Rick de Gier – Nineve

      2 Comments on Rick de Gier – Nineve

Voorman van de Utrechtse band Ponoka, Rick de Gier (na 10 jaar freelance, sinds juli in vaste dienst bij VPRO‘s cinema.nl), publiceerde dit voorjaar bij Brandaan zijn debuutroman, Nineve. Outtakes from the Revival Songbook, de bij Volkoren uitgebrachte bijbehorende soundtrack als Ponoka band, recenseer ik morgen voor je. Rick stond met Ponoka deze zomer op Xnoizz Flevo Festival in de theatertent, speelde liedjes van Outtakes… en las voor uit eigen werk. Nineve, de grote stad, waar meer dan 120.000 mensen wonen die het verschil tussen links en rechts niet meer kennen (Jona 4 vers 10 en 11) en U2‘s I Still Haven’t Found What I’m Looking For (“I have spoken with the tongue of angels. I have held the hand of a devil…But I still haven’t found what I’m looking for” zijn de quotes als proloog. Hoofdpersoon Daniël is opgegroeid in een sterk verzuilde evangelische setting in Ede en omstreken, maar gaat op zichzelf wonen in de grote stad Utrecht. Clichés rond gezin, gemeenteactiviteiten en de denkbeelden over zonde, redding, leven in de wereld, maar niet van de wereld zijn en de verwachting van een snelle terugkeer van Jezus Christus op aarde, kleuren Daniëls leven en het boek. Ik herken veel uit mijn eigen tienerjaren en zoektocht langs diverse pinkster- en (volle) evangeliegemeenten in Deventer, de programma’s van de Evangelische Omroep destijds en de christelijke subcultuur zoals die ongetwijfeld op de ‘echte’ bible belt nog sterker was dan in de Koekstad.

In Utrecht komt Daniël aan een baantje in cultvideotheek Barbarella (evenals vele andere namen een verwijzing naar de gelijknamige film met als tagline “Who can save the universe?”) dankzij zijn jaren als filmverzamelaar van typische evangelisch/christelijke films. Hilarisch is het resultaat van 5 kantjes alfabetisch gesorteerde filmtitels van apocalyptische films met christelijke signatuur, waarmee Daniël zich naar binnen praat. Wel vraag ik me bij lezing steeds meer af, in hoeverre een niet-gelovige die ook helemaal geen christen-vrienden heeft, de typetjes en situaties herkent of kan waarderen. Nineve is in hoge mate insiders humor of satire zo je wilt. Hetzelfde inlevingsvermogen wordt trouwens gevraagd van mensen die de ‘coming out’ romans van bijvoorbeeld Maarten ‘t Hart, Geert Mak of Jan Siebelink echt willen doorgronden. Zoals ik laatst in The Book that Made Your World las: om Engelse literatuur te begrijpen, moet je de Bijbel hebben gelezen. Zo zul je haast, wil je het diepe spoor dat een (streng) christelijke opvoeding trekt, echt willen begrijpen, je zelf bekend moeten zijn met het christelijk geloof en de vertaling naar (sub)cultuur.

Zelf heb ik gelachen om de kenmerkende beschrijvingen van de (bekrompen) omgang met seksualiteit. (“Vanuit bijbels perspectief heb ik seks altijd iets raadselachtigs gevonden. Ik begreep als tiener best dat je jezelf niet te grabbel moest gooien, maar de ‘glasheldere’ regels die de volwassenen uit de Bijbel haalden, heb ik daar zelf nooit aangetroffen. De boodschap was op z’n minst verwarrend. Koning David, een man naar Gods hart, had tientallen vrouwen. Zijn zoon Salomo, die met het Hooglied een erotisch gedicht schreef over een ongetrouwd stel, had er wel duizend. Abraham deed het met zijn slavin, Lot met zijn dochters en de kinderen van Adam en Eva blijkbaar met elkaar. Paulus vond dat je helemaal niet moest trouwen, en Maria werd door de heilige Geest bevucht als ongehuwde tiener.” p.84). Altar calls en nazorg op Opwekking en de zoektocht nadien om de beloofde geestesgaven te ontdekken, het contrast tussen de tienersamenkomsten op Opwekking en de eigen zondagse ‘suffe’ diensten en de lijst met christelijke tegenhangers van top-40 bands van tienerleider Hans:

De Gier maakt natuurlijk gebruik van de overdrijving. De Amerikaanse waarschuwende documentaire They Sold Their Souls for Rock & Roll duurt geen 10 uur, maar 220 minuten. Grote liefde Esther loopt op kop in de marathon op de smalle weg, heeft haar Ware Liefde Wacht contract ingelijst aan de wand, maar geeft zich wel gewonnen en duikt met Daniël het bed in (licht uit, onder de dekens en mèt condoom). De ontdekking door de bravere Jonathan, Esthers broer leidt tot de zoektocht naar woonruimte in Utrecht en een vlucht uit het evangelische wereldje. De confrontaties met oud-bandleden, flash-backs uit de jeugdjaren en de start van The Revival Songbook, waarbij Opwekkingsliedjes verbouwd werden tot ‘authentiek materiaal’ voor de Utrechtse indie pop scene vormen de rode draad in Nineve. Voor Jonathan – Martin, voor Esther Anne-Fleur. “Na al die optredens en interviews en radioairplay nog nooit iemand die iets heeft opgemerkt over een wel heel vertrouwd klinkende melodie of akkoordenreeks…” (p.98) De scheiding der geesten en culturen is een gegeven. Maar in deel 3, The Revival Songbook is op tournee in Amerika, terwijl Pam ‘the early years’ openbaar maakt via Youtube, komt de aap uit de mouw: geen heden zonder het verleden. De Gier kiest in dit deel voor korte emails tussen diverse hoofdpersonen als vorm. Gelukkig de last stop: world’s end met Daniëls interpretatie van Elia’s ontmoeting met God: als je niks van God merkt, dàn weet je dat hij er is. Left behind: The Song in de lome versie of toch Wij zijn hier bijeen in Jezus’ naam (Opwekkingsliederen 228)…Amy….en The Cure…home sweet home, Vancouver, een ontmoeting met American Jesus, zijn bloedrode Cadillac, met uitzicht op de grote stad. Apocalypse now.