Het waarom helpt vooruit kijken

momentumleaditextraVandaag was ik te gast bij de Civitas Studiosorum Reformatorum in Delft, een christelijke studentenvereniging, op de Lead It! Extra conferentie voor besturen van bij International Fellowship of Evangelical Students (IFES) aangesloten verenigingen. Deze conferentie bedoeld om nieuwe energie en motivatie te vinden voor het komende half jaar. Na wat telefonisch brainstormen eind 2014 (“Wat is de diepere drijfveer bij jezelf zodat je elke dag weer bezig kunt gaan met je bestuurswerk? Aan de hand van de analogie met wandelen (een passie van de spreker) zet hij ons een moment stil en neemt ons verder mee door vooruit te kijken in het halfjaar besturen dat voor je ligt.”) ontstond tijdens de kerstvakantie de vulling voor Het waarom helpt vooruit kijken.

Momentum: pas op de plaats

De jaarwisseling, op de helft van het seizoen, is een natuurlijk moment om achterom te kijken. Misschien ben je wel opgegroeid met de gewoonte om op Oudejaarsavaond Psalm 90 te lezen, of “Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen”, het ‘Nieuwjaars-Lied’ van Rhijnvis Feith uit 1805 te zingen. Wat ging goed? Wat zou je willen verbeteren? Welke successen heb je behaald en wat ging er helemaal mis? Wat is er nog te doen? Kijk je vooral achterom?

20061231 Feestlokaal van VooruitOf kijk je vooral omhoog? Verwacht je (altijd) je hulp van de Heer? Als kant-en-klare antwoorden op je vragen? Of kijk je graag en vooral vooruit? Misschien slaap je wel ongerust door ruzie of conflicten, vragen waarop je nog geen antwoord hebt. Je emotionele bankrekening kan geplunderd zijn. Je kunt moeite hebben financieel de eindjes aan elkaar te knopen of je verplichtingen na te komen. Belofte maakt schuld en veroorzaakt schuldgevoelens.

Most of the things you worry about never happen

Een mens lijdt dikwijls ‘t meest Door ‘t lijden dat hij vreest Doch dat nooit op komt dagen. Zo heeft hij meer te dragen Dan God te dragen geeft.

Soms aangevuld met:

Het leed dat is, drukt niet zo zwaar Als vrees voor allerlei gevaar.  Doch komt het eens in huis, Dan helpt God altijd weer En geeft Hij kracht naar kruis

biblefitmoeToch kan ik me je “ja, maar”-reactie goed voorstellen. Zoek je dan naar (makkelijke) antwoorden in de Bijbel? Zoals de Bible-Fit app van Ark Mission aan de hand van gebeurtenissen of gevoelens aanknopingspunten biedt? 

Don’t worry, be happy!

One-liners zijn er ook veel. Motivatieposters op het werk, op het tuinterras of bij het woonwarenhuis. Alsof je een knop omzet. Zo simpel is het (helaas) niet (altijd).

De Griekse filosoof Aristoteles stelde dat geluk van onszelf afhangt. Ja, onze keuzes en hartgesteldheid beïnvloeden hoe we ons voelen en gedragen. Geluk, gelukkig zijn of je gelukkig voelen is echter niet alleen van jezelf afhankelijk. En alsof het alleen om jou draait, jouw geluk de maatstaf is. Griekse filosofen hadden duidelijke ideeën over de scheiding van lichaam en geest, het verschillende belang van beide ‘delen’ en staan anders ten opzichte van christelijke deugden of vrucht van de Heilige Geest.

Happiness is not something ready made. It comes from our own actions.

De Dalai Lama put uit het Boeddhisme. Ook bij deze gedachten is het goed te bedenken om wie het gaat in het leven.

Ho, stop!

Elly & Rikkkert zongen het jaren geleden al: “Ho! Stop! Sta eens even stil. Waar wou je heen gaan of maakt dat geen verschil.
Ho! Stop! Ga er niet van door. Je bent er toch niet zomaar, je leeft toch ergens voor. Als je in de trein zou stappen en je zou niet weten waar je heen zou gaan. Je heen zou gaan. Kon je beter in je warme bedje blijven liggen zonder op te staan. Zonder op te staan. Alles gaat uiteindelijk mis, als je niet weet wie Jezus is….”

brainstormhoeScripts om problemen op te lossen starten doorgaans met ‘hoe’. Hier een voorbeeld van de MindManager brainstorm module. En als je dan ingewikkelde vraagstukken kunt beantwoorden, scoor je succes. Wie weet wordt je verhaal wel verfilmd in een Hollywood kaskraker. Meestal is het echte verhaal minder koelbloedig en heroïsch dan de versie op het witte doek. Illustratief in deze is het boek Thirteen: The Apollo Flight That Failed van Henry S.F. Cooper Jr. uit 1972 versus de Apollo 13 film uit 1995.

Begin met het waarom

Simon Sinek heeft een verbluffend eenvoudige hulpmiddel, The Golden Circle, om je te helpen de juiste vragen te stellen. In zijn boek Start With Why benadrukt hij de volgorde van eerst waarom (motivatie, hoger doel), dan hoe (proces, totstandkoming) en dan pas wat (resultaat). In het hoe kun je je onderscheiden van de concurrentie. Het waarom is allesbepalend. Vage ‘doelen’ als veel geld verdienen of ‘continuïteit van de organisatie’ inspireren niet en zetten niet aan tot actie. Waartoe ben je op aarde als persoon, groep of organisatie?

Wat motiveert je werkelijk?

Daniel Pink heeft het denken in straf en beloning afgezworen. Na onderzoek concludeert hij in Drive, dat de drie belangrijkste motivatoren zijn:

  • autonomie: het verlangen om de regie te voeren over je eigen leven
  • meesterschap: de drang om steeds beter te worden in iets wat ertoe doet
  • zingeving: de behoefte om te doen wat we doen in dienst van iets groter dan jezelf.


Als je bijvoorbeeld de raison d’être bekijkt van de 200 jaar geleden opgerichte Groninger studentenvereniging Vindicat Atque Polit: “Het idee dat de studenten hun eigen rechten en verworvenheden tegenover de academie en de maatschappij moesten handhaven. Beschaven was de opdracht aan de studenten zelf zich te ontplooien op alle mogelijke manieren.” duidt dat op autonomie als belangrijkste motivator.
C.S.R. Delft positioneert zich anders: “Doel van de kringen op C.S.R. is dan ook het geworteld worden in Christus en Zijn liefde, zodat we samen met alle heiligen de hoogte en breedte en diepte van Hem zullen begrijpen!”

Van nature communiceren we van buiten naar binnen (wat -> hoe -> waarom). Van bekend en makkelijk, naar vaag of ongemakkelijk. We vertellen mensen wat we doen, zeker mannen (functie, positie, uiterlijke kenmerken). Moeilijker vinden we uit te leggen hoe we het doen, wat onze cultuur is en waarin we anders zijn dan andere organisaties. Mensen willen graag weten Waarom ze iets zouden moeten doen. Leiders inspireren, weten te motiveren. Als het waarom duidelijk is, volgen hoe en wat natuurlijker.

Beeld je de cirkels uit in een conus, dan krijg je een megafoon. Je boodschap mag luider en beter worden, te beginnen met het helder overbrengen van het waarom. Denk je aan een organisatie pyramide, een gangbare visualisatie van de organisatiestructuur, begint bovenin ook het waarom. Dat mag je als leider(s) helder uitdragen. Het hoe en wat volgen dan wel.

Geworteld in de liefde….begrijpen

Als je praat over inspirerende teksten in de Bijbel, doet Efeziërs 3 verzen 14-21 dat zeker: “Daarom buig ik mijn knieën voor de Vader, die de vader is van elke gemeenschap in de hemelsferen en op aarde.
Moge hij vanuit zijn rijke luister uw innerlijke wezen kracht en sterkte schenken door zijn Geest, zodat door uw geloof Christus kan gaan wonen in uw hart, en u geworteld en gegrondvest blijft in de liefde.
Dan zult u met alle heiligen de lengte en de breedte, de hoogte en de diepte kunnen begrijpen, ja de liefde van Christus kennen die alle kennis te boven gaat, opdat u zult volstromen met Gods volkomenheid.
Aan hem die door de kracht die in ons werkt bij machte is oneindig veel meer te doen dan wij vragen of denken, aan hem komt de eer toe, in de kerk en in Christus Jezus, tot in alle generaties, tot in alle eeuwigheid. Amen.”

Prediker Dwight L. Moody: “If God is your partner, make your plans big.” Steven Furtick in Greater: “Make this year greater than last year. Dream bigger, start smaller.” Jason Jaggard in Spark: Transform Your World, One Small Risk at a Time: “When we have the courage to take risks of compassion that produce optimism in others, we create space for God to move and work.”

Succes is niet verzekerd

Natuurlijk zijn groots denken, mooie plannen maken, inspiratie, helder geen garantie voor instant succes, nog los van de vraag hoe je dat meet. Een blik in mijn boekenkast toont ook titels over de minder positieve kanten van leiding geven, organiseren, projectmatig werken en het kringenwerk. Uit Bill Donahue & Russ Robinson‘s Zeven valkuilen voor kleine groepen in de kerk:

  1. Zonder duidelijke doelstellingen, het antwoord op de ‘waarom’ vraag, zal je werk gehinderd worden.
  2. Groepen hebben een leider nodig. Of dat nu een formele of informele leider is, zonder leiding kan een groep niet vooruit, laat staan de goede kant op. Zelfsturende teams is een model met vele beperkingen.
  3. Niemand is perfect, ook als leidinggevende niet. Laat je coachen, zoek inspiratie, een spiegel en een steen om tegen te schuren.
  4. Als je niets doet aan ontwikkelen van nieuwe leiders, mag je het zelf blijven doen….tot je opbrandt, stopt, vertrekt, o.i.d. Continuïteit van de groep is gebaat bij tijdig in gang zetten herkennen, coachen en ontwikkelen van nieuwe leiders.
  5. Verzuiling of afschermen voor de omgeving, geen rekenschap willen afleggen. Het zijn symptomen die je werk gaan hinderen. Hoe gezellig je naar binnen gekeerde groep ook is.
  6. Als er alleen gelijkgestemden zijn die zich in jouw straatje schikken, is er eenheidsworst en onvoldoende oog voor de behoeften en noden van de mensen in je groep. Kun je ook anders lid worden? Zijn ook anderen welkom?
  7. Hoe ga je om met nieuwkomers? Hoe snel voelt een nieuweling zich thuis?

Door waarom-vragen te stellen bij benoemen van problemen en formuleren van oplossingsrichting(en) houd je de juiste koers te bepalen. Het waarom moet scherp blijven bij het beschrijven van het wat. Wil passie, of een initiële ideevorming overleven, is structuur (organisatie, voortbrenging) en resultaten nodig. Anders wordt het luchtfietserij, oplaten van proefballonnen of het doen van loze beloften. Het waarom, niet wat, is de basis van wat je doet. Zo kijk je vooruit vanuit het waarom.
Het hoe zou je verder kunnen uitwerken in een plan-do-check-act cyclus of hier gelaagd in samenwerken – maken – leren & bijstellen om tot resultaten te komen.

Wil je je deze opzet verder eigen maken, lees dan bijvoorbeeld Leadership Principles for Project Success van Thomas Juli.

Samengevat

  • Focus op wat je wilt bereiken
  • Blijf bij je uitwerking geworteld
  • Los issues op en houd prioriteiten afgestemd op je koers

Het is als een marathon, geen sprint

Het vergt eerste stappen zetten, oefenen en volhouden om je doel te bereiken.