Rijks aan de IJssel en bijgeleerd over ikonen

De diversiteit aan musea in Nederland is groot. Een bezoek aan een museum vergroot mijn waardering voor de creatieve talenten, de kijk op de samenleving en de rijke cultuurhistorishce geschiedenis van ons mensen. Zaterdagmorgen 1 september rijd ik naar Kampen, niet om te wandelen – dat komt ‘s avonds wel bij de Kennedymars Vijfhuizen – maar om het Stedelijk Museum en het Ikonenmuseum in de oude binnenstad te bezoeken.

Stedelijk Museum Kampen

Facade Stedelijk Museum KampenIs het dan toeval dat ik in het oude raadhuis van Kampen mijn KwbN ledenpas trek en aanzie voor de Museumkaart? De caissière weet er even geen raad mee. Ik zie mijn fout in en haal alsnog de Museumkaart uit de portemonnee. Of ik al eerder in dit Stedelijk ben geweest? Nee, het is mijn eerste keer. Ik krijg uitleg over de museumroute en ga op pad. Bovenin het gebouw staat de bedrijvigheid en de relatie van Kampen met het water centraal. KP 1 in Stedelijk Museum KampenHet verleden als Hanzestad en vijf modellen van de IJsselbruggen en het waarom er überhaupt een brug ligt naar destijds niemandsland, nu station Kampen bij IJsselmuiden. Maar ook scheepsmodellen, uitstallingen van Kanis & Gunnink waren, boeken van Kok en een videopresentatie van stadsboerderijen die het tot in de jaren ’80 van de 20e eeuw in Kampen hebben uitgehouden.

Oranje geportretteerd in Stdelijk Museum KampenEen verdieping lager vind je de invloed van geloof en kerk in Kampen. De protestantse theologisch universitaire opleiding is in Kampen te vinden, maar ook een reeks kerken, Zoals een wandelaar later dit weekend stelt: bij ons katholieken is één kerk, maar bij de protestanten tientallen verschillende. Met 8 oranjeverenigingen is er ook een bijzondere band tussen de Hanzestad en de Oranjes. De traditie om elke Oranjetelg / vorst(in) van top tot teen te portretteren levert een toonzaal met Oranjes op. Het museum heeft verder een aantal schilderijen hangen die de lokale schildertalenten van weleer een podiuplaats geven.

Wapens in Schepenzaal KampenDe Schepenzaal in het pand ernaast kun je binnendoor bezoeken. Vergaderingen en rechtspraak werden in deze rijk uitgevoerde zaal gehouden. De tijdelijke tentoonstelling Rijks aan de IJssel beneden is een set geleende werken uit het Amsterdamse Rijksmuseum rond de zeevaart en -oorlogen.  Van de suppoost krijg ik een zaklampje mee om de details goed te kunnen zien. Bij de schilderijen is dat niet nodig, de etsen die in een donkerder zaaltje hangen wel. Toch een leuke geste.

Ikonenmuseum

Mooie Hoek in Ikonenmuseum KampenEen paar straten verderop – ANWB handwijzers helpen je op weg – is het Ikonenmuseum van de Stichting Alexander gevestigd. Het bestaat sinds 2005 en is het enige museum in West-Europa dat gespecialiseerd is in iconen en religieuze kunst uit Rusland. Bij de ingang krijg ik een gids aangeboden. Deze vertelt honderduit over de Nicolaas-ikonen, de omgang van het Stalinistische Moskou met godshuizen en de Mooie Hoek zoals de nis met huisikonen in elk gezin wordt genoemd. Leerzaam en verrassend! Nicolaas is beschermheilige van iedereenOp eigen gelegenheid bekijk ik de rest van de tentoonstelling. Speciaal voor de onlangs gehouden Hanzedagen zijn ikonen en heiligen verdeeld over de kerken in Hanzesteden en de ambachten die de heiligen geacht werden te beschermen, de Hanzeheiligen. Het leven van de heiligen, maar ook de bedoelde rol van een heilige worden uitgelegd.

 

Eerherstel voor AriusHet museum heeft een aparte vleugel met moderne werken van een groep kunstenaars die zich Quasirealisten noemt. Schilders als Jannes Kleiker, Klaas Koops, Mark Viisser geven een eerherstel aan Arius, mengen Sinterklaas met Zwarte Piet en drukken gewone mensen met het schijnsel van de smartphone in hun hand uit als moderne heiligen.