Dave Eggers – De cirkel

Dave Eggers CirkelHet 445 pagina’s tellende boek De cirklel van de Amerikaanse auteur Dave Eggers schetst de machinaties van een naar naar totale controle bewegende combinatie van wat we nu kennen als Google, Facebook, LinkedIN, Klout en Twitter plus een overdosis bewakingscamera’s. Het letterlijk gekmakende, afstompende en asociale van continu bezig zijn status updates te posten, commentaar te geven op anderen, te kicken op kudos, punten en aantallen volgers, likes en daarmee eigenlijk geen echt leven te leiden, druipt van het boek af. Waar de ontzettend naïeve Mae Holland als jongste bediende op de Customer Experience van De Cirkel aan het werk komt, zich uit de naad moet werken om wachtrijen weg te werken en zo mogelijk op een klanttevredenheidsscore van 98+ uit 100 te blijven, wordt dieper en dieper in het web van de organisatie getrokken, dat behoorlijk sectarische, totalitaire trekken heeft. Van het enthousiasme waarmee huidige Google medewerkers over hun organisatie en de fantastische werkplekken praten is het een paar stappen verwijderd van allerhande kruisbestuivingen van camerabeelden, kennis over mensen en hun bewegingen die in producten en diensten worden uitgewerkt….tot iedereen gedwongen transparant is en naar de pijpen danst van de monopolist De Cirkel. Ruimte om de organisatie te verlaten of kritiek te hebben, is er niet, net zo min als reflectie, diepgaande relaties, betere seksuele ervaringen dan een machtspelletje op de wc of onbeholpen voortijdige ejaculaties.

Oppervlakkigheid is een rode draad. Een cirkel is ook maar 2-dimensionaal in tegenstelling tot het leven zelf. In technologisch opzicht is De Cirkel een momentopname van enkele jaren na nu. Over 10 of 20 jaar zul je lachen om dit schrijfsel, dat nu doet denken aan 1984 van George Orwell. Op wat vreemde plekken in het boek wordt even aan name dropping (Facebook wel, Google, Amazon zijn afwezig, bestaande plaatsnamen in de San Francisco Bay Area afgewisseld met fantasienamen), een terloopse referentie aan Christian Science, een paar honderd pagina’s verder even een betoogje over religie, en een paar politiek correcte opmerkingen over de LBGT ‘scene’, zonder dat ideeën over wat dan ook echt worden uitgediept. Een tijdspiegel van kritiekloos privacy in een adembenemend klein wordende wereld rond San Francisco, eigenwaarde en tijd voor andere bezigheden dan ‘online zijn’ overboord zetten. Het veel te korte derde deel van slechts enkele pagina’s is geen epiloog en ook geen fatsoenlijk eind. Hoewel het klapvee in De Cirkel het allemaal ‘wow’ vindt, heb ik dat zelf na lezing van het boek niet.

Over de auteur

Dave Eggers is de auteur van onder meer Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit (finalist Pulitzer Prize), Zeitoun en Wat is de Wat (finalist National Book Critics Circle Award en winnaar Prix Médicis). Hij is tevens de drijvende kracht achter McSweeney’s en 826 Valencia, en won in 2008 de Ted Prize. In 2012 verscheen de indrukwekkende roman Een hologram voor de koning, die verfilmd wordt door regisseur Tom Tykwer (Cloud Atlas) met Tom Hanks in de hoofdrol. Dave Eggers woont met zijn gezin in Californië.

Check ook de recensie van Paul Abspoel en de visie op Marketingfacts.