Rondwandeling Naturpark Moor-Veenland

Voor vandaag heb ik met afstandmeten.nl een rondwandeling door het Naturpark Moor-Veenland uitgezet. Het is een uitgestrekt terrein, waar nog altijd actief turf, aardolie en -gas wordt gewonnen, vanaf de Nederlandse grens de A37 via de 402 oostwaarts naar Meppen gaat en in verticale richting het verkeer over de A31 tussen Emden en Oberhausen passeert. Verschillende veengronden zijn via de ‘normale’ infrastructuur verbonden. Om een rondgang te maken ontkkom je dus niet aan wat saaiere verbindingsroutes over geasfalteerde vrijliggende fietspaden.

Relive ‘Rondwandeling Naturpark Moor-Veenland’


Zicht op Hoogeveenkanal SchöninghsdorfHet zwarte goud heeft me jarenlang geïntrigeerd op de keren dat ik met de auto zicht had op het noordelijke deel, het Wesuweer Moor. Te voet zie je meer, heel veel meer. Ik parkeer ‘s morgens tegen zonsopgang de auto bij het winkelverzamelgebouw op de hoek van de Zollstrasse en Franziskusstrasse in het dorp Schöninghsdorf aan het Hoogeveen Kanal, inderdaad het verlengde van het verlengde van de Hoogeveensche Vaart. Je zou dus met per boot naar Meppel kunnen.

Mariakapel SchöninghsdorfAan de vastgelegde GPS log zie ik dat in het grensgebied de nauwkeurigheid even wat minder was. De start lijkt 500 meter naar het westen verschoven. Schöninghsdorf is een lintdorp aan het Süd-Nord-Kanal (weinig fantasievol, dat geef ik toe). Ik neem de eerste brug over het kanaal en zou op het gladde, houten wegdek al meteen onderuit gaan. Goed, bevriezen van natte weggedeelten, bruggen en viaducten….die categorie dus. Rechts bij een huis staat een Mariakapel. De jonkvrouw van de armen mag voor ons bidden. Of je bekommert je zelf om de armen, zoals God ons vraagt. De 402 onderdoor en meteen rechtsaf, Zum Wesuweer Moor. Zonsopgang boven Wesuweer Moor 2Ik spiek door een traliehek naar een veenplas en vervolg mijn weg. Het is twee kilometer doorstappen met de autoweg aan m’n rechterhand, de opkomende zon voor me en de turfwinning, later akkers met gerooide suikerbieten links en een wegspringende ree. UItzicht op Südliches Versener MoorHet Südliches Versener Moor is het volgende stuk veengebied met een grasdijk tussen de percelen in noordelijke richting. Jammer, er ligt veel plastic afval in de berm. Op één of andere menier vinden mensen het een goed idee achterafplekken, bosjes en bermen vol te storten. Het kriebelt regelmatig bij de wandelingen om de rotzooi op te ruimen. De verwachte rugpijn van de enorme hoeveelheden zooi houdt me tegen. Ik wandel voor m’n plezier. Veel veenplassen zijn hier nog maar recent met rust gelaten, andere stukken zijn beplant met bos. Jachthutten op de hoeken van de stukken open veld. Reeën genoeg, dat zie ik vanmorgen ook wel. Ik zigzag voorbij het ‘moor’ naar een viaduct over de A31.

Naturdenkmal Findlinge Versen 2Het is weer een paar kilomneter rechtdoor, nu over een fietspad. Een dode ree in de greppel rechts en een Naturdenkmal Findlinge Versen zijn wel dé bezienswaardigheden hier. Voorbij de 402 ligt het bedrijventerrein Nord-West van Neu-Versen. Op een vangrail pauzeer ik een eerste keer. Passerende fietsers groeten wel vriendelijk met hallo of moi, wat dat betreft verschilt de bevolking niet van de Drenten, Groningers en Overijsselaren. De snelweg weer over en dan vlug het Provinzialmoor in. Hier loopt ook de Hünenweg, een 183 kilometer lang gemarkeerde wandelroute van Osnabrück tot naar Papenburg. Welkom op Fullener WaldwegWat zuidelijker is de 2,5km lange Fullener Waldweg uitgezet, een leerpad over de bebossing van voormalige veengronden. Ik loop door, volop genietend van de zonnestralen die door de bossen schijnen.

Smalspoor railict als improv brug over sloot in Fullener MoorDe passage van de Wesuwer Schloot (herkenbaar Plattdüütsch, een variant van het Nederduits trouwens) is even een uitdaging. Een stuk achtergelaten smalspoor ligt schots en scheef over de met water gevulde sloot. Kan niet de bedoeling zijn om hier op handen en voeten over te steken. De rekken van gymnastiek waren met mijn lengte en slungeligheid in de tienerjaren geen succesnummer. Een eind verderop zie ik iets wat op een beverdam lijkt. Jachthut op Fullener MoorMet een jachthut aan de overzijde zou het moeten kunnen. Stap voor stap, en ja, de constructie houdt mijn 92 kilo’s. De dijk met gras en heide in zuidelijke richting en de akkerrand zijn nauwelijks belopen. Open Streetmap heeft dit echter wel als voetpad gemarkeerd. Gewoon doorlopen dus. Ik kom weer bij de snelweg A31 uit. De Lange Strasse gaat achter de bebouwing van Rühlerfeld langs.

Gaststätte HeidekrugDe Gaststätte Heidekrug aan het Rühlermoor bij de afrit 22 is weer een mooi voorbeeld van Plattdüütsch. Erachter ligt de entree van het uitgestrekte Rühlermoor, waar vele smalspoorlijnen voor de afvoer van gewonnen turf en olie (konden) zorgen. Ook hier is een aantal wegen in Open Streetmap als toegankelijk voetpad aangegeven, hoewel de borden waarschuwen voor eigen weg, de plicht om een ID en rechtsgrond te hebben om het bedrijfsterrein van Klassmann Deilmann op te kunnen. Tja, er zijn momenten waarop ik bij verboden een slagboom, hekwerk of ‘Eintritt verboten’ verwacht. Smalspoor in RuhlermoorIk volg één van de smalspoorlijnen door het terrein. Aan beide zijden verlaten winningsgronden, soms nog actief zuigende en pompende installaties. Op de zuidelijke ‘straat’ staan actieve ja-knikkers in een rij, worden nog grote velden uitgegraven en ontdaan van turf. Klassmann Deilmann maakt hier hoogwaardige turfproducten van. ExxonMobile heeft er de concessie om naar olie en gas te boren. Jaknikker in RuhlermoorBij twijfel: de Turfbahn heeft voorrang. Opeens duikt een tweetal informatiepanelen over de winning van turf, olie en gas op. Bedrijventerrein is toch ook Erlebnispfad.

Christusbeeld in tuin aan weg naar Twiist 2Na 7 kilometer door het Rühler Moor komt de provinciale weg tussen Rührfeld en Twist in beeld. Hier neem ik het fietspad, dat wel hartstikke schuin afloopt. Niet echt fijn aan de voeten. Elke boerderij tot aan de bebouwde kom van Twist heeft hier een Christus aan het kruis-beeld in de tuin aan de straatzijde staan. “Im Kreuz ist Heil” kan ik alleen maar beamen.

Het Solar Park Twist moest onlangs financieel gered worden. De Energiewende is nog geen vloeiende beweging. Voorbij Twist, de eigenlijke dorpskern laat ik links liggen, sla ik rechtsaf, een landweg in. Opnieuw de waarschuwingsborden van Klassmann Deilmann die ook Alt Rühlertwist ontgint. Uitzicht vanaf uitkijktoren BargerveenIk steek af naar de Nederlands-Duitse grens tussen de windmolens door naar de uitkijktoren. Het panorama over het Bargerveen is schitterend. Aan de Nederlandse zijde is de ontginning van het veen al jaren geleden gestaakt en mag de natuur – onder menselijk beheer – z’n gang gaan. Het is nu een bekend natuurgebied geworden. Hetzelfde verlangen lees ik op de Duitse informatiepanelen in de andere veengronden. Eerst helemaal ontginnen en dan ‘natuurwaarden teruggeven’.

Concessiesteen bij BargerveenIk volg het onverharde deel naast het asfaltbetonnen fietspad langs de grens drie kilometer in noordelijke richting. Regelmatig passeert een fietser of wandelaar. Het fiets- en wandelknooppuntennetwerk is hier dicht, het Noaberpad volgt de grensweg ook. Onderweg staan enkele grenspalen en de enig overgebleven concessiepaal van de NAM die het zuidoosten van Drenthe sinds 1948 mocht ontginnen en er naar olie mocht boren. Wel is de daling van het maaiveld sinds 1948 indrukwekkend. Mocht je nog denken dat je hier door puur natuur loopt, nee, allemaal cultuurgrond! Een zandpad zonder de fietsers of wandelaars brengt me in oostelijke richting bij de Südstrasse. Daar vandaan een fietspad noordwaarts naar Schöninghsdorf. Met ruim 43 kilometers op de teller vind ik het aangekomen bij de auto weer mooi geweest voor vandaag. Wat een verschil met de regen van de afgelopen drie dagen! En wat een verrassende omgeving, zo dichtbij over de grens. Ruim een half uur later ben ik weer terug in Balkbrug.