Clemens van Brunschot – Uit de duisternis neergedaald

De 46-jarige computerdeskundige Gerard Wijkel is op proefverlof in Emmen uit zijn tbs behandeling in de Pompekliniek. Aanleiding voor zijn opname was een moord op de overbuurvrouw. Tijdens de behandeling heeft hij een godsdienstwaanzin weten te onderdrukken, de moord met het een zwaard min of meer bekend, maar worstelt ook met schizofrenie. Bij zijn vrouw Ella is onlangs Multiple Sclerose vastgesteld. Aan het werk bij een mediabedrijf duikt Eugénie Stauf, een Duits-Nederlandse mediamagnate op die even fanatiek als Gerard wil vasthouden aan zijn geloof en afhankelijkheid van God juist wil aantonen dat God niet bestaat. Zij daagt hem uit haar tegenspeelster te zijn in een battle achtige live tv-show. Als Eugénie wint, moet Gerard acuut zijn geloof afzweren, als Gerard wint, zal Eugénie zich ter plekke laten dopen.

Pagina voor pagina krijgt het verhaal onverwachte wendingen om te eindigen in de tv-show. Schijn en werkelijkheid lopen door elkaar. Elementen van een detective, thriller, maar ook een doordachte inkijk in de waarneming en verklaringen van de ‘patiënt’ en de behandelaars in gedragingen, invloed van medicijnen en aangeprate ideeën. Je moet wel een beetje gek zijn om te geloven, maar evengoed is de grens tussen natuurlijk en bovennatuurlijk, subjectieve waarneming en objectief getoetste werkelijkheid vaag.

“…De zintuigen speelden een spel met hun huurder en iedereen was een beetje schizofreen, al viel het bij de een meer op dan bij de ander.” (p.168)

Gerard en Ella proberen elkaar bij de les te houden, waar collega’s en buren zich in toenemende mate tegen Gerard keren. Er gebeuren de vreemdste dingen, waarbij je als lezer telkens de afweging mag maken wie gelijk heeft. Vechtpartijen, vloeken en tieren, inbraak en diefstal, verdwijningen en mysterieuze verschijningen in alle begeerlijke, verwerpelijke, menselijke aspecten. Is La Stauf werkelijk of fantasie? Is het boze opzet, Faust in eigen persoon, of verbeeldt Gerard het zich allemaal zelf? In de tv studio overdenkt Gerard: “Waar zat dat mens?  Kwam de duisternis van haar of kwam zij er vandaan, was zij er als het ware uit neergedaald? … Kon je niet beter zeggen dat zij in zijn duisternis was neergedaald, de duisternis die hem weer te pakken gekregen had?” (p.198)

Is het godsbewijs te leveren? Heeft God een advocaat nodig? Is het wel acceptabel om een psychisch kwetsbare gelovige zó voor schut te zetten in een tv-show? Zal Gerard doorslaan, wordt de moord opgelost, of grijpt God zelf in? De antwoorden op die vragen houden je tot de laatste pagina bij Uit de duisternis neergedaald. Typisch zo’n roman om in één ruk uit te lezen. OK, ik heb het zelf in 3 gedaan.

Over de auteur

Clemens van Brunschot werd op 23 december 1954 geboren in Waalwijk, volgde daar gymnasium beta en studeerde sociologie in Tilburg, waar hij in 1979 cum laude afstudeerde. Hij woont tegenwoordig in Eindhoven. Hij doet graag aan yoga, tai chi, meditatie, hardlopen…en schrijven. Hij is uit eigen ervaring vertrouwd met een fiks aantal geestelijke stromingen en praktijken.

Clemens won op 23 november 2011 de 2e prijs in de Querido schrijfwedstrijd rond Peter Drhemanns. In de loop van 2013 en 2014 zullen nog 2 boeken van hem verschijnen bij Zilverspoor.

Clemens nodigde me zelf uit zijn boek te recenseren. Dat heb ik met plezier gedaan.