Wandelen rond cultuur, educatie, natuur en oorlogsverleden tussen Ede, Wageningen en Heelsum

Vandaag stap ik met de wandelgids Wandelen naar de campus, een GPX track voor een lijnwandeling met een aanloop vanaf Ede-Wageningen en een verlenging langs de route van de Limeswandeling naar Arnhem ‘s morgens in de auto en geniet ik van de mist en opgaande zon op de A50 en A12 richting Ede. Het belooft een zonnige dag te worden. Wat is het alweer lekker vroeg licht. Wandelen kan al vanaf half acht zo te zien. Geen reden meer om georganisseerde tochten na half negen te laten vertrekken. Het kriebelt, ik heb er zin in!

Relive ‘Rondwandeling Ede – Wageningen – Randwijk – Heteren – Heelsum – Renkum – Ede’

Ede – Wageningen

Hotel Reehorst EdeOp de tijdelijke P+R locatie tussen het station Ede-Wageningen en het ENKA-terrein is plek genoeg ‘s deze vroege zaterdagmorgen. Ik loop door de wijk Heimanslaan naar het hotel- en congrescentrum Reehorst, dat zo te zien een behoorlijke upgrade heeft gekregen sinds de tijd dat er lezingen en congressen van christelijke signatuur werden gehouden, enkele decennia geleden, hoor. Net als op het ENKA-terrein en de voormalige kazernelocaties rond Ede, vind ook aan de Reehorsterweg sanering en nieuwbouw plaats. Als grote werkgevers wegvallen en bijbehorende infrastructuur beschikbaar komen, moet je leefbaarheid opnieuw vorm geven. Christelijke Hogeschool Ede kenniscampus 1Het zal al gauw 15-20 jaar geleden zijn geweest dat ik voor het laatst op de Christelijke Hogeschool Ede ben geweest voor training voor het coachen van kerkelijk werkers. Diverse gebouwen zijn erbij gekomen. Samen met andere onderwijsinstellingen is de Kenniscampus Ede gecreëerd. Enthousiastelingen kunnen selfies maken met CHE in het wit op tegen de achtergrond van het campusterrein. En ja, waarom zou ik achterblijven?

Monument voor de Middeleeuwen van Roland SohierLangs de Bovenbuurtweg ben ik zo Ede uit, de A12 overgestoken in het buitengebied. Hier tussen de buurtschappen Hoekelum en Nergena zijn enkele Klompenpaden (Breukerengpad en Harsloërpad) uitgezet, is een manege zonder drempels en een monument voor de Middeleeuwen van Roland Sohier uit 2009. Het gras in het weiland waar ik doorheen mag wandelen, is nog nat, zo ook mijn schoenen nu. Wandelen langs weiland op Harsloërpad BennekomAan de overkant van de N781, de doorgaande weg van Ede naar Wageningen, tekent zich de skyline van de campus van de Wageningen University af en zijn locaties aan de Bornsesteeg ingericht voor onderzoek aan gewassen, meststoffen en doen vrijwilligers aan weidevogelbeheer. Geen wonder dat hier vrolijk korhoenders rondstappen! Wandelen naar de campus en dezelfde route die op Wandelzoekpagina te vinden is, start in het centrum van Wageningen, gaat eerst naar de Wageningse Berg en dan noordwaarts. Ik kom vanaf het noorden en zal via het centrum naar de Wageningse Berg gaan. Eigenwijze student.

Welkom op campus Wageningen UniversityHet is zaterdag en voorjaarsvakantie. De gebouwen van de Wageningen University zijn dicht. Ik zie enkele studenten op het terrein telefoneren, hardlopen of fietsen. Klokbekers bij gebouw Wageningen UniversityVoor de rest heb ik tijd en gelegenheid om rond te wandelen, te genieten van de vele kunstwerken en bouwkundige architectuur en te fotograferen. Enorme klokbekers verwijzen naar de klokbekercultuur die hier op de Veluwe in de Kopertijd bestond. Later op de dag zal ik vindplaatsen ervan, grafheuvels en andere prehistorische begraafplaatsen tussen Renkum en Ede zien. Nog meer dan op het Utrechtse Science Park De Uithof of de campus van de University of Twente heb ik hier echt het idee op een campus te wandelen. Wat een ruimte!

Eigenwijs wonen bij Idealis WageningenIk wijk af van mijn route, neem het wijkpark en beland onbedoeld in de studenten huisvesting ‘enclave’ Idealis van Rijnveste voor eigen wijs wonen, officieel eigen terrein en verboden toegang voor onbevoegden. Niet dat ik zin heb helemaal om te lopen. Ook dit hoort immers bij Wandelen naar de campus! Aan de Kortenoord Allee is het Wageningen University Business & Science Park. Meteo group op Wageningen University Business parkStartups, maar ook inmiddels gevestigde orde als de Meteogroup (bekend van Meteoconsult, ik weet ook weer waar een radiozender terecht komt als ze voor het weerbericht ‘overschakelen naar Wageningen’).

De wijk Kortenoord was vroeger een buitengebied met een aantal universiteitsgebouwen. Tussen de nieuwbouw is een aantal panden, zoals de voormalige universiteitsbibliotheek bewaard gebleven met een schitterend natuursteenreliëf van Leo Schatz. De eyecatcher is de 5,5 meter hoge vaas van Leo Copers die op het gazon voor het laboratoriumgebouw stond.

Na een korte rust loop ik verder het centrum in, ontwijk het winkelende publiek, steek via de Markt door naar museum De Casteelse Poort en dan achter het oude centrum door het Torckpark langs de Stadsgracht langs naar hotel De Wereld, waar de Duitsers hun capitulatie tekenden. Café De Wereld WageningenHet bevrijdingsvuur brandt uit een enorme kogelhuls. Bedoeld om aan te geven dat gewapende strijd noodzakelijk kan zijn om een volk of land te bevrijden van de vijand?

Wageningen – Randwijk – Heteren
Huize Grafzicht WageningenDe Generaal Foulkesweg is een mix van stadsvilla’s, gebouwen van de Wageningen University, studenntensociëteiten en -huizen, sporen uit het oorlogsverleden en nieuwe bestemmingen voor bijvoorbeeld de Hoogere Burgerschool, nu ‘t Venster, en menig hardloopster de helling komt afrennen. Bizar met een knipoog vind ik Huize Grafzicht, dat inderdaad uitkijkt op een begraafplaats lager aan de ‘berg’. Midden in de winter Botanische tuinen zoals hier het arboretum De Dreijen bezoeken, is wat zonde van je tijd. Depot en beeldentuin Wageningse BergHet Depot met dependances aan de zuidzijde van de Foulkesweg heeft meer beelden dan buiten geëxposeerd worden. Aan de Hesselink van Suchtelenweg staan nog enkele gebouwen van de universiteit met een schitterend uitzicht over de Nederrijn. 't Schie Wageningen Op en rond de Wageningse Berg oefenen heel wat hardlopers. Ik ken de locatie van de Wandeling rondom de Veluwe. Nu ga ik ‘Onderlangs’ naar de Veerdam. Een rij auto’s staat klaar om de pont op te gaan. Ik zet wat harder aan, scheelt zo wachten. Voor €0,50 mag ik mee met het Lexkesveer. Een wielrenner wijst me op de roeiboten die stroomopwaarts de Nederrijn bedwingen en legt uit, dat de roeivereniging in Wageningen echt heel groot is. Tot ik de eerste boot voorbij zie varen en er overduidelijke senioren in zie roeien. Eeuwige studenten?

Henk-Jan op Randwijkse RijndijkAangekomen in Overbetuwe sla ik linksaf en volg de Randwijkse Rijdijk, een 60km weg waar de automobilisten uitkijken voor fietsers en mij en zich aan de snelheid houden. Links de rivier, rechts eerst het dorpje Randwijk, drie kilometer verder gevolgd door Heteren. Dat ik ter hoogte van een plaspauze het oorlogsmonument Kruispunt aantref, is meer geluk dan wijsheid. Welkom in nieuwe natuur van Dekker bij HeterenFirma Dekker exploiteert in de voormalige uiterwaarden van Heteren een zandafgraving en ontwikkelt de Randwijkse Waarden als nieuwe natuur ter compensatie. Een bord nodigt me uit een nieuw wandelpad te proberen. Eerst even rusten met uitzicht op de rivier en dan eens kijken hoever ik kom. Het wandelpad gaat niet rond, maar stopt op enkele meters van de Drielse Rijndijk. Ik heb geen zin helemaal terug te lopen. Tweemaal een passage van een prikkeldraadhek en dichtbij de rivier blijven, vee staat gelukkig een eind verder te grazen achter een ander hek. Geen boze boer, gesprek had ik anders wel aangegaan, wel mijn suggestie het wandelpad af te maken tot op de dijk.

Heteren – Heelsum – Renkum – Ede
Airborne monument bij A50 brug HeterenOnderaan het talud van de brug van de A50 is een Airborne monument. Ik had de afgelopen kilometers al zitten denken dat er een langzaam verkeer rijbaan over de brug is. Als ik een ‘fietspad naar Renkum via trap’ bord zie, schakel ik snel. Ik kan nog 10 kilometer de Rijndijk volgen, maar ook de brug naar de noordelijke oever nemen. Dat doe ik, ook wel eens stoer niet met de auto hier de Nederrijn te passeren. Klaar voor bijzondere fotoshoot onder brug A50 HeterenBoven de uiterwaarden aan de noordoever zie ik een man vanaf het fietspad naar beneden fotograferen. Dichterbij gekomen gluur ik naar beneden. Doodgravers en een vrouw in een doodskist positioneren zich in het gras voor een foto shoot. Carnaval nadert! Opnieuw heb ik de keuze: rechtsaf via Doorwerth en het kasteel naar Arnhem wandelen – ik ken ook dit stuk van het Wandelen rondom de Veluwe, of een rondwandeling maken? Ik zet OSMAnd aan het werk om een route naar het station Ede-Wageningen te berekenen. Ruim 10,5km, dat wordt ‘m.

Airborne monument HeelsumHeerlijk hoe snel het lawaai van het verkeer van de A50 verstilt tussen de villa’s en stukken bos in Kievitsdel. Onder de snelweg door word ik welkom geheten in Heelsum. Opnieuw een Airborne monument. Ik volg de Bennekomseweg. Villa’s en buitenplaatsen, mooie woonomgeving voor welgestelden. Zonder overdrijven zie ik wel heel veel Tesla’s. Heelsum gaat over in Renkum. Aan het eind van het dorp ligt de Renkumse Heide, één van de grote landingsterreinen van de Airborne om in 1944 een start te maken met Operation Market Garden. Hier vindt jaarlijks de Airborne wandeltocht plaats. Het nieuwe monument werd in 2018 via crowd funding gefinancierd. Bij het woonwagenkamp wat verderop zijn oorlogsrelicten in de berm verzameld en staan oude legervoertuigen onder een dekzeil te wachten op een Keep them Rolling event. Over de heide en in de bossen die erop volgen zijn niet alleen het Trekvogelpad en Streekpad Veluwe, maar ook diverse Klompenpaden en andere gemarkeerde routes uitgezet. Met dit mooie weer en wat later op de dag betekent dat (eindelijk) andere wandelaars tegenkomen.

Beeldentuin Quadenoord 2Bij de beeldentuin en natuurcamping Quadenoord neem ik een kijkje bij de tientallen sculpturen die op een grasveld en bij een voormalige watermolen zijn opgesteld inclusief prijskaartje. Tja, nu meenemen in de rugzak is te zwaar, hoewel ik voor de tuin er best één of twee zou willen hebben. Als m’n verlanglijstje weer eens uitgeput is… De zandweg door het bos komt uit op de Docter Hartogsweg, waar ik weer kort rust. In plaats van de weg volg ik het hoger gelegen graspad tussen bos en spoorlijn. Hier heb ik al eerder gewandeld, het stapt lekker door. Zicht op ENKA terrein Ede 2Op het voormalige ENKA-terrein verrijzen huizen. 11 minuten naar Arnhem en 23 minuten naar Utrecht, zo worden bewoners gelokt. Geloof dergelijke beloften niet. Lopen van je huis naar het perron van Ede-Wageningen komt er bovenop. En de opgegeven minuten gelden al helemaal niet voor een autorit, noch over de A12, noch de N225. Ik loop een lus over het ENKA-terrein om de vorderingen te bekijken. De vorige keer dat ik hier was, waren de fabriekshallen amper gesloopt. De 35,4km zit erop. Anders dan verwacht of gepland, afwisselend zeker!