Arie Boomsma en Stephan Sanders – De man en zijn lichaam

De ophef over de schorsing door de EO en overstap naar de KRO van Arie Boomsma onder meer naar aanleiding van zijn photo shoot voor L’Homo in 2009 waren voor mij aanleidingen zijn met schrijver Stephan Sanders verzamelde interviews met mannen over hun lichaam zelf te lezen. Eenentwintig bekende en voor mij ook vooral onbekende Nederlanders werden in De man en zijn lichaam gevraagd naar hun (omgang met het) lichaam. De rooms-katholieke priester Antoine Bodar, wel naakt slapend, maar hoeder van het celibaat aarzelt openheid te geven over zijn seksuele oriëntatie. Hij is expliciet getrouwd met de Kerk. Laat de Kerk nu de Bruid van Christus zijn. Dan krijg je een spannende driehoeksverhouding en ik op z’n minst plaatsvervangende schaamte. Politicus van Marokkaanse afkomst Ahmed Marcouch zet zich in voor homo’s, maakt homosexualiteit bespreekbaar met de eigen achterban, maar kent ook de religieuze en culturele grenzen. Veel heren die hun lichaam vereren en er bovengemiddeld op trainen, pillen, poeders en andere supplementen slikken. De één waardeert op 60-jarige leeftijd het resultaat, de ander traint juist in hemdsmouwen over zijn 6-pack omdat nu eenmaal lekkerder voelt. Het valt op dat verhandelingen over het lichaam snel gelardeerd worden met ontwikkeling van seksualiteit, puberen, vrije jaren ’60 of juist meer op afstandelijk baan en beroep. Het interview met de 75-jarige kunstenaar Aat Veldhoen is verpakt in een gedicht. Stephan Sanders heeft sowieso goed zijn best gedaan de interviews estestisch fraai te verwerken. Ik verdenk geen enkele geïnterviewde man zulke mooie volzinnen te hebben uitgesproken.

Veel mannen scheiden nadrukkelijk hoofd en lichaam, zien zich als denker of lichaam-man. Anderen doen dat niet. Johan Quist, getrouwd, kinderen, later uit de kast, worstelt vanuit een achtergrond in de Zeeuwse Gereformeerde Gemeente van Tholen en een liefhebbende, haar man tot steun zijnde echtgenote met het gebrek aan lichamelijke begeerte naar zijn vrouw en mogelijkheden zijn homofiele gevoelens te kanaliseren via bijvoorbeeld RefoAnders. Andere mannen hebben daar de minste moeite mee en vertellen openlijk over de seks met hun (wisselende) partners. In het eerste deel van het boek stond de oververtegenwoordiging homofielen me tegen, alsof een man die bewust omgaat met zijn lichaam haast geen hetero (meer) kan zijn. Naast de priester en de streng gereformeerde verwacht je tenslotte van domineeszoon Arie Boomsma een lijntje naar boven. Hoewel Boomsma het boek afsluit met zijn persoonlijke missie in de media de scheiding tussen lichaam en geest weg te werken, is van het samenvallen van geest en lichaam alleen de zin om De Groene Amsterdammer en Vrij Nederland van kaft tot kaft te lezen en het invullen van werkschema’s terug te vinden. Géén (openbare) worsteling met God of gebod. En dat maakt onrustig. Als je net als de geïnterviewde Bor Verkroost (32) die lijdt aan epidermolysis bullosa meermalen bijna dood bent geweest of de keuze hebt gehad afscheid te nemen van het leven, moet je identiteit en bestemming meer zijn dan het (tijdelijk) samenvallen met een aards lichaam.