Oliver Sacks – Hallucinaties

Oliver Sacks HallucinatiesIn zijn nieuwe boek Hallucinaties heeft de Amerikaanse neuroloog Oliver Sacks allerhande casuïstiek verzameld rondom dit fenomeen. Iets voelen, ruiken, zien, horen of anders ervaren dat er niet is…..of toch wel. Zoals altijd in de vorm van verhalen over echte mensen en gebeurtenissen, thematisch geordend naar ‘ziektebeelden’. Wie regelmatig boeken van Oliver de Sacks leest, beseft opnieuw dat geestelijk gezond zijn helemaal niet zo vanzelfsprekend is. Sacks, zelf 80 dit jaar, vertelt naast de vele tientallen episodes over anderen, ook over zijn eigen drugsgebruik, fantoomledematen en recente experimenten met virtual reality.

Neurologische begrippen, functies en onderdelen van de hersenen worden in het boek niet uitgelegd, dus je moet bij het lezen wel tegen termen als ‘gegeneraliseerde tonisch-clonische aanval’, ‘celebrale cortex’ en ‘temporale kwab’ kunnen. Hallucinaties kwamen (terloops) ook al in andere boeken voor; regelmatig grijpt de auteur dus naar zijn eerdere werken als Musicophilia, A Leg to Stand On (1984), Migraine (1970) of Awakenings (1973).

Het grensvlak tussen echt en illusie is schimmig. Regelmatig komt bij de behandeling van narcolepsie, out-of-body ervaringen, fantomen, epilepsie of hallucinaties op de drempel van de slaap daarom een vraagteken te staan bij een goddelijk visioen, wezen dat je lichamelijk of geestelijk bijstaat of zijn/haar woorden hoorbaar doorgeeft. Het zet “manifestaties” in een pinkstergemeente, Griekse orakels, bijna-dood-ervaringen in de tunnel naar het hemelse licht en sprekende geesten bij een seance in een een kader van neurologische cq fysiologische ervaringen. Genegeerde fenomenen, zoals fantoomledematen zijn pas recent onder de aandacht van onderzoekers gekomen. Nieuwe medicijnen ontwikkeld, maar ook de bijwerkingen van drank, drugs, mixen van medicijnen beter in beeld. Boeiende materie die soms wat klinisch en afstandelijk, maar vooral inlevend en ditmaal sterk persoonlijk gebracht wordt door Oliver Sacks. Vertaler Pon Ruiter heeft puik werk geleverd. Hieronder Sacks’ TED talk over Hallucinations.

Over de auteur

Oliver Wolf Sacks (Londen, 9 juli 1933) is een Britse neuroloog die vooral bekend is om zijn boeken over de menselijke kant van neurologische afwijkingen.

Sacks heeft medicijnen gestudeerd aan de University of Oxford en deed zijn assistentschappen aan de University of California in Los Angeles. Sinds 1965 woont hij in New York. Hij heeft daar een eigen praktijk en is hoogleraar aan twee universiteiten.

Sacks is vooral bekend door zijn boeken waarin hij op toegankelijke en ook wel humoristische wijze over zijn patiënten en ervaringen in het neurologisch vakgebied schrijft. Een van zijn bekendste boeken, Awakenings (1973) verhaalt over zijn ervaringen met het toedienen van het toen nieuwe medicijn L-DOPA aan comateuze patiënten met de slaapziekte encephalitis lethargica, die deze ziekte hadden opgelopen tijdens de epidemie van 1917 tot 1928. Dit boek is tweemaal verfilmd, eerst als televisiefilm voor Yorkshire Television door Duncan Dallas (1973) en later als speelfilm (met Robert De Niro en Robin Williams) in 1990. De film At first sight (Irwin Winkler, 1999) is gebaseerd op Oliver Sacks’ boek Een antropoloog op Mars.