V.M. Lansink & J.M. ten Broek – Atlas van de verdwenen spoorlijnen in Nederland

atlas verdwenen spoorlijnen nederlandOp mijn zaterdagse wandelingen heb ik in de afgelopen jaren al veel stukken verdwenen spoorlijn gezien, inclusief gedenktekens, bewaard gebleven wachterswoningen en stationsgebouwen. Op werkdagen reis ik zo ongeveer 99 van de 100 keer met de trein. De aankondiging in mei van de uitgave van Atlas van de verdwenen spoorlijnen in Nederland kreeg meteen een vermelding op mijn verlanglijst. Familie zorgde voor de rest. 208 pagina’s hardcover vol geschiedenis, foto’s, plattegronden en bouwtekeningen gaven me urenlang lees- en kijkplezier en inspiratie voor nieuwe wandelingen.

De auteurs, twee spoorwegarcheologen Michiel ten Broek en Victor Lansink hebben 29 lijnen of netwerken van opgeheven en verdwenen spoorlijnen in Nederland (en kleine stukken Duitsland en België in de grensstreek) in kaart gebracht, archieven doorgeplozen en de huidige staat met foto’s uit 2008-2016  vastgelegd. Sommige lijnen waren slechts enkele jaren actief, de Tweede Wereldoorlog, de opkomst van bus en auto en de consolidatie van spoorvervoerders hebbven veel invloed gehad op de opkomst en ondergang van met name lokale en regionale spoorlijnen. De schrijvers nodigen je nadrukkelijk uit zelf op pad te gaan, te gaan wandelen, herkenningspunten op te zoeken. Van eigendomsstenen en reststukken dwarsliggers tot verlaten bruggen en tot winkels heringerichte viaductbogen in Rotterdam. Haast u, want het aantal ‘railicten’ wordt met de dag minder. De opbraak na opheffing van lijnen gaat gestaag door, gevolgd door herinrichting of herbestemming in ons over het algemeen wel opgeruimde en elke vierkante meter grond nodig hebbende land.