om thuis te komen.