Regen + AH Trein dagkaart = Musea Amsterdam

Vrijdag en zaterdag had ik op de planning staan etappes van het IJsselpad te wandelen. De regen hield me vrijdag thuis voor allerhande schrijf- en regelwerk thuis. Ook de weersverwachting voor de zaterdag belooft ook niet veel goeds. De AH Dagkaart voor de trein moet uiterlijk dit weekend gebruikt worden. Op Museumkaart.nl heb ik een viertal musea in Amsterdam geselecteerd voor een bezoek. Het eerste museum gaat om 10u open. Om acht uur van huis door de regen naar Ommen is vroeg genoeg om vijf voor tien het Centraal Station in de hoofdstad uit te wandelen over de Zeedijk, de Nieuwmarkt en de Blauwbrug naar de Keizersgracht.

Voor mij is een treinreis naar Amsterdam routine, en ook in de binnenstad red ik me zonder plattegrond. Dat het ook anders kan, merk ik onderweg.

FOAM

3d fotoprojectie in FOAM 2De tot fotografiemuseum FOAM ingerichte grachtenpanden is de eerste stop onderweg.¬†Persijn Broersen (Delft, 1974) en Margit Luk√°cs (Amsterdam, 1973) exposeren hier Next Level, waar honderden foto’s van een Pools oerbos in de computer zijn bewerkt tot 3D modellen die weer als film, projectie of in een lichtbak worden getoond. De bewerkingen scheppen een hyperrealistisch beeld, maar zijn opgebouwd uit 2D foto’s. Een boomstronk of -stam ‘zie’ je als rond en mooi, maar het is een schil, een stam zonder jaarringen. Een bewerking van Nat King Cole’s Nature Boy begeleidt de kijker bij de interpretatie van de gecre√ęerde beelden. En ik maar puzzelen van wie ik recent een andere versie heb gehoord. Wel, de Noorse singer-songwriter Aurora dus.

Werk van de in 2012 overleden Japanse fotograaf Masahisa Fukase is voor fijnproevers. Alleen zijn kattenfoto’s en familieportretten vind ik interessant. Kiekjes van hemzelf in een bad of het wat rommelige landschap in Japan, etc. zijn niet aan mij besteed. En dat geldt ook voor de exposities van foto’s van Daniel Shea. De portretten die de Duitse Rebecca Sampson maakte van Indonesische huishoudsters in Hong Kong – Apples for Sale – is indrukwekkend. De uitbuiting, vlucht op de weekend dagen in lesbische relaties, karaoke via Youtube en feesten is treffend in beeld gebracht.

Museum Van Loon
Museum Van Loon Amsterdam 1Van de mede-oprichter van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) in 1602 tot Martine van Loon née Labouchere, oud-grootmeesteres van H.M. Koningin Beatrix en Z.M. Koning Willem-Alexander: de regentenfamilie Van Loon met een grachtenpand aan de Keizersgracht, een buitenverblijf bij Haarlem en een boerderij in wat nu Zuidoost heet. De kamers in het pand kun je nu bekijken. Van de slaapkamers tot het koetshuis en de bijkeuken tot de voormalige rookkamer. Museum Van Loon Amsterdam 2Dineren aan de gracht gebeurt nog steeds. Op 28 september 2018 was de vorige POTUS Barack Obama nog te gast. Jongste telg, jonkvrouw Philippa van Loon vertelt in films dan wel weer heel nuchter hoe ze in haar jeugd werd ingeschakeld om te bedienen en je vanuit de keuken kon spieken wanneer gasten klaar waren met een gang.

Het woonhuis werd in 1672 ontworpen door de architect Adriaen Dortsman. De eerste bewoner was trouwens de schilder Ferdinand Bol, een leerling van Rembrandt. Museum Van Loon Amsterdam 6Portretten van de telgen Van Loon, bedden, rococo decoraties aan de rechthoekige kamers, fraai zilverwerk en porselein en een in de stijl van de 17e eeuw aangelegde tuin met een koetshuis aan de overzijde. Hoe verleidelijk ook met dit weer laat ik het aanbod van warme chocolademelk met iets van een lokale patisserie schieten.

Met films en informatiepanelen krijg je een goede indruk van de wereld achter de gevel van dit bijzondere Museum Van Loon.

Huis Marseille
Plafornd in fotomuseum Huis Marseille AmsterdamWeer een paar honderd meter verder aan dezelfde gracht staat het Huis Marseille. Hier is per vandaag de tentoonstelling Recent Histories rond Afrikaanse fotografie geopend. Huis Marseille en The Walther Collection (New York/Neu-Ulm) werken hiervoor samen. Recent werk van jonge Afrikaanse fotografen in combinatie met bijvoorbeeld David Goldblatt (1930‚Äď2018), de grand old man van de Zuid-Afrikaanse fotografie,

Hoe de composities gemaakt zijn, wijkt nogal af van hoe ikzelf fotografeer en hoe we in de westerse wereld foto’s doorgaans willen zien. Zaal in fotomuseum Huis Marseille AmsterdamIk betrap me erop dat ik meer belangstelling heb voor de plafondschilderingen en de kamers zelf dan voor de ge√ęxposeerde foto’s en inktjetprints van Afrikaanse steden in ontwikkeling, kale landschappen, ogenschijnlijk alledaagse taferelen als mannen en vrouwen op een bankje in het park, of juist de mysterieuze landschappen in de voormalige Duitse kolonie Kameroen van Em‚Äôkal Eyongakpa.

Amsterdam Museum

Het voormalige Amsterdams Historisch Museum in het Burgerweeshuis tussen de Kalverstraat en de Nieuwezijds Voorburgwal sinds 2011 hernoemd naar Amsterdam Musuem. Niet langer staat de historie, maar ook het heden en toekomst van de stad centraal. In zo’n drie kwartier kun je met een gratis audiotour in een taal naar keuze door de vaste tentoonstelling DNA Amsterdam aan de hand van vier kernwaarden vrijdenken, ondernemerschap, burgerschap en creativiteit langs de tijdas.

Laatste aanwinst Amsterdam MuseumVan het dorpje aan de monding van de Amstel in de zee, de Gouden Eeuw, de rol in de slavenhandel, relgieuze schermutselingen, overheersers, Tweede Wereldoorlog en migrantenstromen tot en met de moord op Theo van Gogh, drugsvangsten van de politie en een witkar van de provo’s. De laatste aanwinst is een aandenken aan de drie december uit het straatbeeld weggehaalde IAMSTERDAM letters. Hoe je je als stad en land wilt presenteren is trouwens √©√©n van de behandelde thema’s in de expositie. Gallerij in Amsterdam MuseumOver de Gedempte Begijnensloot ligt nu de Amsterdam Galerij met het eeuwenoude Goliath beeld en een meterslang tapijt waarop de 180 nationaliteiten die een plek in de hoofdstad hebben gekregen, zijn uitgebeeld.

Elfstedenkaart Jikke Gaastra Amsterdam MuseumVrouwen staan centraal in de beide wisseltentoonstellingen. Historica Els Kloek inventariseerde 1001 vrouwen in de 20e eeuw. Met foto’s en voorwerpen, gesproken uitleg en informatiepanelen worden vrouwen als Aletta Jacobs (eerste vrouw die een universitaire studie succesvol afrondde), Koningin Wilhelmina, Koningin Julina, Jikke Gaastra (in 1912 de eerste vrouwelijke deelneemster aan de Elfstedentocht) en Anne Zernike (eerste vrouwelijke predikant) belicht.Wie mis je tussen de 1001 vrouwen ini de 20e eeuw Amsterdam MuseumBezoekers worden uitgedaagd namen van buiten deze 1001 gemiste vrouwen op stickers te schrijven en deze te plakken. Ik moest lachen toen ik Linda de Mol zag staan. Ach ja, waarom Mies Bouwman wel en Linda niet in de expositie? Gesigneerde exemplaren van het boek van de Onderneemster in geschiedenis kun je voor ‚ā¨39,95 als een snack ‘uit de muur trekken’.

Ook jij bent gewoon stoer Amsterdam MuseumDe tweede expositie is een fototentoonstelling van Sacha de Boer die 80 in het wit gestoken vrouwen portretteerde en interviewde voor Gewoon stoer! Het 80-jarig bestaan van vrouwenweekblad Margriet is de aanleiding. Voor bezoekers ligt een extra dik jubileumnummer Margriet met interviews en de foto’s klaar. Van Carola Schouten tot Goedele Liekens en Iris Hond tot Lara Rense. Empowerment van vrouwen is de rode draad.

In 1936 werd uitgeverij De Ge√Įllustreerde Pers opgericht in Amsterdam.¬†De eerste editie van Margriet zag daar in 1938 het levenslicht. Jarenlang retoucheerde mijn vader handmatig op lichtbakken de foto’s die lezeressen na het drukproces bij de Nederlandse Diepdrukindustrie (NDI) in Deventer weken later in de Margriet te kregen, v√≥√≥r de tijd van desktop publishing en verdere digitalisering.

Binnenplaats Amsterdam MuseumBuitengekomen wacht naast een bankje om van eigen proviand te genieten nog een blik in het verleden. In de middeleeuwen was hier het Sint-Luci√ęnklooster gevestigd: een vrouwenklooster met een eigen bierbrouwerij en veestapel. In 1578 besloot de stad dat hier het¬†Burgerweeshuis moest komen. Dat weeshuis, waar meestal honderden kinderen woonden, bleef er bijna vier eeuwen, tot 1960.¬†Uit deze periode¬†stammen bijvoorbeeld¬†de Regentenkamer die binnen te bewonderen is en de kastjes aan de jongensbinnenplaats waarin gereedschappen opgeborgen zijn. Kluisjes voor gereedschappen wezen Amsterdam MuseumIk verlaat het terrein aan de zijde van de Kalverstraat. De maalstroom van winkelend publiek vind ik vreselijk, dus steek ik snel over naar het Rokin, waar ik de rustige zijde zoek en er om me heen kijk, nog wat foto’s maak bij de Rokinfontein van Mark Manders en vervolgens boekhandel Scheltema induik.

Een uur later sta ik weer buiten met in de tas: de Bosatlas van Amsterdam, het geschiedkundige werk van Ad van Liempt – Nederland valt aan (op weg naar de oorlog met Indonesi√ę 1947) en Een steekje los: de werking van ons absurde brein van Dean Burnett. Naast mijzelf kan ik er de psychologen en historica in opleiding thuis mee plezieren, zo krijg ik bevestigd eenmaal terug in Balkbrug.