Frank Viola – Revive Us Again

De boeken van Frank Viola mag ik graag lezen. Verfrissend en verrijkend en een tocht langs kerken en denominaties op de weg achter Jezus Christus aan die ik herken. En toch is Viola geen schrijver die schrijft wat je graag wilt horen, eerder wat je zou moeten horen als christen. Na eerder medegelovigen wakker geschud te hebben over de vele heidense invloeden die in de eeuwen kerkgeschiedenis zijn binnengeslopen (Pagan Christianity?), opnieuw kerk zijn (Reimagining Church), de manier waarop de christelijke gemeente zich vormde in de eerste eeuw (The Untold Story of the New Testament Church), Gods doelen met de mens (From Eternity to Here), het centraal moeten zetten van Jezus Christus (The Jesus Manifesto) wil de auteur in Revive Us Again wat paradigma’s laten inzien en herzien. De ondertitel luidt dan ook living from a renewed Christian script.

Viola werkt 10 gebieden uit in ons christelijk geloof en vooral praktijk die wel een revisiebeurt kunnen gebruiken:

  1. the Lord’s voice: zoals het Oude Testament is verdeeld in de Wet (Thora), Profeten en Wijsheidsliteratuur, zo spreekt God ook drievoudig. Jezus Christus verbond in Zijn leven de rollen priester en (vervulling van de) wet, die van profeet als wel het profetische woord, en Waarheid en Wijsheid. Overwaardering van één aspect in ons geloofsleven, of wijze van kerk zijn, doet tekort aan minstens één ander aspect van Gods openbaring aan ons.
  2. Christianeze: wat brengt medegelovigen ertoe bij het doorgeven van woorden ze te omkleden met ‘zo spreekt de HEER’, ‘God zei tegen me…’? Onzekerheid, de drang om geestelijk over te komen, zich groter of mooier willen voordoen? Zeker als ‘God zei me om…’ wordt gevolgd door een totaal andere uitwerking, zet je God te kijk, alsof Hij net zo wisselvallig is als het weer en jij degene bent die keuzes maakt, beloften al dan niet nakomt, etc.
  3. christian code language: ‘ik zal er over bidden’ als eufemisme voor ‘ik heb er geen trek ik, doe het niet’. Een soort christelijke variant op de Indiase neiging geen nee te durven zeggen en dus op elk verzoek met een vriendelijk ‘yes’ antwoorden. Als christenen hebben we echter een serieuze verantwoordelijkheid naar elkaar, en kunnen we het gebed en daarmee God zelf niet voor ons karretje spannen, als we eigenlijk ‘nee’ bedoelen.
  4. our semantics: naast Tale Kanaäns, het gebruiken van archaïsmen en frasen uit het tijdperk van de Statenvertaling zodra je in een gemeenteactiviteit meedoet, een bijbelstudiekring volgt of hardop bidt, stipt Frank Viola de schadelijke effecten van het muggeziften van theologisch jargon, exegese op basis van enkelvoudige verzen zonder context of juist alleen op gevoel en eigen inzicht buiten de Bijbel om aan. Viola belicht de rol van spiritual conversation styles als charismatic, quoter en pragmatic. Allemaal goedbedoeld, maar als paradigma toch tekort doend aan de gesprekspartner en de volle waarheid in de overigens in alle stijlen serieus genomen Bijbel.
  5. our message: op een of andere manier wordt vaak tekort gedaan aan het evangelie. God die woont in en werkt door mensen is namelijk een realiteit, de grootheid van Jezus Christus onvolprezen, God heeft een doel met deze wereld die niet begonnen is in Genesis 3 met een reddingsplan voor na de zondeval, maar in Genesis 1 met de schepping van de wereld en het aan de mens onderwerpen van de schepping. God werd mens en dat was de enige manier om ons mensen te kunnen bevrijden van de straf van de zonde. Jezus Christus moet centraal staan in onze verkondiging, niet de laatste trends of het zonodig ‘cultureel relevant’ willen zijn.
  6. our awareness of the divine: dit stuk is voor zowel pinksterchristenen als protestanten een taaie. Viola ontdoet je van jargon rond ‘de aanwezigheid van God’ en ‘de werking van Gods Geest’ om terug bij het fundament, God leeft in ons, is altijd bij en met ons (Immanuël) je sterker te maken, ook voor momenten dat je ‘God niet voelt’ en Hij van jouw podium lijkt verdwenen.
  7. our attitudes: niet zelden worden gelovigen zelf belast, slachtoffer of actor van het gedrag of argumentatie die ze zelf zo verafschuwen. De felste tegenstander van seksuele uitwassen blijkt zelf verslaafd aan porno of een buitenechtelijke relatie te onderhouden. De kerkhervormer of rebel van vandaag is morgen nog roomser dan de paus. Alleen onze leer, onze doop, onze manier van samenkomen is goed, de rest is ketters. Dat soort situaties.
  8. our spiritual expectations: hier deelt Viola bemoedigende inzichten. Gods dag begint in de avond (Genesis 1). In de nachtelijke uren bereidt hij het licht, een nieuwe kans, een nieuw leven. Van de verlossing van Israël uit Egypte, de geboorte van Jezus Christus, Zijn opstanding en nog veel andere situaties in de Bijbel. Het oude is voorbij, het nieuwe is gekomen. Voelt je leven nu als duister en door God verlaten? Vertrouw dan maar op de zekerheid van een nieuwe morgen!
  9. the Holy Spirit’s ministry: de auteur legt uit, waarom hij een post-charismatic, een door John Wimber in 1990 ‘bedachte’ term, is. Zeker van de realiteit van Gods Geest, Zijn werkingen en gaven, maar net als veel andere gelovigen die in charismatische/pinkstergemeenten ook de uitwassen, gepercipiëerde koppelingen tussen het beoefenen van gaven en geestelijke groei, het persoonlijk toe-eigenen en naar eigen inzicht toepassen. Met Frank Bartleman, betrokken bij de opwekking in Azusa Street in de vroege 20e eeuw, benadrukt hij het belang van het centraal stellen van Jezus Christus het gevaar dat schuilt in het verafgoden van gaven, uitingen en werkingen, tekenen en wonderen.
  10. our chief pursuit: de Christus die we nu kennen, is in werkelijkheid altijd groter. Viola citeert uit C.S. LewisPrince Caspian, waar Aslan Lucy vertelt: “Every year you grow, you will find Me bigger.”

Als nawoord brengt de auteur tenslotte vrijzinnigen en wetticisten terug bij de rode draad van het evangelie van het christelijke geloof, zoals dat als patroon makkelijk in brieven als Galaten, 1 Corinthiërs en Colossenzen terug te vinden is. Hoewel het kortste boek van Viola, niettemin boordevol wijsheid.