Gezien: El fotógrafo de Mauthausen (2018)

Allerhande aspecten uit de Tweede Wereldoorlog zijn sinds 1945 verfilmd. En toch lukt het regisseurs keer op keer om verrassende plots te vinden. Getipt door de VPRO kwam ik bij Netflix de Spaanse film El fotógrafo de Mauthausen (2018) over Francisco Boix. een Spanjaard die net als vele andere landgenoten door de Nazi’s werd afgevoerd naar het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen, maar dankzij zijn talent voor fotografie en het ontwikkelen van negatieven niet op één van de 35 bekende manieren in of rond het kamp het leven liet. Spaanse communisten hebben elkaar en hun taal waarmee ze soms een voordeel hebben ten opzichte van de bewakers en het kader. Fransisco/Franz is erop gebrand bewijsmateriaal over wat er in het kamp gebeurd is en welke Duitse officieren op bezoek zijn geweest en dus wisten van de marteling en vergassing van gevangenen. Formeel is de opdracht propagandafoto’s maken van een ogenschijnlijk keurige bedoeling in het kamp of gelukkige gezinnen van de officieren.

Hoe smokkel je negatieven het kamp uit? Hoe verstop je ze tot er een veilig moment komt ze aan de wereld te delen? Heb je je leven ervoor over? Hoewel de camera’s op tijd wegdraaien bij een genadeschot, ophanging of andere marteling, is de film hard en in het Spaans en Duits om dicht bij de historische gebeurtenissen te blijven. Géén ingeslopen romance, een held die ongedeerd blijft of totaal ongevoelige Duitsers. Er zijn Spanjaarden die niet willen meehelpen, Duitse vrouwen die bij een executie staan te huilen en ten leste zelfs de opdrachtgever van Francois die inziet dat veiligstellen van gefotografeerde scènes belangrijk is.