Vredewold 37 wandelkilometers rond Gronings Marum

Vandaag organiseerde de Friese Lange Afstand Lopers (FLAL) de Vredewold wandeltocht vanuit het Groningse dorp Marum, oorspronkelijk een lintdorp. Marum ligt aan de A7, op zo’n 25 kilometer van de stad Groningen en 12 kilometer van Drachten. Het dorp is gelegen op de zandrug Vredewold. Deze zandrug loopt ruwweg van het zuidwesten naar het noordwesten, richting Groningen.

Het oudste gedeelte is Marum-West, Marum-Oost of Kruisweg is van veel latere datum. Hier en oostelijker in Nuis-Niebert vinden we het systeem van de strekkende heerden, een ontginningsvorm met strekkende percelen aan weerszijden van de zandrug. Oorspronkelijk doodlopend tegen het hoogveen en soms beschermd door een leidijk tegen het veenwater en aan de noordzijde doodlopend in het laagveengebied. Het hoogveen is in de loop van de eeuwen afgegraven, van het laagveen resteren nog gedeelten. Her en der zijn de zogenaamde petgaten. Tot het begin van de vorige eeuw was de turfwinning de belangrijkste bron van inkomsten in deze regio. Marum lag aan de Tramlijn Drachten-Groningen die in 1913 is aangelegd. Vanaf 1948 werden over dit traject echter alleen nog goederen vervoerd. Pas in 1985 is de lijn gesloten.

Start en finish waren bij Ons Centrum net achter de kerk aan de Kruisweg. De route van de wandeltocht ging eerst door Marum, onder de A7 door en over de vroegere trambaan tot aan Trimunt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er een Duitse radarpost aanwezig op Trimunt. Bunkers van de radarpost zijn nog zichtbaar aan beide kanten van de snelweg A7 tussen Marum en Frieschepalen. Na verzetsacties tijdens de Tweede Wereldoorlog op onder meer de trambaan tussen Marum en Drachten zijn hier 16 mensen uit buurtschap De Haar gefusilleerd op 3 mei 1943. Meerdere herdenkingsmonumenten herinneren aan deze gebeurtenissen. Ze staan onder meer op de plek van de aanslag langs de voormalige trambaan en de locatie van de Duitse radarpost.

Van Trimunt ging het naar De Haar (= hoogte), 5 m +NAP, via De Wilp naar Siegerswoude. De Wilp is gesticht door Friese arbeiders die hier kwamen werken in de vervening. De naam van het dorp komt van de weidevogel de wulp. Daarna ging de route door het Coendersbos, een naald- en loofbos, dat ligt in de nabijheid van de Coendersborg. De combinatie van het bos, de heide, de verspreid liggende hakhoutperceeltjes en de fraaie houtsingels, vormt vandaag de dag een gevarieerd landschapstype, dat aan tal van planten- en dierensoorten bestaansmogelijkheden biedt. De Coendersborg is in 1813 gebouwd op de plaats waar eerder de Fossemaborg stond. In 1758 kwam die borg in handen van Oene van Teyens. Zijn erfgenamen, twee broers en een zuster, bouwden de Coendersborg. De Coendersborg is nu eigendom van de stichting Het Groninger Landschap. In de schuur achter de borg is landbouwmuseum ‘t Rieuw (Gronings voor: gereedschap) gevestigd. De borg ligt aan één van de oudste voetpaden van Nederland, het Malijkse Pad. Volgens de overlevering zou aan dit pad een grote eik hebben gestaan waar de buurrechters van de streek hun eed aflegden. Vroeger vond men hieraan dan ook de oudste boerderijen.

Na de 2e rust in wegrestaurant In de Klaver was het gedaan met zacht sneeuwen. Een stevige bries pal tegen maakte de laatste 2 uur tot een stevige uitdaging voor de strammer geworden gewrichten en spieren. Gelukkig had ik genoeg aanspraak met een meewandelende VUT’er uit Drachten. Via de Oude Weg / Malijkse Pad terug naar Marum, waar het even na half vier was bij aankomst. De tocht was aangekondigd als 35 kilometer, de routebeschrijving begon met 40 kilometer, beloofde bij de laatste etappe 36, maar de GPS stopte toch echt bij 36,77 kilometers. Het hele traject en de bijbehorende prestatie staat, zoals gebruikelijk met dank aan SportyPal hieronder weer uitgebeeld op de kaart.