Duursport, hartrime en Sanquin out of sync

Om de 4-5 weken laat ik me medisch keuren voorafgaand aan een bloedplasma donatie bij Sanquin bloedvoorziening in Zwolle. Een vragenlijst wordt nagelopen, bloeddruk, Hb (bloedijzer) en hartslag gemeten, gewicht genoteerd en algemeen welbevinden besproken. Henk-Jan in My Blood is Rich in Irony t-shirtDat bloeddruk een vertaling van aanwezigheid van stress is, bloedijzer boven een minimum moet zitten om je fit te voelen en letterlijk overeind te blijven, (h)erken ik direct. En dan heb ik als man nog het geluk dat iets als een zwangerschap geen beslag legt op de hoeveelheid ijzer.

Dat de duursporten lange afstandswandelen en hardlopen twee van mijn hobbies zijn, is geen geheim. Al diverse malen de laatste paar jaar heeft de keuringsarts ernaar gevraagd, omdat het hartritme zo laag was. Een paar maanden geleden was het nog instemmend. Duursport en een rustiger hartritme gaan hand in hand. Het is ongetwijfeld ook een reden waarom ‘dieselen’ ofwel op een constant tempo kilometers doorlopen of -wandelen me prima bevalt, in tegenstelling tot het plotseling moeten trekken van een sprint. De NS heeft me op station Zwolle wel regelmatig gelegenheid gegeven om te trainen, als ik komend vanuit de Randstad weer eens in 1 minuut de trein naar Ommen op spoor 15/16 moest halen.

Bij de keuring van 20 juli 2017 gaf de apparatuur een hartslag van 49 aan. De dienstdoende arts vertrouwde de meting wel, maar wilde wel een paraaf van een andere arts om me door te laten gaan richting afname. Bij navraag in de stoel – tijd zat terwijl de centriguge de porties bloedcellen van plasma scheidt – zou een hartslag onder de 50 tot ‘oppassen bij het opstaan’ advies leiden. Awel,. dan sta ik wat langzamer op.

Wat is een gezonde hartslag?

Thuis toch maar eens nakijken. Klazien geeft ook al jaren bloedplasma, sport met een hartslagmeter en weet zo wat sites te vinden met informatie. De Hartstichting meldt, dat bij volwassenen in rust (en vertrouw me, dat ben ik na een uur gelezen te hebben in de trein van Amsterdam Zuid naar Zwolle echt wel. Zo aan het eind van de middag moet ik eerder oppassen niet in slaap te vallen, dan dat ik opgefokt ben). “de hartslag tussen de 60 en 100 is. Bij topsporters of mensen die heel intensief sporten is de hartslag in rust lager. Bij hen is de hartspier door de intensieve trainingen groter en sterker geworden. Het hart werkt efficiënter en pompt per hartslag meer bloed rond.

Sommige mensen, zoals (top)sporters, hebben een lage hartslag. Dat is een positieve aanpassing. Het hart is gespierder en werkt zo efficiënter. Bij anderen kan een lage hartslag klachten geven, omdat het hart niet genoeg bloed kan rondpompen. Hierdoor kunnen er klachten ontstaan, zoals duizeligheid. Een hartslag onder de 50 heet ook wel bradycardie.”

In Goeden doen legt uit: “Voor een gezond lichaam geldt: hoe beter de conditie, des te lager de hartslag. Een lage hartslag is gunstig, omdat het hart minder wordt belast. Een lage hartslag heet in de medische wereld ook wel bradycardie en kan bij een niet getraind lichaam erop wijzen dat de natuurlijke pacemaker van het hart aan het verslijten is. Dit geeft soms klachten als vermoeidheid, kortademigheid en duizeligheid. Medicatie of een pacemaker kunnen het hart helpen met kloppen. Maar behandelen is niet altijd nodig.”

Het enkelvoudig meten van een hartslag van 49 slagen per minuut bij een niet-sporter is alarmerend, maar hoe laag kan een (top)sporter komen zonder in de gevarenzone te zitten? Zonder toelichting zien van de foto van Brian Hazard, de man achter de EDM / pianopop act Color Theory op Instagram, laat je misschien schrikken.

I’ve always been kind of slow…

A post shared by Brian Hazard (@colortheory) on


Brian loopt regelmatig hard en pakt her en der een marathon of andere wedstrijd mee. Niet goed kunnen rondpompen van bloed of juist zo sterk en groot zijn, dat de hartpomp efficiënter is om de bloedcirculatie goed aan te kunnen jagen, zijn zo twee perspectieven op eenzelfde meting.

Vaker meten

Meetapparatuur kan foutieve waarden geven. Nog eens meten als controle onder gelijkblijvende omstandigheden had wellicht in juli een ander getal laten zien. Op 31 augustus was de volgende keuring. Een hartslag van 64, nota bene na het ontvangen van een mooie sculptuur voor mijn 100e bloedplasma donatie.