Gezien: Hichki / Hiccup (2018)

      No Comments on Gezien: Hichki / Hiccup (2018)

Het syndroom van Gilles de la Tourette (of kortweg ‘Tourette’) is een neuro-psychiatrische aandoening, gekenmerkt door tics. Een tic is een plotselinge, snelle, terugkerende, niet-ritmische beweging of geluid. Ik las als twintiger voor het eerst over dit syndroom in de boeken van Oliver Sacks. Wat dit met je leven doet, kun je online vinden in korte Youtube video’s, in artikelen van bijvoorbeeld de Hersenstichting of de stichting Gilles de la Tourette.

De precieze oorzaak is (nog) niet bekend. Wel zijn er twee gedragstherapeutische methoden effectief gebleken zijn in de behandeling van tics. De eerste therapie wordt exposure en responspreventie genoemd en de tweede therapie is habit reversalBij exposure en responspreventie leert het kind om tics langdurig tegen te houden. Bij habit reversal (=gewoonte-omkering) leert het kind zich eerst meer bewust te worden van het optreden van een bepaalde tic.

Om het te hebben en je weg te vinden in de maatschappij lijkt me lastig, het spelen voor een volledige speelfilm vereist ook de nodige zweetdruppels. Queen of Bollywood, Rani Mukerji, speelt in de film Hichki (vertaald in het Engels als Hiccup) Naina Mathur. Naina is groot geworden met Tourette, hetgeen spanningen in het eigen gezin oplevert, en haar ook jarenlang afwijzingen oplevert bij sollicitaties als docente. Voor haar geen gedragstherapeutische methoden of medicijnen. 

Ze krijgt de een kans als voltijds onderwijzeres op een eliteschool in de stad, maar haar klas zit vol kansarme jongeren uit krottenwijken die met bravour proberen een plek veroveren op schoiol. Geaccepteerd worden ze niet, gedoogd, omdat de regering nu eenmaal recht op onderwijs verplicht heeft. Het geblaf en aparte bewegingen van Naina prikkelt de klas meteen tot naäpen. Een weddenschap loopt hoelang deze docente het zal volhouden. Veel andere onderwijzers hebben deze klas hooguit een week aangekund.

Het motief om je grootste angsten om te vormen tot wind onder je vleugels is de rode draad in de film, waarin de klas en Naina elkaar leren vertrouwen, onconventionele lesmethoden worden uitgeprobeerd en diverse kantelmomenten in het script zijn ingebouwd om de spanning over het verdere verloop hoog te houden. Naina moet zich regelmatig verantwoorden bij het sceptische schoolbestuur, ouders komen niet opdagen bij 10-minutengesprekken en ook haar eigen familie blijft het maar lastig vinden om Tourette gewoon Tourette te laten zijn en niet zelf de zinnen af te maken en in een restaurant maar vast de bestelling voor Naina te plaatsen.

De Indiase samenleving waar kasten formeel afgeschaft mogen zijn, maar in het onderwijssysteem klassenverschillen, ongelijkheid en corruptie ook in dit script zichtbaar gemaakt zijn, het zit er allemaal in. Je vermoedt dat klas en lerares het uiteindelijk gaan maken (underdog ontpopt zich tot kampioen plot), dus voorspelbaar is het einde wel. Voor de film werd Brad Cohen‘s autobiografie  Front of the Class: How Tourette Syndrome Made Me the Teacher I Never Had (2008) gebruikt. Van dat boek is in hetzelfde jaar ook een gelijknamige Amerikaanse film (hier de IMDB info) gemaakt. Als je de trailer bekijkt en dan Hichki (nog) een keer, zie je de overeenkomsten. Zelfde uitgangspunt, zelfde geluiden, andere cast en context. Waarschijnlijk meer muziek, rap en dans in de Indiase variant, zonder dat Hichki overstroomt van Bollywood-typische dans en dramatische melodielijnen.

Ik heb de bijna twee uur durende Hichki op Amazon Prime Video bekeken. Niet snel roert een film me tot tranen, Hickhi wel.