Een uitgebreide Groene Wissel wandelen door witgerijpt Skarsterlân

Vrijdag 30 december, de laatste dag van 2016 dat ik een lange afstand ga wandelen, start ik in de Friese stad Joure. Ik heb de 23km lange Groene Wissel Joure: Haulstersingel en Nannewijd als basis. Zoals bekend is deze afstand voor mij te kort. Als uitbreiding heb ik op wandelnet.nl een lus via het Tjeukemeer en het natuurgebied Easterskar uitgetekend. Anders dan eerder verwacht, is het een kleine wereld vandaag. ‘s Morgens in de auto zie ik bij Meppel nog een zonsopgang, maar verder is de mist hardnekkiger dan de winterzon. In combinatie met temperaturen onder of net rond het vriespunt, betekent dat rijp op de takken, bevroren gras- en zandpaden, kortom de winterse plaatjes die je eind december mag verwachten.

Joure – Tjeukemeer (10km)

Hobbe van Baerdt Tsjerke in JoureIk parkeer mijn auto aan de Pastorielaan / Brugstraat. Joure biedt direct achter de Midstraat, de centrale winkelstraat, ruim voldoende gratis parkeerplekken. Om 8.48u zet ik de GPS logger aan en ga ik eerst een stukje van de binnenstad verkennen. De Doopsgezinde Kerk en Hobbe van Baerdt Tsjerke met de Jouster Toer (Toren van Joure) om via de Hobbe van Baerdtstraat en Uilke Boonstralaan – hier staan keurige energiezuinige nieuwbouwwoningen – om de waterrijke buurt Groenhof de stad uit te wandelen. Een verkeersregelaar staat in de kou aan de Serwei bouwverkeer naar de aanleg van het nieuwe knooppunt Joure te begeleiden. Ik mag als wandelaar zonder problemen door, de A7 onderdoor. De vertraging in de hand werkende rotonde Joure, waarop lokale toegangswegen en de snelwegen A6 en A7 uitkomen, wordt vervangen door een nieuwe op- en afrit en fly-overs.

Haulstersingel 1In het Roazebosk is nog even het lawaai van het autoverkeer te horen. Op de houtwal parallel aan de Haulstersingel stapt het lekker door. De Haulsterbossen hier zijn aangelegd door Douwe Egberts. Ze worden ook wel luciferbossen genoemd; bij de verkochte tabakswaren horen immers ook lucifers. Bij de tunnel onder de A6 verzamelt zich opnieuw bouwverkeer. Ik vervolg de houtsingel en bospaden tot het Attemalaantsje. Hier verlaat ik de Groene Wissel voor mijn eigen route. Die volgt eerst weer een houtwal langs de Wolvedyk.

Bij de Kampweg (nooit toevallig, zo’n straatnaam) staat een een mini-obelisk als gedenkteken voor het Rijkskamp De Witte Peal (De Witte Paal), dat net als veel andere rijkswerkkampen die ik in de afgelopen jaren in Overijssel en Drenthe heb gezien, achtereenvolgens voor werklozen (eind jaren ’30), Joden (tijdens Tweede Wereldoorlog) en Molukkers (na de Politionele acties / Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog) tot begin jaren ’60 is gebruikt.

Gedenkteken Rijkskamp De Witte Peal Kampweg RosterhauleDe Meerweg / Marwei is rechttoe-rechtaan, met rechts de Molensloot en links een aantal campings. Vanzelfsprekend is het op vrijdagmorgen midden in de winter aan het Tjeukemeer uitgestorven. Aan onderstaande tweet te zien, heeft de woordvoorspeller het weer eens gruwelijk mis. Houtkade is helaas ongezien vervangen door houtkachel, gegeven het weer een prima suggestie trouwens.

Tjeukemeer – Easterskar (10km)

Welkom in Rohel op PôlleIk volg de dijk langs het Tjeukemeer een klein eind, daarna de Kerkweg en Kleine Weg door het buurtschap Rohel. Als bij de entree van Vierhuis al een groot huis staat, verwacht je elders in het buurtschap nog drie andere. Over de Pôlle sla ik af, de Gaasterweg op. Deze gaat langs het natuurgebied EasterskarUitzicht in natuurreservaat Easterskar 1In de tweede helft van de negentiende eeuw is het Easterskar verveend. Na de vervening bleef er een gevarieerd gebied over van onregelmatig vergraven gronden, uitgeveende sloten, petgaten en stripen, vergelijkbaar met de Weerribben en De Wieden. Had ik een eenvoudige doorsteek getekend, zie ik halverwege de Scharweg gekleurde wandelroutes. Ik neem de rode paaltjesroute voor nog wat extra slingers door het gebied. Smalle onverharde paden, riet, grasland en bosjes, een enkel ander stel wandelaars, voor de rest: rust.

Easterskar – Peter Tazelaarpad (10km)

Molen De Hersteller Sint JohannesgaBij de uitgang van het natuurgebied op de Hoge Dijk staat het electrisch gemaal De Grie en daarnaast diens voorganger, molen De Hersteller. De Molenstelle brengt me in het dorp Sintjohannesga, waar De Streek het vervolg van De Groene Wissel betekent. “Helaas een lange weg met soms aardig wat verkeer…” meldt de beschrijving. De 2 kilometer is allerminst saai. Het dorp, de boerderijen, roggebroodbakker Van Dijk en daar tegenover de bakkerij van Wieger Ketellapper, onderdeel van Peijnenburg – de Snelle Jelle wordt hier gemaakt – twee van de vijftig jaar geleden nog tien (!) bakkers aan deze straat.

Peter Tazelaarpad in natuurgebied Nannewijd 2De Badweg gaat langs de recreatiewoningen en het -gebied Nannewijd, nu in de dichte mist is er niet veel van de veenplas te zien. Het zal er op zomerse dagen een stuk gezelliger zijn. De woonwijken van Oudehaske volgen. Jongens steken er hun vuurwerk af, maar houden zich bij het zien van mij keurig in. Aan de noordwestzijde van het dorp is de ingang van het natuurgebied Nannewiid, dat zoals veel terreinen hier bij Staatsbosbeheer in onderhoud is. Het Peter Tazelaarpad is een asfaltbeton fietspad dat door het gebied ten westen van de plas, langs de Feanskieding (Veenscheiding) en het Kleine Wijd leidt.

Peter Tazelaarpad – Joure (7km)

Wegwijzer Maaikesingel HaskerhorneNa een recht stuk fietspad volgt een eveneens rechte Maaikesingel, door het strook bos er omheen minder opvallend, en nog zo’n houtsingel, het Kerkpad, naar Haskerhorne met een “schattig kerkje”, een 18e eeuws godshuis. De Jousterweg voert over de snelweg A7 heen. De weilanden tussen het huidige knooppunt Joure en de Jousterweg liggen vol met opgebracht zwart en wit zand voor de bouw van het nieuwe knooppunt.

DE hoort bij Joure - Geert KnolwegAan het einde van de Polderbosdyk bij de bushalte aan de rotonde eindigt de Groene Buswissel. Voor de mensen die net als ik hun auto in het centrum hebben staan, staat gelukkig ook de bijbehorende routebeschrijving afgedrukt. Eerst de DE kop en schotel op de foto. Ja, in Utrecht staat ook een grote DE fabriek, maar de wortels liggen in Joure. In 1753 begon de vader van Douwe Egberts, Egbert Douwes, aan de Midstraat in Joure een zaak in koloniale handelswaren. Later groeide dit uit tot de koffiebrander Douwe Egberts (DE). Tot herfst 2014 zat er nog een DE-winkel aan de Midstraat.

De Visschotel op De Merk JoureAan de Geert Knolweg valt de losstaande kerktoren op een terp in wat nu de begraafplaats Westermeer is op. De bijbehorende kerk is in de 18e eeuw gesloopt. De 14e eeuwse toren is gebleven. De volgende blikvanger is De Visschotel, een in een zilveren schotel gevestigde vishandel. Ik neem niet de Midstraat, maar zet de Watertoren aan de Scheen nog op de foto en loop het laatste eindje door de Titus Brandsmaweg naar de auto. Er zitten om 15.06u bijna 37km op.