Lustrumeditie Fivelstadtocht Appingedam

Het eerste lustrum van de cultuurhistorische Fivelstadtocht wordt vandaag gevierd. De streek Fivelingo omvat deels de huidige gemeenten Appingedam, Loppersum, Ten Boer, Delfzijl en delen van de nieuwe gemeente Midden-Groningen en het in 2019 te vormen Het Hogeland. Dat het in het tweede weekend van september ook het Landelijk Open Monumentenweekend is, komt altijd goed uit. Culturele en historische achtergronden van de te lopen wandelroutes kunnen zo geaccentueerd worden. Welkom in het noordoosten van de provincie Groningen. Een week geleden hadden zich al ruim 650 deelnemers ingeschreven voor één van de uitgezette routes.

Relive ‘5e Fivelstadtocht Appingedam’

Het Oude Raadhuis AppingedamNiet dat ik al die mensen zie voor achten ‘s morgens op de startlocatie is, het Oude Raadhuis in stad Appingedam. Enkele tientallen 40km lopers hebben zich verzameld, drinken nog een bak koffie, legen hun blaas, stellen buiten hun GPS in, of staan al te trappelen om te vertrekken. Een klein deel volgt binnen het woordje van de organisatie en vertrekt via de zijdeur naar de naastgelegen Nicolaïkerk. Wandelaars 5e Fivelstadtochtr dringen om Nicolaikerk in te komenDe rest doet dit buitenom. Wel een mooi beeld om mensen (weer eens) te zien dringen om de kerk in te mogen. In de romanogotische hallenkerk, de grootste kerk in de Groninger Ommelanden krijg ik een eerste stempel op de kaart. Op het Pronkjewailpad is de kerk één van de pronkjewails onderweg in de stad en heb ik er op m’n gemak rondgekeken. Nu aan de start van 40km lopen heb ik minder oog voor de fresco’s, het orgel en de inrichting.

Een appel van de organisatie 5e Fivelstadtocht AppingedamBuiten gaat de route het Nieuwe Diep over, langs de Stadshaven en de Stadstuin De Eendracht. Ik heb van de organisatie dan al een krentenbol en appel te pakken. Het pleisterwerk van de EHBO’ers vorige week bij de Kennedymars Vijfhuizen zat zo strak om rechter kleine teen, dat bij het verwijderen ervan maandagavond ook de teennagel meekwam. De afgelopen dagen nam de pijn en de druk op de teen gelukkig af. Klazien heeft vanmorgen vroeg de teen ingepakt en met een lager tempo dan normaal waag ik het erop.
De mannen met wie ik me normaal goed kan meten zijn me al vooruit. Ik vind in John een wandelmaat voor vandaag die hetzelfde tempo heeft. Het loopt samen prettig op, geeft tijd om de avonturen met wandelen, wakanties en werkzaamheden te delen.

Zicht op boten in SchildmeerHet Eemskanaal over en het fietspad naar het zuiden volgend, de gemeente Midden-Groningen in, het traject is ook in het Pronkjewailpad opgenomen, met uitzondering van een uitstapje naar het golfterrein Duurswold. Bij het Schildmeer zou in het podiumcafé Schildmeer een eerste rust en stempelpost zijn, maar die is niet geopend of aangegeven. We lopen dus maar door langs de oever van het Schildmeer met de bungalowparken aan de linkerhand, later weidse uitzichten over de omgeving. Zigzaggend langs de Uiterburensloot en Meentewijk schuren we ditmaal aan ‘t Roegwold. Wel is, net als bij de 10-daagse openingsweek van het Pronkjewailpad in april, boswachter Annet de Jong in touw met de schaapskudde en het wandelaars weerhouden om afval achter te laten in het sinds 2014 aangelegde natuurgebied, dat nog steeds niet op Google Maps correct wordt aangegeven.

Kerktoren Schildwolde uit 1289Dag Steendam, welkom in Schildwolde dat een paar kilometer verder de vlag aan de uit 1289 stammende kerktoren heeft uithangen. Vrijwilligers zijn er om 10u vast in het los van de toren staande kerkgebouw gaan zitten omdat hun beloofd was dat er wandelaars zouden binnenkomen. De open monumenten vandaag zijn optioneel aangegeven met bordjes, maar zonde om voorbij te gaan. Ik teken het gastenboek in de eenvoudige 17e eeuwse zaalkerk en maak wat foto’s. De lintbebouwing aan de Hoofdweg naar Hellum is afwisselend. Kleine, bakstenen arbeiderswoningen, grote hoeven en imposante herenhuizen.

Walfriduskerk HellumIn Hellum is Walfriduskerk opengesteld en voor ons een rustpunt. Koffie met cake, grappen en grollen in het Gronings met andere deelnemers en een blik op het interieur. Het is 11 uur en volgens de eeuwenoude traditie wordt dan de klok geluid om de boeren uit de landerijen rond het dorp op te roepen richting huis te gaan om bij het middaguur aan tafel te schuiven bij moeders de vrouw voor de maaltijd. Tegenwoordig wisselen vijf vrijwilligers de taak van klokkenluider af.

Henk-Jan tussen Hellum en TjuchemZowaar een stuk onverhard pad. Gras en zand in de bosrand langs de N387, de provinciale weg tussen Siddeburen en Slochteren. De route gaat langs de rand van Siddeburen, op de sportvelden wordt gevoetbald, naar het noorden. Aangekomen bij het Afwateringskanaal van Duurswold steken we de N33 onderdoor en volgen het jaagpad tot een paar bruggen verderop.

Nederlands Hervormde Kapel TjuchemIn Tjuchem lopen we de Nederlands-Hervormde Kapel in, het kleinste kerkje in Groningen dat nog in gebruik is. Voor de organist zijn heldere instructies aangeplakt en de enkele tientallen mensen die hier ‘s zondags kerken zullen letterlijk een hechte gemeenschap vormen, lijkt me. Bij sporthal Velemansdroom rust ik met een kop thee.

Rust en stempelpost in dorpshuis Lanting MeedhuizenHet gaat verder langs het kanaal naar Meedhuizen, waar gestempeld wordt in dorpsherberg Lanting. De middeleeuwse kerk is geopend en ook deze bekijken we.

Brug over Eemskanaal staat openHet kanaal over, met een zaagtandbeweging naar het noorden, om een gaswinningslocatie heen komen we bij de N362, waar een verkeersregelaar ons helpt oversteken. Net voorbij het gehucht Amsweer is bij familie Burema de volgende rust. Ach, een kop koffie dan maar in de stal die nu caravanstalling is. De 25km lopers zijn erbij gekomen, zodat het weer wat ‘drukker’ is onderweg. In de Fivestadnais email van deze was aangegeven dat de 40km route ditmaal 37km zou zijn. Bij een check van de routebeschrijving zie ik dat er toch echt 38,9km van gemaakt is. De rechtervoet houdt zich nog steeds goed genoeg, hoewel de pijn en druk toenemen. Het einde is in zicht, dus stap ik zodra het kan met John weer in de benen. Diverse 25km lopers hebben het er moeilijker mee dan ik, zie ik.

De ventweg langs de N362 en het fietspad langs de N33 naar het Eemskanaal verdienen geen schoonheidsprijs, maar zijn van deze kant gezien wel dé manier om terug in Appingedam te komen. De brug staat open, geeft dus gelegenheid om te rekken en strekken. De trap naar beneden en de dijk naar het westen op. Een ijsje van Piets IJspaleis langs Eemskanaal voor de wandelaarsDe organisatie heeft Piets IJspaleis geregeld om een een softijsje uit te delen. Lekker! Rechtsaf, Appingedam in, waar de volgende stop wacht, Opwierde. Bierspiekers staan klaar om wandelaars muzikaal te begeleidenDe blaaskapel Bierspiekers denkt even rust te kunnen nemen, maar ik vraag om een melodietje. When the saints go marching in wordt subiet ingezet. Welkom bij buurtvereniging Opwierde II waar we een volgende stempel halen. Kerk OpwierdeDe 13e eeuwse kerk op de wierde is geopend. Het stenen gebouw oogt aan de buitenzijde schots en scheef. De christelijke brass band Constantijn Huygens heeft er tegenwoordig z’n oefenruimte en blijkbaar stort het godshuis niet in door hun getoeter.

Molukse kerk Eben-Haëzer AppingedamDe anderhalve kilometer door stadsvernieuwing en uitbreiding in het zuidoosten van Appingedam loopt prettig en minder omtrekkende bewegingen makend als eerdere edities. De onlangs gerestaureerde Molukse Kerk Eben-Haëzer (tot hier heeft God ons geholpen) mogen we door. Achter de consistorie geeft een gemeentelid uitleg over de Molukse kleding, muziekinstrumenten en geografie aan belangstellenden. Opvallend is dat deze in 1960 gebouwde kerk ook onder de hoede van de stichting Oude Groninger Kerken valt. Cultuurhistorie bewaren en kunnen openstellen van vandaag vergt ook financiering en draagvlak. Onze belangstelling hebben de kerken onderweg gehad! Via het Overdiep is het oude raadhuis daar en krijg ik een medaille, een laatste stempel en een sticker (joehoe!). Ik neem afscheid van John. Bij de komende Tocht om de Noord is hij vrijwilliger, terwijl ik als lid van het mediateam wandel. We zien elkaar over twee weken vast weer.

Zie ook: