Wandelen in Oase Ter Apel en over het Westerwoldepad

westerwoldepad1Overal rond Ter Apel is geschiedenis te vinden. Uitgebeeld en verteld op palen langs de wegen. In het landschap, waar vestingwerken, dijkenstelsels, waterwegen en kapellen de voormalige veengronden tekenen. Het klooster Ter Apel bestaat dit jaar 550 jaar. Verder zijn er Leidijken en bunkers. Zonder het klooster dat Duitse monniken vanaf 1464 bouwden, was Ter Apel er nooit gekomen. De kloosterlingen bewerkten er uitgestrekte landerijen, legden bossen aan en boden reizigers onderdak, spijs en drank. Reizen tussen Drentse, Oost-Groningse en Duitse moerassen was een hele onderneming. Het klooster was een rustpunt en is dat door de eeuwen heen, ondanks reformatie, wisseling van eigenaren, gedeeltelijke afbraak en restauratie, gebleven. Nu is bij het klooster een Toeristisch Overstappunt (TOP) met een grote parkeerplaats direct naast hotel Boschhuis ingericht. Diverse gemarkeerde wandelroutes (2-12km) starten er.

ANWB wandeling Oase Ter Apel (12,5km)

Rondwandeling 12km Ter Apeler bossen vanaf klooster Ter ApelDeze ANWB Wandeling Oase Ter Apel is bij het TOP als blauwe paaltjesroute Ter Apelerbossen gemarkeerd. Navigatie is dus makkelijk. Het is een veelzijdige wandeling langs oude en jonge aanplant, zowel loof- als naaldbos, een vanwege de fruitbomen tot ‘smulbos’ gedoopt perceel, maar ook een enorm perceel hoge rietkragen. Je kruist diverse keren de zowel gekanaliseerde als op steeds meer plekken weer aan het meanderen gebrachte Ruiten Aa en de Bosbeek. Dichtbij Ter Apel liggen in het bos de Joodse begraafplaats en het recreatiecentrum Wonderwereld, waar enorme uilen me aankijken. In elk van de bossen zijn vandaag wel één of meer spechten in de weer. Bij de coöperatieve aardappelmeelfabriek Ter Apel en Omstreken (1916) aan het Ruiten-Aa kanaal is sinds 1981 geen bedrijvigheid meer. De karakteristieke huizen uit die periode voor de arbeiders zijn wel goed geconserveerd. De route is grotendeels onverhard. Deze en veel meer wandelingen zijn te vinden op het vernieuwde anwb.nl/wandelen.

Westerwoldepad Route 27 De Leidyk Ter Apel (16 km)

In de zomer van 2014 zijn lokale ommetjes in Westerwolde verbonden tot het meer dan 80km tellende Westerwoldepad, dat met blauw-gele markeringen is bepijld. De losse routes kun je nog steeds volgen. Als 2e lus volg ik route 27 De Leidyk naar het buitengebied ten zuiden van Ter Apel. Het is een gang langs de jaagpaden van de Runde, Bosbeek en Ruiten Aa. Ik ontdek buurtschappen Munnekemoer, Barnflair en Hanetange. De provinciegrens tussen Groningen en Drenthe wordt deels door de Runde gevormd, de brug Twee Provinciën is spreekwoordelijk en ook het fietspad vanaf het kanaal bij Munnikemoer naar het Duitse Rütenbrock volgt de provinciegrens.

Kantoor Nederlandsche Douane bij BarnflairEven bij de Duitse buren gluren, naamgevers van de Ruitenbroeker Aa, is altijd leuk. Grenspalen 168 en 169 zijn van vriendelijke Duitse en Nederlandse palen herkenbaar. Het Zollamt en douanekantoor zijn tot woonhuis of restaurant verbouwd. Aan beide zijden van de grens zie je zowel Nederlandse als Duitse auto’s, worden Duitse huizen via Nederlandse makelaars verkocht en tankt menig landgenoot net over de grens. Het Esso tankstation net aan Nederlandse zijde in Barnflair zet daarom in op coffee to go.

Om op de Leidijk te komen loop ik in eerste instantie verkeerd, een dijk te vroeg zal ik maar zeggen. De Leidijk hield in vroegere tijden het water vast van het hoogveenmoeras en maakte het gebied daardoor ontoegankelijk voor de vijand en had dus een verdedigingsfunctie. Redoute Barnflair is een kleine veldschans, nu een informatiepaneel en enkele restanten. Binnenkort gaat Landschapsbeheer Groningen de site restaureren. Verderop verzamelen zich tientallen gezinnen met autoracende vaders of kinderen voor een sportief weekend op de ovale racebaan van Ter Apel. Ik mag door een soort erehaag van wachtenden heen wandelen en krijg succes toegewenst op het LAW 9 Pieterpad. OK, dat pad loop ik alleen niet vandaag. En het zijn vooral de roodwitte markeringen van het LAW 10 Noaberpad dat ik hier vandaag zie. De voormalige vloeivlden zijn nu particulier terrein aan de zuidoost kant van Ter Apel zijn een paradijs voor vogels. Hoewel behoorlijke stukken langs de Runde en in Duitsland verhard zijn, is er voldoende afwisseling met gras- en bospaden.

Westerwoldepad route 26: De Bosbeek – Ter Apel (12,5km)

Bosbeek Ter ApelRoute 26 De Bosbeek volgt het stroomgebied van de Ruiten-Aa, de Runde en het Ruiten-Aa kanaal. De verbinding, de recentelijk uitgegraven Bosbeek met zanderige oevers, stepping stones als voorde en zich ontwikkelende natuur op de oevers. De 3e lus van vandaag gaat eerst naar het noorden, om de rietfilters, naar de bossen ten oosten van Ter Apel richting het kanaal. Daarachter liggen nieuwe percelen bosaanplant tegen de grens(dijk). Om op de weg terug weer bij de oval racebaan aan te gaan, vind ik wat overdreven. Ik volg het kanaal tot bij de Bosbrug, neem het jaagpad langs de beek om zo weer bij het Boschhuis te komen. Deze route is grotendeels onverhard.

Het geheel levert op de kaart een bijzonder beeld op. Ter Apel, dat op doorweg met de auto of treinreizend op de Vechtdallijnen vooral doet denken aan asielzoekers en verder vooral akkers aardappelen, heeft vandaag verrassende natuur laten zien. Een mooie omgeving om te wandelen.

 

Lees meer over de totstandkoming van het Westerwoldepad op Wandelnet.nl.