Norma van der Horst – Pronkjuwelen van baksteen : Amsterdamse School in Groningen

In 2016 werd het eeuwfeest van de Amsterdamse School gevierd. Deze bouwstijl kenmerkt zich door expressieve en fantastische vormen, verwant aan het expressionisme. Denk aan veel baksteen en het versieren van de gevels met torens, eigen typografie voor huisnummers en inscripties, torens, welvingen en andere organische vormen. In Amsterdam zelf zijn vele creaties van architecten als Hendrik Petrus Berlage, Joan Melchior Van der Meij, Piet Kramer, Hildo Krop en Michel de Klerk te zien. In Museum Het Schip in de Spaarndammerbuurt en bij De Dageraad in Amsterdam-Zuid kun je je oriënteren op de achtergronden voor een wandeling of excursie. Ook buiten Amsterdam heeft de Amsterdamse School zichtbare bouwkundige erfenissen achtergelaten, zoals in Groningen. Eerder verschenen al overzichtswerken, wandel- en fietsroutes, in het najaar van 2017 gevolgd door het fotoboek Pronkjuwelen van baksteen : Amsterdamse School in Groningen van Norma van der Horst en textuele bijdragen van Eric Bos.

Het boek begint met 18 pagina’s introductie van de school en enkele bekende Amsterdamse gebouwen, waarna het de beurt is aan een kleine 500 kleurenfoto’s met toelichtingen in Stad en Ommelanden. De genoemde Amsterdamse School-architecten bouwden zelf niet in de provincie Groningen, maar inspireerden bijvoorbeeld Evert van Linge, Egbert Reitsma, Tamme van Hoorn en Evert Rozema. “Zo doken in dat strenge Groningen met zijn sobere levensstijl en eenvoudige architectuur ineens vrolijke versieringen op, kleuraccenten, ongewone materialen, originele toepassingen en elementen zonder enig doel dan alleen het oog te verblijden. Het Groninger baksteen bleek ineens in sierlijke en vormenrijke verbanden te worden gemetseld. Met baksteen viel zelfs te ‘beeldhouwen’.”

In de Stad Groningen kun je je hart ophalen in de Oosterparkwijk (1925-1935), in het bijzonder het Blauwe Dorp (1919), maar ook in watertorens, schoolgebouwen, tramhaltes, brugorgnamenten, electriciteitshuisjes en urinoirs. Het Hooge der Aa, Boterdiep en Hereweg bijvoorbeeld. Maar ook elders in de provincie, zoals in Middelstum, Ter Apel, Appingedam, Pieterburen, Bellingwolde, Usquert tot in Zeerijp. Norma van der Horst mocht voor Pronkjuwelen van baksteen ook binnen in gebouwen, huizen en scholen kijken en zag zo meer dan jij en ik op een ontdekkingstocht kunnen bewonderen. Het boek nodigt uit om door te bladeren, zelf op pad te gaan en de bouwers van toen te waarderen voor de kleuren en vormen.

Het boekwerk is compleet met overzichtskaart van de plaatsen waar de gefotografeerde panden staan, een index verklarende woordenlijst van bouwkundige termen en register van personen en plaatsnamen.

Over de auteurs

Norma van der Horst (Amsterdam, 1967) werkt sinds haar diploma aan de Koninklijke Academie te Den Haag als freelance fotograaf. De laatste jaren is zij zich ook steeds meer gaan richten op vrij werk. In 2009 heeft zij een eigen fotoboek, Het Gronings Tussengebied, streek van water en wad uitgegeven waarin ze op schilderachtige wijze het kustgebied van Groningen in beeld heeft gebracht.

Tegenwoordig richt zij zich steeds meer op ‘storytelling’met verhalende foto’s en ‘composits’, foto’s die uit meerdere opnamen bestaan die zij met Photoshop tot een foto maakt in haar kleurrijke stijl. Sinds een jaar experimenteert ze ook met zelfportretten en foto’s waarin zij zelf als model optreedt.

Eric Bos werd geboren in Den Haag, groeide op in Amsterdam en woont en werkt in Groningen. Hij is, zo meldt het kunsttijdschrift ‘Atelier’, een ‘artistieke duizendpoot’ als beeldend kunstenaar, kunstjournalist, docent en schrijver van romans en kunstboeken. Hij schrijft columns over kunst voor kranten en tijdschriften. Ook richt hij tentoonstellingen in, is gids op kunstreizen en geeft lezingen over kunst, muziek- en filmgeschiedenis.