Historische TT Wandeltocht : een openlucht theater tour door Drenthe

Nadat er sinds 1907 motorraces werden gehouden op het Isle of Man onder de naam Isle Man TT (bestaat nog altijd!) vond men voor de Nederlandse versie een geschikt racecircuit in Drenthe. In 1925 werd vanaf de molen aan de Grote Brink van de Boermarke in Rolde voor het eerst de TT zoals wij die kennen verreden op de openbare zandweg over het Unesco Geopark de Hondsrug verreden via Schoonloo, Borger en Grolloo tot de finish in Rolde. Later kwam het TT Circuit in Assen te liggen, waar de jaarlijkse motorraces in juni onder grote publieke belangstelling worden gehouden. In Balkbrug zitten we aan de N48, één van de routes van en naar het circuit. Wat noordwestelijker liggen Rouveen en Staphorst waar de jeugd weet wat brommers kiek’n is en op de bewuste zondagmiddag en -avond in juni hele gezinnen de terugkerende pelotons motorrijders in de berm van de snelweg A28 gaat bekijken. De komende jaren vertelt de TT Wandeltocht het TT verhaal van Drenthe en is zo letterlijk op weg naar 100 jaar TT.

Nieuwe Hi-Tec Rambler WP wandelschoenenIeder een vlag

De Brink in Rolde is om 8.30u het startpunt voor de 30km route. De nieuwe Hi-Tec Rambler WP schoenen zijn mee, de TT wandeltocht app paraat op m’n smartphone. Friezen, Groningers en Molukkers hebben hun eigen vlaggen meegenomen. Sport verbroedert toch?

Organisator Frank Beekman organiseert ook de TT Run. Elementen van Tocht om de Noord zijn in Drenthe beland, zoals het inschrijven via Registro, de ook door BlackCup gemaakte app, het groepsgewijs vertrekkken, een pendeldienst naar andere startplaatsen voor de kortere afstanden, cultuur langs de route, Andere Vertoningen voor videoproducties rond de wandeltocht, een startbewijs en tastbare herinnering na afloop, is prima en schept (ondbedoeld) ook kwaliteitsverwachtingen. Belangstelling is er genoeg, want met 1.000 vooraf ingeschreven deelnemers is de tocht uitverkocht.

Relive ‘Historische TT Wandeltocht’

TT wandeltocht app startkaartLangs deze oude TT route is bij het 90-jarig bestaan de geel-zwart gemarkeerde Route de TT aangelegd. Bij de eerste editie wordt langs de ‘Route de TT’ als wandelroute de geschiedenis aan de hand van de Toyisten kunstwerken in alle dorpen verteld. Toyisme is een hedendaagse wereldwijde kunstbeweging met de oorsprong in Drenthe.

Klaar voor de start?

In startvak Rolde voor Historische TT WandeltochtIk mag bij de eerste groep van 50 lopers het startvak in. De nummering is als een soort hinkelpad aangebracht. We krijgen race instructies, zoals links van het fietspad blijven lopen en altijd vriendelijk blijven tegen medeweggebruikers. Race instructies bij start in Rolde voor Historische TT WandeltochtTwee heuse pitspoezen op leeftijd zijn in rode overalls getooid. Een andere vrijwilliger, gestoken in een lichtblauw shirt van de organisatie toont het routeverloop dat op zijn rugpand is afgedrukt. En dan een startschot om echt op weg te kunnen.

Historische TT Wandeltocht tussen Rolde en BorgerAl binnen een paar minuten loop ik vooraan. Rolde uit, de N33 onderdoor en linksaf de N857 naar Borger. Het begint als snel te dagen. Het traject vandaag gaat niet door de boswachterijen links en rechts, zoals de routes van het Drenthepad, Loop van de Drentsche Aa, etc. Dit wordt 100% verhard vandaag, waar in 1925 nog zandwegen lagen. Het kan verkeren. Op het 13km lange stuk naar Borger is niets te beleven. Als ik halverwege een eigen pitstop neem om de blaas te legen, roept een achteropkomende wandelaar of ik het wel zeker weet. Hij denkt dat ik me vergis en linksaf sla. Welkom in Borger hunebedhoofdstadEven later kom ik naast hem lopen. Het is een zeventiger uit Enschede en tot in het centrukm van de hunebedhoofdstad kletsen we over wandelen en de kleine wereld.
De zoete strijd op de renbaan Toyisme in BorgerIn het centrum van Borger staat De zoete strijd op de renbaan van Toyisten Srylyn & Deja uit 2016. Piet van Wijngaarden in de strijd tegen de paardenkrachten in 1925, stokpaard en kermispaard uitgebeeld in felle kleuren. In de nu als cultuurpodium Vanslag in gebruik zijnde kerk hebben zich lopers voor de 20km afstand verzameld. Een bluesband speelt met plezier. Aan een vrijwilliger vragen we of er nog gescand of gestempeld moet worden. Moest even nagevraagd worden, maar nee. Ik pauzeer buiten kort op een stoeltje tegen de kerkmuur. Eén van de pitspoezen die daarstraks op de keukentrap op de Grote Brink in Borger stond, wijst me op een kraam met gratis fruit voor de wandelaars die onzichtbaar om de hoek staat opgesteld. Voor de rest moet de start hier nog plaatsvinden. Ik loop rap weer door. Historische TT Wandeltocht tussen Borger en SchoonlooNet buiten Borger bij de bushaltes aan de N34 komt een wandelaar me achteropzetten. Het is snelwandelaar Paul Cazemier uit Nieuwe Pekela. Hij heeft vorige week de Slag om Heiligerlee wandeling gelopen, toen ik met de Lauwersmeer Kennedymars bezig was. Hij doet de tocht vandaag als hersteltraining en laat me even verderop achter om in zijn eigen tempo door te stappen. Hij wordt vandaag ongetwijfeld nummer 1.

Oneindige ketting Toyisme in SchoonlooIn het vijfsterrendorp Schoonloo staat het werk Oneindige ketting van Toyist Roq. Een blaaskapel is zich nog aan het installeren. Enkele leden vragen me hoe snel ik loop. Ik ga in het plaatselijke café c.q. startplaats voor de 10km route naar binnen om te vragen of er gestempeld of gescand moet worden. Nee, ook hier niet. Het groepje wandelaars dat hier zit, moet zo te zien nog beginnen. Het startvak buiten is nog leeg. Verder is er niets te doen en dus loop ik weer door. Wat verderop rust ik kort op een wandelbankje langs de N376. Het miezert of is grijs vandaag. Mooi weer is het niet, maar dat deert me niet. Het wat koelere weer wandelt heel wat lekkerder dan de 25+ graden vorige week rond het Lauwersmeer.

Publieke attractie Toyisme in GrollooBlues village of bloemendorp

Het volgende dorp op de route is Grolloo, voor de één blues village vanwege het thuishonk van Harry Muskee en diens band Cuby & The Blizzards, voor de ander het bloemendorp. Toyist Xippez maakte in 2016 het kunstwerk Publieke Attractie. De TT trekt al 90 jaar vele bezoekers uit binnen- en buitenland. De route gaat door het dorp, langs de protestante kerk, het kunstwerk van de Melkrijder en doet het Cuby & The Blizzards Museum aan. Piano en gitaar in Cuby and the Blizzards museum GrollooOok hier weet de gastvrouw zich geen raad met mijn TT Wandeltocht app. Ze heeft wel een stempel, maar daar die hoef ik niet op mijn smartphone scherm. Hoewel de in 2011 overleden Harry Muskee en zijn band lokale en nationale helden zijn geweest, heb ik niets van en met hun muziekm. Ik kijk kort wat rond in het museum en stap weer naar buiten. Dat de route de Hoofdstraat weer volgt en aansluit op de ‘nieuwe’ weg naar Rolde, de N376, verbaast me niet. Het is nog een handvol kilometers. Er worden twee wandelaars afgezet die ik inhaal. Het kunnen goed acteurs zijn, want wie loopt er nog met een uuit het bos meegenomen tak als wandelstok? Maar meer dan goedemorgen komt niet uit hun mond.

Ga je voor de overwinning?

Tegemoetkomende fietsers melden dat ik numero 3 ben. Wie heeft me ingehaald dan? Iemand die eerder in Borger, Grolloo of Schoonloo gestart is? Ik ben zo kort in het C+B museum geweest, dat ik een wandelaar die eraan voorbijgelopen is, dan langs de provinciale weg toch vóór me heb moeten zien. Weer een ander houdt me langs de weg staande en vraagt of ik voor de overwinning ga. Ik blijf zo wel in de sfeer van een race, terwijl de insteek van deze historische wandeltocht toch om geschiedenis, cultuur en beleven zou moeten draaien. Nu, beleven doe je meer op elk willekeurig ander wandelpad in Drenthe. Dit traject is alleen goed voor motorrijders of fietsers op de zondagmiddag of een doordeweekse avond met halverwege een stop voor een kop koffie met appeltaart of een (boeren)ijsje. In de bermen staan borden met uitleg over fruit, pioenen en jongvee voor de in juli te houden boerenfietstocht. Henk-Jan op finish Historische TT Wandeltocht 1En dan is Rolde alweer in zicht. Verkeersregelaars helpen me op gevaarlijke oversteken. Om 13.16u ben ik klaar en loop ik de VVV binnen. “Moet ik me nog ergens afmelden?” Ook dit moet nagevraagd worden. Ik mag wel doorlopen, de keuken in. Daar feliciteren Paul Cazemier en ik elkaar. De nummer 2 is een man met een blauw shirt geweest. Het is Rob Prins uit Hoogeveen, zo blijkt later zaterdagmiddag thuis via Facebook.
Het afmelden betekent dat – hé, weer die ene in het rood gestoken vrijwilligster / pitspoes – op een papier mijn naam schrijft en een foto maakt van m’n digitale startkaart. Waar Paul min of meer toevallig echt met een finishvlag en applaudiserende pitspoezen was gefinisht, was de straat voor mij leeg. Als kwaliteitsmanager pakt hij het positief op en meldt zich bij de organisatie aan om de kwaliteit van de 2e editie verder te verbeteren. Zo had hij waterpunten en net als ik ‘beleven’ op moment van passeren en vooral op de saaie, lange stukken fietspad gemist. Of ik dan alsnog een finishfoto wil hebben? Natuurlijk, en zo zet ik de finish nog tweemaal in scène en schiet de vrijwilligster de foto’s.

Ruimte voor stempels TT wandeltocht en bezienswaardighedenNakaarten

Het boekje Horsepower Mania over de Toyisme werken in Drenthe is mooi. Als er nergens gestempeld wordt, heeft een pagina met TT wandeltocht jaarstempels geen betekenis. We hebben nu kunnen kijken naar de Toyisme werken die er overigens de rest van het jaar ook staan. Zo had ik al een foto van het werk in Borger bij de Loop langs de hunebedden gemaakt. Wat meer uitleg ter plekke met een kunstenaar of kunstkenner zou waardevol zijn geweest. En inderdaad op de lange stukken asfalt is zoveel meer te doen: scenes met acteurs of samenwerken met de ondernemers langs de wegen. Pas dan kan de Historische TT Wandeltocht iets gaan lijken op de Tocht om de Noord.

https://twitter.com/KarinTrip/status/1002928192783560704

Zie ook: