Peter Vermeulen – Brein bedriegt: autisme en normale tot hoge begaafdheid

brein-bedriegtIn 1998 schreef¬†Peter Vermeulen Brein bedriegt: autisme en normale tot hoge begaafdheid. Destijds een gewaagde keuze om een boek te schrijven over het Aspergersyndroom zonder het woord ‘Asperger’ te noemen. Na 19 jaar is het Aspergersyndroom als subtype van autisme verdwenen uit de DSM 6, het wereldwijde handboek voor psychologen en psychiaters over neurologische aandoeningen. Dit, plus de fors toegenomen kennis over en praktijkervaring met begeleiding van mensen met autisme heeft Vermeulen ertoe gebracht in 2013 een geheel herziene versie te schrijven.

Zowel overschatting van de intellectuele vermogens van autisten met een normale tot hoge begaafdheid als onderschatting van hun talenten en mogelijkheden als uniek mens, ligt voor de hand, zo betoogt de auteur. Mensen zijn niet makkelijk in hokjes te plaatsen. Autisme is populair geworden, een etiket, dat terecht en onterecht wordt gebruikt en bijbehorend gedrag uitlokt. Leo Kanner en Hans Asperger die beiden, maar los van elkaar, in 1938 autisme ‘ontdekten’ bij de door hen onderzochte kinderen, hebben veel gezien dat inderdaad typisch voor autisten is, maar ook symptomen over het hoofd gezien, autisten als zodanig niet herkend. Autisme is en blijft een ernstige stoornis. Het is een misverstand te denken dat integratie van mensen met autisme vooral het gevolg is van intensieve en gepaste trainings- en onderwijsprogramma’s. De omgeving, jij en ik, zou autismevriendelijker moeten worden en de mensen om wie het gaat waarderen om hun talenten en speciale interesses.

Een totaalbenadering van mensen met autisme en een normale begaafdheid begint niet bij de buitenkant, bij concrete gedragingen en symptomen. En dus ook niet bij de uiterlijke verschillen met het autisme bij mensen met een verstandelijke beperking. De auteur gaat uitgebreid in op het onderkennen van autisme, contextblindheid, de theory of mind, communicatie, sociale relaties en interesses. Ook komen angst, depressie, agressie en oplossingen voorbij, net als mogelijkheden voor het aangaan van een seksuele relatie en het al dan niet zelfstandig wonen. Het boek bevat veel tips, verwijzingen naar tests, hulpverleners en trainingsprogramma’s. Al met al een waardevol boekwerk, dat nuchter en inschikkelijk de eigen positie in het werkveld na 15 jaar herziet, reflecteert op de populaire benadering van autisme en de mens centraal houdt.

Over de auteur

Peter Vermeulen is pedagoog en werkt als autismedeskundige bij Autisme Centraal. Hij schreef verschillende boeken over autisme, geniet internationale bekendheid en is een veel gevraagd spreker.