Ian Bradley – Pelgrimage. Een spirituele reis

Het maken van een pelgrimage kent in heel Europa een geweldige opleving en is al lang niet meer voorbehouden voor devote rooms-katholieken. De Brit Ian Bradley heeft zijn onderzoeken, reportages voor de BBC en eigen ervaringen van gelopen tochten gebundeld in Pelgrimage. Een pelgrimsreis laat zich waarschijnlijk het best omschrijven als een vertrek vanuit het dagelijks leven op zoek naar geestelijk welbevinden. Het gaat daarbij om een afscheid van thuis, om het maken van een reis, om het aankomen op een bestemming die meestal een relgieuze betekenis heeft en vervolgens om het thuis komen. In het eerste deel van het boek legt Bradley de wortels van joodse en christelijke pelgrimstochten bloot en staat heel kort stil bij de pelgrimstochten die verplicht of vrijwillig in andere godsdiensten ondernomen worden. De grens tussen pelgrim en toerist is moeilijk scherp te trekken, noch tegenwoordig, noch eeuwen geleden, waar kerkvaders, topografen tot en met Thomas Cook zelf onder de reizigers te vinden waren. De schrijver loopt in chronologische volgorde de Bijbelse wortels van pelgrimsreizen, pelgrimsreizen in het vroege christendom (Alexander, Origines, Constantijn, diens moeder), de Keltische pelgrimsreizen (Arculf, Columba, Patrick, Brandaan, e.a.), de Middeleeuwen (Chauser’s Canterbury Tales, de Kruistochten, het onstaan van de aflaten tot en met het verbod van Luther op pelgrimsreizen) tot de moderne tijd van georganiseerde reizen, keurig bewegwijzerde paden en het alsmaar groeiende aanbod van schrijnen en pelgrimspaden door heel Europa.

In het tweede deel beschrijft het boek een aantal grote en interessante pelgrimsplaatsen en -wegen in Europa: Rome, Santiago de Compostela (in 2007 besprak ik Willem Ouweneels eigen Camino ervaring, verwerkt in de roman De vrouwe van de Camino), St. Andrews, Iona (hier ben ik in 2000 zelf geweest), Ierland, Wales, Nidaros (in 1995 ben ik in Trondheim geweest), Assisi, Czestochowa, Lourdes, Taizé, Medjugorje en St. Cuthbert’s Way. Het kan je inspireren zelf een pelgrimage te doen of bij één van je vakanties in de buurt van een pelgrimsplaats wat bewuster ‘aan te wippen’.