Harry Rand – Hundertwasser

Drie prikkels brachten me bij Harry Rands overzichtswerk van de Oostenrijkse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser (1928-2000). Het concept achter het album 100 Colours van de Nederlandse shoegaze band Eins, Zwei Orchestra was de kunst van Hundertwasser. Deze zomer trok de Kuchlbauer brouwerij met Hundertwasser Turm in het Beierse Abensberg. Vanuit het Tsjechische Ceska Kubice net te ver om als dagtrip te ondernemen, maar het idee is als ‘ooit te bezoeken’ wel blijven hangen. Brouw- en bouwkunst combineren heeft z’n aantrekkelijke kanten 😉 En als derde een foto die we bij een vakantie Oostenrijk in de jaren ’90 hebben gemaakt van een kleurrijke gevel. Exacte locatie onbekend, maar de associatie met de ‘verbouwingen’ van diverse gevels in Oostenrijk en Duitsland op aangeven van Hundertwasser zijn te opvallend om deze niet aan hem toe te schrijven.

De als Friedrich Stowasser geboren half-jood (alleen zijn moeder was jodin), verloor in zijn eerste levensjaar al zijn vader. Zijn moeder wilde niet dat de jongen kunstenaar werd of ook maar cultureel uitblonk. Ze wilde dat hij een nuttig beroep leerde. Haar zoon moest zich aanpassen en niet buiten de maatschappij staan. Zo werd Friedrich gedoopt en liet zijn moeder hem lid worden van de Hitlerjugend in een poging de joodse familie te beschermen. Tegen het einde van de oorlog in 1945 verstopten Hundertwasser en zijn moeder zich totdat de Russen Wenen bereikten. In zijn jeugdjaren was het kunstzinnige al wel ontluikt, na de oorlog gaf hij er meer en meer vorm en inhoud.  Harry Rand (conservator National Museum of American Art, Washington) interviewde in 1993 Hundertwasser en doorspekte in het chronologisch opgezette boek over het leven en werk van Hundertwasser zijn vraaggesprek. Met meer dan 300 afbeeldingen van tekeningen, schilderijen, drukwerken, foto’s van de kunstenaar, zijn schip de Regentag, zijn onderkomen in Nieuw-Zeeland en de reizen over de hele wereld geven een beeldend verslag van één van de meest kenmerkende kunstenaars uit de 20e eeuw. Hundertwasser was productief en veelzijdig, eigenzinnig en uitgesproken. Zodoende vind je ook delen van essays en toespraken, in de jaren ’60 gaf hij die naakt, zodat je ook meer achtergrond over de denkbeelden van Hundertwasser krijgt. Zijn verbondenheid met de natuur, de sterke behoefte de hel te wijzigen in een paradijs door bijvoorbeeld grijze betonnen woonblokken te verruilen voor kleurrijke bouwwerken in lagen met begroeiing en zelfs grazende koeien op de daken. Het gebruik van spiralen, het wars zijn van loodrechte lijnen en opvallende kleurgebruik. Zijn werk vind je terug in postzegels, vlaggen voor Australië en Nieuw-Zeeland, gebouwen, de film Regentag (1971) en een ‘eigen’ Hundertwasser huis in Wenen. Een biografie met jaartallen ontbreekt niet. Voor wie meer van de kunstenaar wil lezen en zien, is Rands werk een aanrader. Op hundertwasser.at vind je online veel materiaal.

Als uitsmijter hieronder de reflectie van Eins, Zwei Orchestra’s Stefan van Maurik over de invloeden van Hundertwasser op zijn muziek.