Wandelen van Amsterdamse Houthavens naar Osdorp

wandelen buiten binnenstad amsterdamAlex Buis legde een lange afstandswandeling van maar liefst 228 uit in en om de Amsterdamse buitenstad. Je moet van omlopen en kronkelen houden om dit leuk te vinden. De schrijver wilde ermee een vriend overtuigen dat Amsterdam mooier is dan Antwerpen: “De velden en bossen in Drenthe kunnen soms zo eindeloos zijn, maar in de stad hoef je maar een hoekje om te slaan of je wordt weer getroffen door een imposante kerk, of je staat ineens in een postzegelmoeras,” zo stelt hij in het voorwoord van de in september 2015 uitgekomen gids Wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam.

“Amsterdam is een heerlijke stad om te verlaten en áán te komen” Simon Carmiggelt (1913-1987)

 Maandag 28 december begin ik zelf met de eerste etappes. De binnenstad en grachtengordel zijn meer dan bekend terrein, trajecten tussen trein-, tram- en metrolocaties en financiële instellingen èn poppodia ook. Etappes 1-3 die een flink deel van het parcours van de Dam tot Dam wandeltocht die ik in september 2014 gelopen heb, volgt, doe ik later in het seizoen. Vanochtend mag de auto achterblijven op P+R Zeeburg en neem ik de tram 26 en bus 48 naar de Houtmankade voor de aftrap van deze meerdaagse stadswandeling.

Houtmankade – Kwakersplein (10km; etappe 4 in gids)

De bus dropt me op de Abel Tasmanstraat met uitzicht op de Houthavens. De bushalte Houtmankade is tijdelijk opgeheven. Langs de uitloper van de Singelgracht schiet ik m’n eerste plaatjes. De spoorbrug over de gracht door heb ik geluk. De opgaande zon schijnt precies door de Haarlemmerpoort.

#sunrise #amsterdam #haarlemmerpoort #luckyshot #wandelen #walking #wandeling

A photo posted by Henk-Jan van der Klis (@hjvanderklis) on


Zo wordt het lompe gebouw toch meer dan fotogeniek. De Spaarndammerbuurt wenkt aan de andere kant van het spoor met de van 1916-1919 gebouwde Zaanhof dat aan een tuindorp doet denken en Het Schip, hét voorbeeld van de Amsterdamse School.

Het voormalige volksbadhuis aan de Zaanstraat doet tegenwoordig dienst als oosters badhuis voor vrouwen (hammam).

Narcissen in bloei Westerpark voor administratiekantoor Amsterdam

Administratiekantoor Westergasfabriek

Aan de andere kant van het spoor is het Westerpark, dat in Engelse landschapstijl werd ontworpen. Het ketelhuis, administratiekantoor en andere gebouwen op het terrein van de Westergasfabriek rond de gashouders zijn nu restaurant, evenementenlocatie of studio. De hyacianten staan er uitbundig te bloeien.

De brug over, het Gemeentelijk Waterleiding Terrein op met een spierwitte watertoren aan het gelijknamige plein. De entree van de Staatsliedenbuurt voert naar de Kattensloot, waar grote wooncomplexen een mooi uitzicht over het water naar het centrum hebben. Aan de Kostverlorenvaart staat De Otter, een houtmolen uit de tijd dat in de 17e eeuw 48 soortgenoten in de buurt had staan. De groente- en fruithandel van Amsterdam concentreert zich op een eiland tussen het Westelijk en Oostelijk Marktkanaal. Pyramides aan de overzijde van de Jan van Galenstraat markeren de skyline.

De volgende buurten die doorkruist worden, zijn De Krommerdt en De Baarsjes, elk met appartementencomplexen, soms een dorps aandoend straatje als de Slatuinenweg er tussendoor, stadsvernieuwing en beeldbepalende architectuur als Het Sieraad, een rijksmonument, en de Westermoskee.

Aan de overzijde van de Kostverlorenvaart gaat het naar de zo Foodhallen, In het zicht van De Ratelaar (nee, geen Amsterdamse variant op de Hardenberger Klepperman (nachtwaker), maar een vuilnisman, pauzeer ik aan het Kwakersplein na de eerste 10km wandelen.

Kwakersplein – Mercatorplein (10km, etappe 4, 5 uit gids)
Da Costaplein Oud-West Amsterdam

Da Costaplein

Even verderop aan het Da Costaplein zie ik een Dixi zonder hangslot. WC-gang buiten restaurants bij een stadswandeling blijft uitdagend. Ik blijf gevels kijken tijdens het zigzaggen in de Staatsliedenbuurt. De route gaat over het terrein van het Wilhelmina Gasthuis. Ten zuiden van Overtoom wacht de Vondelparkbuurt met 19e eeuwse stadsvilla’s en de Zevenlandenhuizen. Voor toeristen die denken de Vondelkerk te kunnen bezichtigen, waarschuwt de entree “Sorry, I’m an office”. Het dichtbij gelegen Leidseplein laat ik ditmaal aan me voorbij gaan. Ik draai het Vondelpark in, geloof me: ik ben er nog niet eerder geweest. Hardlopers, buitenlandse toeristen die hun best doen te fietsen, gezinnen die deze zonnige maandag buiten willen zijn, iedereen beweegt ontspannen langs elkaar heen in het park.

Na de West-Indische Buurt ten noorden van het Surinameplein is het Rembrandtpark aan de beurt. In de Van Galenbuurt met de markante in 1929 gebouwde gereformeerde Bethelkerk die nu de thuisbasis van Marantha Ministries is, pauzeer ik een 2e maal, op een bank aan het Mercatorplein met naast me wat achtergelaten wit poeder. Ik heb liever een krentenbol 😉

Mercatorplein – Westpoortweg (10km, etappe 5 uit gids)
Nieuwbouw Erasmusgracht Amsterdam Slotermeer 3

Winkelcentrum Plein ’40-’45 Slotermeer

Het Erasmuspark leidt de draairichting naar het westen in naar de Kolenkitbuurt en Slotermeer. Het wandelpad langs de Burgemeester Van Tienhovengracht geeft zicht op diverse nieuwbouwprojecten. Ik merk de diverse bouwstijlen aan wijken in Deventer, Groningen, Meppel en Balkbrug te koppelen. Met de decennia veranderen grootte, kleuren en omgeving. De overgang van stad naar buitengebied is bij de N202 / Haarlemmerweg. Het Brettenpad door de rietlanden heeft zelfs een officiële ANWB fiets- en wandelroute. Mijn moeder belt en verwacht, “dat ik wel thuis zal zijn.” Nee, dus. Aan de wandel in Amsterdam, en weer anders dan dat je op afstand zal verwachten.

Drek in Geuzenbos heeft weerslag op wandelschoenen

‘Stadswandeling door Geuzenbos’ vraagt om kaplaarzen

Het in de route opgenomen ommetje over onverharde paden neem iok wat te vroeg. Een extra lusje door de modder om het stadsgevoel kwijt te raken. De dijk tussen bedrijventerrein Sloterdijk en volkstuinencomplex De Groote Braak wordt een fietspad onder de A5 / Westrandweg naar het boezemgemaal Spaarnwoude. Op de Spaarndammerdijk die tot 1630 de verbindingsweg tussen Amsterdam en Haarlem was, staat de top van een banpaal uit 1624 die eerder een kilometer verderop op een verdwenen stuk dijk stond. De paal is door Rembrandt van Rijn in 1650 op een ets afgebeeld, en in 2006 op de huidige locatie geplaatst. Ik mag niet de dijk naar het zuiden vervolgen, maar steek het Geuzenbos in, in 2002 nog voorzien als bedrijventerrein, maar sinds 2011 een struingebied met Schotse Hooglanders en Konikpaarden, met distels volgegroeide paden, dijkjes, loopbruggen en vooral veel klei en modder. Een wandelend paar probeert net als ik nog enigszins schone schoenen te houden, tevergeefs.

Het contrast met het nieuwste stuk bedrijventerrein Westpoort kan niet groter zijn. Op een elekticiteitskast aan de Westpoortweg tussen olietanks en magazijnen pauzeer ik een 3e maal.

Westpoortweg – Osdorp (14km, etappes 5, 6 uit gids)

Ingeklemd tussen de Afrikahaven, Vopak terminals en de Westpoortweg ligt het culturele vrijhaven Ruigoord met een kerk, huisjes en bouwsels uit de tijd, dat men actie voerde tegen de oprukkende industrie. De route volgt het Noord-Hollandpad langs het terrein van de Amsterdamse Golfclub door het oostelijke deel van het 3.000 hectare grote recreactiegebied Spaarnwoude. Dit werd in de jaren ’70 aangelegd als groene buffer. Door het jaar heen worden hier grote festivals als Awakenings, Dance Valley en Latin Village georganiseerd. Met Capgemini hebben we hier jaren geleden, ook in een verregend terrein, ook een feest gehad. Kledingadvies had toen beter regenpak en kaplaarzen kunnen zijn. Vandaag is het rustig en zonnig, op elke minuut overvliegende vliegtuigen na.

Het veel hoger dan de boezem er omheen liggende Zijkanaal F herbergt woonarken. De dijk eromheen brengt me naar het station Halfweg-Zwanenburg en de drukke Amsterdamse Straatweg. Het is pas half vier. Het vanaf 17u te bezoeken Amsterdam Light Festival in het donker geeft tijd om nog even door te stappen in plaats van de sprinter naar Amsterdam Centraal Station te nemen.

Zicht op suikerfabriek Zwanenburg - Halfweg

Zicht op suikerfabriek Halfweg

Ik loop langs de voormalige suikerfabriek, binnenkort het toneel van The Voice of Holland opnames in SugarCity. Aan de gevel de wapens van de famlies die meer dan een boterham verdienden met de suikerproductie. Het dorp Halfweg heeft niet alleen een nog steeds werkend stoomgemaal, maar ook een imposante Protestantse en Rooms-Katholieke Kerk.

De ringvaart Haarlemmermeer markeert de buitengrens van de tussen 1848 en 1852 eveneens drooggemalen Haarlemmermeer. De dijk langs de Osdorper boven– en Lutkemeerpolder biedt prachtige vergezichten op de van condensstrepen en wolken vergeven lucht waaraan de zon ondergaat. In de polder staan kassen die gewassen èn auto’s kweken. Vóór Osdorp gaat het (Noord-Holland)pad een stuk door de rietlanden en weer modder op de voormalige veengronden om bij het Gemaal Lijnden (aan de overzijde van de vaart) op de dijk uit te komen. De wijk De Aker van Osdorp loop ik wat afwijkend van de route door, meer op de kaart dan beschrijving. De vertrekstaat bij bushalte De Alpen geeft aan, dat de eerstvolgende bus over een half uur komt. Door de huizenrijen heen zie ik een tram rijden. Dat biedt hopelijk sneller de mogelijkheid naar het centrum te gaan. Aan het Ecuplein (vernoemd naar de administratieve voorganger van de euro) is het gezellig druk met een markt. Tram 1 gaat om de paar minuten zowaar via het centrum naar Amsterdam Centraal Station. Met 44km op de teller en zo ongeveer tegen zonsondergang om 16.35u is het welletjes voor vandaag.


Wil je alle 120 foto’s die ik vandaag gemaakt heb, bekijk dan het Flickr album hierboven of via deze link.