Rijksmuseum Twenthe en Roombeek

Het al bij de ingang om je steunbetuiging vragende Rijksmuseum Twenthe, vanwege de bezuinigingen op cultuur met sluiting bedreigd, had tot 28 oktober 2012 nog geen enkel bezoek van me gehad. Het museum stond al een tijd op mijn to-do lijst en na diverse keren uitstel, trof ik op een zonovergoten zondagmiddag een verrassende collectie, verdeeld in oude kunst (Middeleeuwen tot 20e eeuw) en nieuwe kunst.

In de vleugel oude kunst zie je Mariabeelden, drieluiken over de kruisiging, een manshoge palmezel en andere kunstuitingen voor uitleg van bijbelse taferelen aan (on)gelovigen en gebruik in de kerkdienst. Maar uit de latere eeuwen ook landschappen van Pieter Brueghel de Jonge, Ruysdael, Gerard ter Borch en Jan Weissenbruch, om maar een paar van de schilders te noemen. Van winterse taferelen, schepen op een roerige zee tot doorkijkjes in Oudewater, zicht op De Dam in Amsterdam en natuurlijk veel vee, boerenerven, kastelen en burchten.

In de vleugel nieuwe kunst is tot en met 24 februari 2013 de tijdelijke tentoonstelling De drie smaken van Jop (Ubbens): dilemma’s van een kenner te zien. Jop Ubbens is veilingman, en bekijkt kunst vanuit zijn persoonlijke smaak, commerciële waarde en plek in de kunsthistorie. Die optieken zijn regelmatig strijdig, en dus zijn de gekozen schilderwerken bijzonder in samenstelling en persoonlijke commentaren erbij. Je wordt geprikkeld om zelf mee te denken en je eigen afweging te maken.

Minder boeiend vond ik de tentoonstelling Spelen op de grens van het onmogelijke, waarin 9 ArtEZ kunstenaars met video’s, (computer)animaties en andere technieken de technologie misbruiken om wat anders zichtbaar te maken. De tijdelijke tentoonstelling Rewind: de verbeelding van het verleden van Gerard de Lairesse tot Brad Pitt stond juist in zowel oude schilderijen als moderne films stil bij lichaamstaal, verbeelding van affectie en de rol van ogen.

Het Rijksmuseum Twenthe ligt aan de Cultuurmijl tussen de Oude Markt midden in het centrum tot het museum TwentseWelle, buiten de singels. Ik was 2 jaar geleden in de TwentseWelle. De Cultuurmijl doorkruist ook de steeds verder weer opgebouwde wijk Roombeek. Het monument voor de vuurwerkramp herinnert nog aan de fatale explosies op 13 mei 200. Voor de liefhebbers van moderne architectuur, zowel om te wonen, werken als winkelen, is de nieuwbouw een genot voor het oog. Zo vond ik de in 2010 officieel gedoopte stadshaard van Hugo Kaagman in Deltfs blauw tinten met allerhande Enschedese gebouwen en taferelen mooi, zeker tegen een strakblauwe lucht. Lezers van het NRC Cultuurblog verkozen het gebouw echter tot lelijkste van Nederland. Het lijkt wel kunst: wat de één bekoort, irriteert de ander.

En dat alles doet zoveel mogelijk recht aan de context, het industrieel ergoed Twente. De site bevat fiets- en wandelroutes langs de complexen. Want zowel de kunstcollectie in het Rijksmuseum, parkeerterreinen als de facades van voormalige textielfabrieken dragen nogal eens de naam van Van Heek, ‘textielbaron’ uit de afgelopen 2 eeuwen.