Frank Barrett, Ron Fry & Herman Wittockx – Appreciative Inquiry: het basisboek

ai basiswerkVeranderkundige Herman Wittockx (OBD) maakte in 2011 een Nederlandse editie van het boek Appreciative Inquiry van Frank Barrett & Ron Fry. Appreciative Inquiry: het basisboek werd meer dan een 1:1 vertaling, de cauïstiek werd aangepast naar twee Nederlandse bedrijven: KEMA en Rabobank Breda om het lokale lezerspubliek wat meer aan te spreken. Anders dan veranderen op basis van beslissen, bepleiten en verdedigen, zoekt Appreciative Inquiry (AI) nadrukkelijk de samenwerking tussen verschillende spelers en belangengroepen die met een verandering te maken hebben. Het proces, niet de uitkomst staat centraal. The medium is the message. Zo ligt AI nadrukkelijk tegen het Rijnlandse organisatiemodel aan en kleuren uit het model van De Caluwé die meer met samen optrekken en interactie hebben. Het kan dus anders dan ‘implementeren van een verandering’ via unfreeze-change-freeze stappen uit een Planned Change Approach.

De pretenties van de schrijvers gaan verder dan de methode: AI is een manier van zijn. Belangrijk paradigma is de goedheid van de mens. Met vragen wordt het goede, de mogelijke verbetering, het positieve en de toekomst gewaardeerd. Problemen, achterom kijken, het halflege glas, schaarstemodel, etc. zijn de no-go areas in AI. Luisteren, doorvragen en een focus op de bright side of life, daar gaat het om. Positiviteit zet positieve verandering in gang. Ik mis dan wel de reflectie, de bescheidenheid en nuchterheid, dat er in menselijk gedrag ook genoeg tekortkomingen, falen, mislukkingen zijn aan te wijzen. De gebroken wereld, het verdriet en lijden wordt zo wel erg makkelijk ontkend.

Om echter eens anders naar veranderen te kijken, kan AI goed helpen. De twee beschreven casussen met programmaonderdelen, doelen en gevolgd proces helpen bij het zelf inzetten van AI.